Tiếng Nhật có tới bốn năm cách để nói “làm ơn”. Bài này sắp xếp chúng lại bằng hai trục đơn giản: bạn đang xin ĐỒ hay nhờ HÀNH ĐỘNG, và bạn đứng gần hay xa người nghe. Có đối chiếu với cách nhờ vả của tiếng Việt.
Disculpa và disculpe chỉ khác nhau đúng một chữ cái cuối, nhưng chữ đó quyết định bạn đang nói thân mật hay lịch sự. Người Việt quen thể hiện vai vế bằng anh/chị/em, còn tiếng Tây Ban Nha giấu toàn bộ chuyện đó trong đuôi động từ. Bài này gỡ trọn cơ chế ấy.
No pasa nada dịch sát là “không có chuyện gì xảy ra cả”, và nó trùng khít với câu “không sao đâu” của tiếng Việt. Bài này giải thích cấu tạo, luật phủ định kép bắt buộc, và toàn bộ kho câu để bạn đáp lại khi ai đó xin lỗi mình.
Perdóname hay xuất hiện trong phim và lời bài hát tiếng Tây Ban Nha, và nó nặng hơn hẳn perdón. Lý do nằm ở hai chữ cái được dán vào đuôi động từ - cùng cái dấu sắc phải thêm vào vì lý do ngữ pháp. Bài này giải thích trọn vẹn.
Ba câu xin lỗi thông dụng nhất tiếng Tây Ban Nha thật ra thuộc ba loại từ hoàn toàn khác nhau: lo siento là cả một câu, perdón là danh từ, còn disculpa là động từ. Hiểu chỗ này là bạn hết phải học thuộc lòng.
Người Việt chỉ cần một câu “xin lỗi” là xong, nhưng tiếng Tây Ban Nha lại tách ra thành lo siento, perdón và disculpa/disculpe. Điểm mấu chốt là người ta không chọn theo vai vế trên dưới, mà chọn theo chuyện gì vừa xảy ra. Bài này gỡ toàn bộ hệ thống đó cho người mới bắt đầu.
Nigiri và sashimi khác nhau ở duy nhất một chi tiết — cơm trộn giấm. Có cơm là nigiri (và là sushi), không có cơm là sashimi (và không phải sushi). Bài này giải thích luôn vì sao chữ 刺身 lại dùng chữ “đâm” thay vì “cắt”, vì sao người Kansai gọi nó là お造り, và cách gọi món cho đúng.
“Agari” là trà — nhưng chỉ trong quán sushi. Từ này đi ra từ khu ăn chơi thời Edo, nơi chữ “trà” bị coi là xui xẻo vì “xay trà” nghĩa là ế khách. Bài này giải thích gốc gác 上がり花, vì sao trà quán sushi nóng và đậm đến vậy, và lý do bạn tuyệt đối không nên gọi “agari” khi đi ăn.
Đĩa gừng hồng miễn phí bên cạnh sushi có tên là “gari”, và cái tên đó bắt nguồn từ chính âm thanh “ga-ri ga-ri” khi bạn nhai nó. Bài này giải thích từ tượng thanh tiếng Nhật, vì sao gari có màu hồng tự nhiên, khác gì với beni-shōga, và cách ăn gari cho đúng.
Người Việt quen gọi wasabi là “mù tạt xanh”, nhưng hai thứ khác nhau từ gốc: một bên làm từ hạt, một bên từ củ, và cái cay còn kích hoạt hai thụ thể thần kinh khác nhau. Bài này giải thích chữ 山葵, lý do wasabi cay lên mũi rồi tan biến, và sự thật về cục xanh trong khay sushi của bạn.
