Sushi không có nghĩa là “cá sống” — định nghĩa thật nằm ở cơm trộn giấm. Bài này xếp toàn bộ từ vựng quanh quầy sushi thành 3 tầng: từ ai cũng biết (sushi, wasabi, sashimi), từ thấy hoài mà không hiểu (neta, shari, gari), và tiếng lóng nhà nghề (agari, murasaki, gyoku). Kèm cả mấy mối liên hệ Hán–Việt bất ngờ như 舎利 = xá lợi.
Ai học tiếng Tây Ban Nha cũng được dạy: ser dùng cho cái vĩnh viễn, estar dùng cho cái tạm thời. Nhưng “chết” là thứ vĩnh viễn nhất đời lại dùng estar, còn “độc thân” – thứ có thể đổi ngày mai – lại dùng ser. Bài này chỉ ra chỗ quy tắc đó sụp đổ và đưa cho bạn cách hiểu đúng.
es hay está? Khi bạn chỉ vào một người, một đồ vật hay một sự kiện, tiếng Tây Ban Nha bắt bạn chọn. Bài này chỉ cho bạn mẹo phân biệt bằng đúng hai từ tiếng Việt: “diễn ra” và “nằm ở”.
es rico là “giàu”, nhưng está rico lại là “ngon”. Có một nhóm tính từ tiếng Tây Ban Nha đổi hẳn nghĩa tuỳ theo bạn dùng ser hay estar – không phải đổi sắc thái, mà là thành một từ khác hoàn toàn. Đây là danh sách bạn cần thuộc.
“Tôi là sinh viên”, “Tôi đang ở nhà”, “Tôi mệt” – ba câu tiếng Việt này khi sang tiếng Tây Ban Nha lại chia làm hai nhánh: soy và estoy. Bài này giải thích cách chọn đúng bằng chính cảm giác của người Việt với “là” và “ở”, kèm những lỗi mà người mới học hay mắc khi tự giới thiệu.
Tiếng Tây Ban Nha tách động từ “to be” thành hai từ khác nhau là ser và estar. Nghe thì rối, nhưng người Việt lại có sẵn chìa khóa trong tay: “là” và “ở”. Bài này giải thích cách dùng ser estar từ con số 0 — bảng chia động từ, sáu nhóm dùng ser, năm nhóm dùng estar, lý do quy tắc “vĩnh viễn / tạm thời” là sai, và những tính từ đổi hẳn nghĩa khi đổi động từ.
predict, indicate, contradict, dictionary, dictator, verdict, edict… tất cả đều mọc lên từ một động từ Latinh: dīcere (nói). Bài này xếp cả họ từ vựng tiếng Anh gốc dict theo tiền tố — “nói về phía nào” — và đối chiếu với cách ghép từ Hán Việt mà bạn vốn đã quen dùng hằng ngày.
“Indicate” gồm in- (hướng vào) + dic (nói) + -ate, nghĩa gốc là “nói hướng về phía đó” — đúng y hệt chữ “chỉ” (指) của tiếng Việt. Bài viết giải thích nghĩa, cách dùng, khác biệt với show, cách phát âm chuẩn và cả chuyện vì sao người Anh gọi đèn xi nhan là “indicator”.
“predict” được ghép từ “pre-（trước）” + “dict（nói）”, nghĩa đen là “nói trước”. Thú vị là dự đoán（預斷）, dự báo（預報）, tiên đoán（先斷）của tiếng Việt cũng lắp theo đúng công thức đó — chỉ khác ở nửa sau. Bài này giải thích nghĩa, cách dùng, cách phát âm và cách phân biệt predict với forecast.
Deredere (デレデレ) là từ tượng hình tiếng Nhật tả cảnh “tim mềm nhũn ra vì thích ai đó”. Đây là kiểu dere duy nhất không có lớp vỏ che phía trước, nên nó chính là điểm gốc để đo tất cả các kiểu còn lại. Bài này giải thích nghĩa gốc trong từ điển, cách đọc, cách phân biệt với dandere và dấu hiệu nhận ra nhân vật deredere trong anime.
