Nghĩa của nó là “cơn thèm”. Không phải “đói”, mà là “thèm”.
Với người Việt thì đúng là hiển nhiên! Nhưng người mới học tiếng Tây Ban Nha thường chỉ biết mỗi câu Tengo hambre（Mình đói）rồi dùng nó cho mọi trường hợp, kể cả lúc vừa ăn no mà vẫn muốn ăn thêm.
Tiếng Tây Ban Nha thì chia hai khái niệm này y như tiếng Việt. Nên bạn chỉ cần “gắn nhãn” mới cho cái bạn đã biết thôi.
antojo: nghĩa và cách dùng cơ bản
“antojo” (đọc gần như “an-TÔ-khô”, chữ j đọc như “kh”) là danh từ giống đực. Từ điển RAE định nghĩa là “mong muốn thúc bách và thoáng qua, thường là do thích thú bất chợt”. Khi nói về đồ ăn, nó chính là “cơn thèm”, và cách nói phổ biến nhất là “tener antojo de + món ăn”.
đói ≠ thèm
tener hambre ⇒ đói（cái bụng cần ăn, món gì cũng được）
tener antojo de… ⇒ thèm（muốn một món cụ thể, không cần đói）
・Tengo hambre.
（Mình đói.）
・Tengo antojo de algo dulce.
（Mình thèm đồ ngọt.）
・Acabo de comer, pero tengo antojo de un helado.
（Mình vừa ăn xong, mà thèm kem quá.）
Đó chính là antojo! Mẹo kiểm tra đơn giản:
・Nếu câu tiếng Việt dùng được chữ “thèm + tên món”（thèm phở, thèm bánh xèo, thèm đồ cay）⇒ dùng antojo.
・Nếu câu chỉ là “đói bụng” ⇒ dùng hambre.
Gốc từ: ante + ojo = “no bụng đói con mắt”
Từ điển RAE ghi antojo được tạo từ ante（trước）và ojo（mắt）. Tức là một thứ hiện ra trước mắt.
⇒ “thứ ở trước mắt”
⇒ thấy là muốn = cơn thèm
Đúng vậy, và đây là cách nhớ mình khuyên nhất!
no bụng = không có hambre
đói con mắt = có antojo（ante + ojo — “trước con mắt”）
Câu tục ngữ của ông bà mình vô tình giải thích luôn cả gốc từ tiếng Tây Ban Nha. Bạn thuộc câu này rồi thì không bao giờ nhầm antojo với hambre nữa.
Cấu trúc mới: se me antoja — món ăn làm chủ ngữ
Ngoài tener antojo de, người bản xứ (nhất là ở Mexico) rất hay dùng động từ antojarse. Đây là phần duy nhất trong bài có ngữ pháp thật sự mới.
・Se me antoja un café.
（Mình thèm một ly cà phê.）
・Se me antojan unos tacos.
（Mình thèm mấy cái taco.）
Đây chính là điểm mấu chốt! Trong câu này, chủ ngữ là món ăn, không phải “mình”.
Dịch sát ra thì Se me antojan unos tacos là “Mấy cái taco làm mình thèm”. Vì tacos là số nhiều, nên động từ đổi thành antojan.
Còn “mình” chỉ là người bị làm cho thèm, nằm ở chữ me.
Ai thèm? — đổi chữ ở giữa
Se me antoja…（mình thèm）
Se te antoja…（bạn thèm）
Se le antoja…（anh ấy / chị ấy thèm）
Se nos antoja…（tụi mình thèm）
Se les antoja…（họ thèm）
Thèm cái gì? — đuôi động từ đi theo món
một món ⇒ antoja / nhiều món ⇒ antojan
Đúng rồi, bạn cứ nghĩ theo kiểu “cái bánh làm mình thèm” là ra ngay cấu trúc này. Nó cũng giống hệt cách động từ gustar（thích）hoạt động, nên học antojarse xong là bạn đã “tập trước” cho gustar luôn.
Câu hỏi rất hay dùng khi rủ bạn đi ăn: ¿Qué se te antoja?（Bạn thèm gì nè?）
antojo khi mang thai: “ốm nghén, thèm chua”
Từ điển RAE dành riêng một nghĩa cho cơn thèm của phụ nữ mang thai, với ví dụ: Durante el embarazo, su madre tuvo antojo de fresas.（Lúc mang thai, mẹ cô ấy thèm dâu tây.）
Chuẩn luôn! Cả hai văn hóa đều coi “thèm lúc mang thai” là chuyện đáng được nói riêng.
Thú vị hơn nữa: RAE còn ghi một nghĩa văn nói là vết bớt trên da em bé — theo quan niệm dân gian, đó là dấu vết của một cơn thèm mà người mẹ không được chiều lúc mang thai. Tiếng Việt gọi là “vết bớt”, còn tiếng Tây Ban Nha gọi thẳng là “cơn thèm”.
・Estoy embarazada y tengo antojos de cosas ácidas.
（Mình đang có bầu nên thèm đồ chua.）
・El bebé nació con un antojo en la frente.
（Em bé sinh ra có một vết bớt trên trán.）※Tham khảo・trích một phần ví dụ từ SpanishDictionary.com
Không chỉ đồ ăn: “por antojo” = thích thì làm
antojo không chỉ dùng cho đồ ăn. Nghĩa gốc trong từ điển là mong muốn bất chợt, tùy hứng, nên nó còn dùng cho cả những quyết định “hứng lên là làm”.
・Viajó a China por puro antojo.
（Cô ấy đi Trung Quốc chỉ vì hứng lên thôi.）
・Hace lo que se le antoja.
（Anh ta thích gì làm nấy.）
antojitos: món ăn đường phố của Mexico
Thêm đuôi nhỏ -ito và để số nhiều, ta có antojitos — nghĩa đen là “những cơn thèm nho nhỏ”. Ở Mexico, đây là tên gọi cả một nhóm món ăn. Từ điển RAE (có ghi nhãn Mexico) định nghĩa là “những phần nhỏ làm từ bột ngô, được nấu theo nhiều cách và ăn kèm nhiều nguyên liệu khác nhau”.
Gần giống, nhưng có hai chỗ khác:
・”Đồ ăn vặt” của mình thì món gì cũng được（bánh tráng trộn, chè, snack…）, còn antojitos thì phần lớn làm từ bột ngô.
・antojitos nhiều khi ăn no luôn được, giống kiểu bánh mì, bánh xèo ngoài đường của mình hơn là “ăn cho vui miệng”.
Taco, quesadilla, sope, tlacoyo… đều thuộc nhóm này.
Nếu bạn muốn biết tên từng món và cách gọi món ở các quầy ăn đường phố Mexico, mình có bài riêng ở đây: Từ vựng món ăn Mexico: cách gọi taco bằng tiếng Tây Ban Nha mà không cần nói câu dài.
Tổng kết: antojo
● thèm ≠ đói: tener antojo de…（thèm một món cụ thể）/ tener hambre（đói bụng）
● Gốc từ: ante（trước）+ ojo（mắt）⇒ “no bụng đói con mắt”
● se me antoja / se me antojan: món ăn là chủ ngữ ⇒ động từ đổi theo món, “mình” nằm ở me
⇒ Câu rủ đi ăn: ¿Qué se te antoja?
● Mang thai: tener antojos（ốm nghén, thèm chua）; nghĩa dân gian: vết bớt
● Không chỉ đồ ăn: por puro antojo（hứng lên là làm）, hace lo que se le antoja（thích gì làm nấy）
● antojitos: các món làm từ bột ngô ở Mexico（taco, quesadilla, sope…）
Câu nói khi ăn trong tiếng Tây Ban Nha: từ lúc “thèm” đến lúc ngồi lại sau bữa ăn
Real Academia Española, Diccionario de la lengua española — mục từ antojo（https://dle.rae.es/antojo）, antojarse, antojitos
SpanishDictionary.com — mục từ antojo, antojarse, antojitos（https://www.spanishdict.com/translate/antojo）
