verb to be ภาษาสเปนแตกออกเป็น 2 ตัวคือ ser กับ estar ฟังดูยาก แต่คนไทยได้เปรียบคนทั้งโลก เพราะ ser ตรงกับ “เป็น” และ estar ตรงกับ “อยู่” เกือบ 1 ต่อ 1 บทความนี้รวมวิธีใช้ ser estar ครบตั้งแต่ตารางผันกริยา จุดที่ภาษาไทยช่วยเรา จุดเดียวที่ภาษาไทยหลอกเรา และเหตุผลที่กฎ “ถาวร/ชั่วคราว” ใช้ไม่ได้จริง
dict แปลว่า “พูด” มาจากคำกริยาละติน dīcere และรากอินโด-ยูโรเปียน *deyḱ- (“ชี้ให้เห็น”) บทความนี้รวมคำศัพท์ภาษาอังกฤษตระกูล dict ทั้ง predict / indicate / contradict / dictionary / dictator / verdict / edict / addict แล้วจัดกลุ่มด้วยคำอุปสรรคว่า “พูดไปทางไหน” พร้อมเทียบกับ “พจน์” ใน พจนานุกรม ที่คนไทยใช้ระบบประกอบคำแบบเดียวกันอยู่แล้ว
indicate แปลว่า “ชี้ให้เห็น บ่งชี้” มาจาก in-(ไปทาง) + dic(พูด) + -ate รวมกันเป็น “พูดชี้ไปทางนั้น” บทความนี้อธิบายความต่างระหว่าง indicate กับ show, วิธีเลือกใช้เมื่อภาษาไทยมีทั้ง ชี้ / ชี้ให้เห็น / บ่งชี้ / บ่งบอก / ระบุ / แสดง, ไวยากรณ์ที่เจอบ่อย และการออกเสียงที่ถูกต้อง แบบเข้าใจง่ายสำหรับผู้เริ่มต้น
predict มาจาก pre- (ล่วงหน้า) + dict (พูด) แปลตรงตัวว่า “พูดไว้ก่อนที่มันจะเกิด” บทความนี้อธิบายว่าทำไมคำเดียวนี้ถึงคลุมทั้ง ทำนาย พยากรณ์ และ คาดการณ์ ในภาษาไทย พร้อมวิธีออกเสียง /prɪˈdɪkt/ ความต่างระหว่าง predict กับ forecast และหลักการใช้ที่เจอบ่อยในข้อสอบและข่าว
deredere (デレデレ) ไม่ใช่แค่ “ตัวละครน่ารักใจดี” ครับ จุดสำคัญคือมันเป็นประเภทเดียวในตระกูล「〜デレ」ที่ไม่มีเปลือกหุ้มอยู่ข้างหน้าเลย ⇒ ไม่มีซึน ไม่มียัน ไม่มีคู แสดงความชอบตรง ๆ ตั้งแต่ต้นจนจบ บทความนี้อธิบายความหมายเดิมในพจนานุกรมญี่ปุ่น (ที่มีกลิ่นลบนิดหน่อย) วิธีอ่าน เส้นแบ่งกับ ดันเดเระ และตัวอย่างตัวละครในอนิเมะ
คูลเดเระ (クーデレ／kuudere) คือ “คูล (cool)” + “เดเระ” หมายถึงคนที่ไม่แสดงอารมณ์ออกมา แต่ข้างในชอบจริงจัง บทความนี้อธิบายความหมาย วิธีอ่านแบบญี่ปุ่น จุดที่สับสนที่สุดคือความต่างจาก ดันเดเระ (ダンデレ) และลักษณะของตัวละครคูลเดเระในอนิเมะ
เดเระ (デレ) ไม่ใช่ชื่อนิสัย แต่เป็น “ชิ้นส่วนสร้างคำ” ที่ตัดมาจากคำเลียนอาการ เดเระเดเระ (でれでれ) แค่สลับหัวข้างหน้าก็ได้นิสัยใหม่ทันที บทความนี้รวมประเภทเดเระในอนิเมะ อธิบายความต่างของ ซึนเดเระ ยันเดเระ คูลเดเระ ดันเดเระ พร้อมที่มาของคำตั้งแต่ปี 2002 แบบเข้าใจง่ายสำหรับผู้เริ่มต้นเรียนภาษาญี่ปุ่น
yandere (ヤンデレ) ไม่ได้แปลว่า “ขี้หึง” เฉย ๆ ครับ หัวใจของคำนี้คือ 病んでる (จิตใจพัง) ＋ デレデレ (อ่อนหวานละลาย) ที่อยู่ในคนเดียวกัน บทความนี้อธิบายที่มาของคำ วิธีอ่านที่ถูกต้อง ความต่างจาก ซึนเดเระ ตัวละครยันเดเระในอนิเมะ และเหตุผลที่คำว่า “หึง” ในภาษาไทยยังแปลคำนี้ไม่ครบ
mi amor, cariño, mi vida, corazón, cielo, gordo, flaco, mami, papi, mi rey — ภาษาสเปนมีคำเรียกแทนคนรักเยอะจนงง บทความนี้ไม่ได้ไล่แปลทีละคำ แต่วางเป็นแผนที่ให้เห็นทั้งระบบ ทั้งเรื่องที่คนไทยได้เปรียบชาติอื่นเพราะเรามีวัฒนธรรมชื่อเล่นอย่าง「อ้วน」「ดำ」เหมือนกัน เส้นแบ่งระหว่าง「ชื่อ」กับ「คำเรียก」ที่ต้องเข้าใจ ความจริงที่ว่าพจนานุกรม RAE เก็บคำพวกนี้ไว้ไม่เท่ากันเลยสักคำ กับดักของคำอย่าง cari gordi chiqui ที่ไม่ได้แปลว่าที่รัก และคำตอบว่าทำไมสเปนถึงมีคำหวานเยอะ ส่วนไทยมีน้อย
mami กับ papi หน้าตาเหมือนคำว่า「แม่」และ「พ่อ」แต่ในละตินอเมริกาใช้เรียกแฟนและคู่สมรสได้ บทความนี้เปิดพจนานุกรมของจริงให้ดูทีละชั้นว่า DLE เก็บสองคำนี้ไว้พร้อมป้าย「แสดงความรัก」แต่ไม่ได้เก็บการใช้เรียกคนรักเอาไว้ ส่วน Diccionario de americanismos เขียนไว้ชัดเจนพร้อมรายชื่อประเทศ พร้อมคำเตือนสำคัญว่าที่ปานามา mami มีการใช้อีกแบบที่พจนานุกรมติดป้าย「หยาบคาย」และ「ดูถูก」 รวมถึง papi chulo ที่พจนานุกรมขึ้นเป็นคำตั้งจริง ๆ โดยเขียนติดกันว่า papichulo และจุดที่คนไทยเข้าใจได้เร็วกว่าชาติอื่นเพราะเรามี พี่／น้อง อยู่แล้ว
