predict, indicate, contradict, dictionary, dictator, verdict, edict… tất cả đều mọc lên từ một động từ Latinh: dīcere (nói). Bài này xếp cả họ từ vựng tiếng Anh gốc dict theo tiền tố — “nói về phía nào” — và đối chiếu với cách ghép từ Hán Việt mà bạn vốn đã quen dùng hằng ngày.
“Indicate” gồm in- (hướng vào) + dic (nói) + -ate, nghĩa gốc là “nói hướng về phía đó” — đúng y hệt chữ “chỉ” (指) của tiếng Việt. Bài viết giải thích nghĩa, cách dùng, khác biệt với show, cách phát âm chuẩn và cả chuyện vì sao người Anh gọi đèn xi nhan là “indicator”.
“predict” được ghép từ “pre-（trước）” + “dict（nói）”, nghĩa đen là “nói trước”. Thú vị là dự đoán（預斷）, dự báo（預報）, tiên đoán（先斷）của tiếng Việt cũng lắp theo đúng công thức đó — chỉ khác ở nửa sau. Bài này giải thích nghĩa, cách dùng, cách phát âm và cách phân biệt predict với forecast.
Contradiction là “mâu thuẫn”, nhưng người Anh nhìn khái niệm này bằng hình ảnh “nói ngược lại” (contra- + dict), còn tiếng Việt lại nhìn bằng hình ảnh “cái giáo và cái khiên”. Bài này giải thích nghĩa, cách dùng, cách phát âm và phân biệt contradict / contradiction / contradictory.
Observation nghĩa là gì? Từ này gồm “ob-“ (hướng về phía) + “serv-“ (nhìn, canh giữ) — đúng y hệt cấu trúc của chữ “quan sát” trong tiếng Việt. Bài viết giải th
Dessert là “món tráng miệng”, nhưng nghĩa gốc trong tiếng Pháp lại là “dọn bàn đi”. Bài viết giải thích nghĩa của dessert, vì sao tiếng Việt gọi món ngọt cuối b
conservation thường được dịch là “bảo tồn”, nhưng tiếng Việt lại tách nó ra thành bảo tồn, bảo quản, tiết kiệm và cả bảo toàn. Bài viết giải thích hình ảnh gốc
“duct / duce” đến từ Latin “ducere（dẫn）”. Bài viết vẽ bản đồ 6 từ conduct, conductor, induce, introduce, introduction, education và chỉ ra một điều thú vị: chữ
conductor = “con-（cùng nhau）” + “-duct（dẫn）” + “-or（người/vật làm việc đó）”. Cùng xem vì sao tiếng Việt phải tách thành chất dẫn điện, nhạc trưởng, người soát v
education có gốc Latin “educare（nuôi dạy）”, họ hàng với “e-（ra ngoài）+ ducere（dẫn）”. Bài viết giải thích vì sao “giáo dục” khớp đến bất ngờ với nghĩa gốc, phân