คนไทยทักกันว่า “กินข้าวหรือยัง?” แทนคำว่าสวัสดีได้เลยใช่ไหมครับ แปลว่าภาษาไทยผูก “การกิน” เข้ากับ “การใส่ใจกัน” แน่นมาก
ข่าวดีคือ ภาษาสเปนก็เป็นภาษาที่มีคำพูดตอนกินข้าวเยอะมากเหมือนกันครับ วันนี้เราจะไล่ดูทีละช่วงของหนึ่งมื้อ ตั้งแต่ก่อนกินจนกินเสร็จเลยนะครับ
- 1 สำนวนภาษาสเปนเกี่ยวกับการกิน: เรียงตามเวลา 4 ช่วงของหนึ่งมื้อ
- 2 ① ก่อนกิน: antojo = “อยาก” ที่ไม่ใช่ “หิว”
- 3 ② เริ่มกิน: ¡Buen provecho! = “ทานให้อร่อยนะครับ”
- 4 ③ ระหว่างกิน: ¡Qué rico! กับชุดสามคำ “น่ากิน・หอม・อร่อย”
- 5 ④ หลังกิน: sobremesa ช่วงเวลาที่ภาษาไทยไม่มีชื่อเรียก
- 6 คำศัพท์มื้ออาหารภาษาสเปน: comida คือ “ข้าว” ของภาษาสเปน
- 7 ภาษาสเปนในร้านอาหาร: ประโยคสั้น ๆ ที่ใช้ได้ทันที
- 8 สรุปสำนวนภาษาสเปนเกี่ยวกับการกิน
สำนวนภาษาสเปนเกี่ยวกับการกิน: เรียงตามเวลา 4 ช่วงของหนึ่งมื้อ
ถ้าจำสำนวนเป็นรายการยาว ๆ จะลืมง่ายครับ บทความนี้เลยจัดเรียงตาม “เวลา” ของมื้ออาหารหนึ่งมื้อแทน เหมือนดูหนังสั้นหนึ่งเรื่อง ตั้งแต่ตอนเริ่มอยากกินไปจนถึงตอนที่ทุกคนนั่งคุยกันต่อหลังจานว่าง
ไทม์ไลน์ของหนึ่งมื้อ ในภาษาสเปน
① ก่อนกิน：antojo（อยากกินอะไรสักอย่างขึ้นมา）
↓
② เริ่มกิน：¡Buen provecho!（ทานให้อร่อยนะ）
↓
③ ระหว่างกิน：¡Qué rico!（อร่อยจัง!）
↓
④ หลังกิน：sobremesa（ช่วงเวลานั่งคุยต่อที่โต๊ะหลังกินเสร็จ）
ใช่ครับ! แต่ละคำมีบทความเจาะลึกแยกไว้ให้แล้ว ในหน้านี้เราจะดู “ภาพรวม” ก่อน แล้วค่อยกดเข้าไปอ่านทีละคำนะครับ
ระหว่างทางจะมี ไวยากรณ์ใหม่ 2 เรื่อง ที่คนไทยไม่คุ้น คือ การเปลี่ยนท้ายคำตามเพศ・จำนวน กับ ser／estar ด้วยนะครับ ไม่ยากครับ ค่อย ๆ ไปด้วยกัน
① ก่อนกิน: antojo = “อยาก” ที่ไม่ใช่ “หิว”
ช่วงแรกของมื้อคือช่วงที่ “อยากกิน” ครับ ภาษาสเปนมีคำเฉพาะว่า antojo（อ่านว่า อัน-โต-โฮ）
จุดสำคัญคือ antojo ไม่ได้แปลว่า “หิว” ครับ ถ้าหิว ภาษาสเปนใช้ tengo hambre แต่ antojo คือความรู้สึกที่ใจพุ่งไปหา ของกินอย่างใดอย่างหนึ่งแบบเจาะจง ถึงจะเพิ่งกินอิ่มมาก็ยังเกิดได้ เหมือนตอนที่คนไทยพูดว่า “อยากกินส้มตำขึ้นมาเลย” นั่นแหละครับ
【ตัวอย่างประโยค】
・Tengo antojo de tacos.
（อยากกินทาโก้ขึ้นมาเลย）
・Se me antoja un café.
（อยากดื่มกาแฟสักแก้วจัง）
สังเกตเก่งมากครับ! ประโยคนี้ “กาแฟ” เป็นประธาน ครับ แปลตรงตัวประมาณว่า “กาแฟ มาทำให้ฉันอยาก” ไม่ใช่ “ฉันอยากกาแฟ”
รูปแบบ “ของเป็นประธาน คนเป็นผู้รับความรู้สึก” แบบนี้ไม่มีในภาษาไทย รายละเอียดอยู่ในบทความ antojo เลยนะครับ
⇒ antojo แปลว่าอะไร? “อยากกิน” ที่ไม่ใช่ “หิว” และประโยค se me antoja
② เริ่มกิน: ¡Buen provecho! = “ทานให้อร่อยนะครับ”
พออาหารมาถึงโต๊ะ คำที่ได้ยินบ่อยที่สุดคือ ¡Buen provecho!（บวน โปร-เบ-โช）ครับ ใช้ตรงกับจังหวะที่คนไทยพูดว่า “ทานให้อร่อยนะครับ” เป๊ะ ๆ
ที่น่าสนใจคือคำว่า provecho ไม่ได้แปลว่า “อร่อย” นะครับ พจนานุกรมของราชบัณฑิตยสถานสเปน（RAE）ให้ความหมายหลักว่า “ประโยชน์”
และอธิบาย buen provecho ว่าเป็นคำที่ อวยพรให้สิ่งที่กินดื่มเป็นประโยชน์ต่อสุขภาพและความเป็นอยู่ที่ดี ของคนที่กำลังกินอยู่ครับ
ตรงนั้นแหละครับที่ผมอยากให้เห็น! ทั้งไทยและสเปน คำพูดตอนกินข้าวคือ “คำแสดงความห่วงใย” ไม่ใช่แค่มารยาทนะครับ
ส่วนเวลาถูกบอก buen provecho ให้ตอบว่า Gracias（ขอบคุณครับ）หรือ Gracias, igualmente（ขอบคุณครับ คุณก็เช่นกันนะครับ）ได้เลยครับ
ที่เม็กซิโกยังมีธรรมเนียมที่คนไทยอาจตกใจ คือเวลาเดินผ่านโต๊ะของ คนแปลกหน้า ที่กำลังกินอยู่ในร้าน คนจะพูดสั้น ๆ ว่า ¡Provecho! ให้ด้วยครับ ใครเจอแบบนี้ก็ตอบว่า Gracias, igualmente ได้เลย
⇒ buen provecho แปลว่าอะไร? “ทานให้อร่อยนะ” แบบสเปน และตอบกลับยังไงให้ถูก
③ ระหว่างกิน: ¡Qué rico! กับชุดสามคำ “น่ากิน・หอม・อร่อย”
คำชมอาหารที่ใช้บ่อยที่สุดในภาษาสเปนคือ ¡Qué rico!（เก ริ-โก）แปลว่า “อร่อยจัง!” ครับ
ทีนี้มาดูจุดที่คนไทยได้เปรียบกันครับ ภาษาไทยมีคำชมอาหาร 3 คำที่แยกตาม ประสาทสัมผัส ชัดเจนมาก คือ ตาเห็น = น่ากิน, จมูกได้กลิ่น = หอม, ลิ้นได้รส = อร่อย
ภาษาสเปนแบ่งแบบเดียวกันเลยครับ แต่ วิธีแบ่งกลับด้านกับภาษาไทย
ภาษาไทย “เปลี่ยนคำชม” ไปตามประสาทสัมผัส แต่ภาษาสเปน ใช้คำชมคำเดียวคือ rico แล้ว “เปลี่ยนกริยา” ข้างหน้าแทนครับ
ชุดสามคำ ไทย⇔สเปน
●ตา：น่ากิน ＝ Se ve rico.（ดูแล้วน่าอร่อย）
⇒ ver = มองเห็น
●จมูก：หอม ＝ Huele rico.（กลิ่นหอมน่าอร่อย）
⇒ oler = ได้กลิ่น
●ลิ้น：อร่อย ＝ Sabe rico.（รสชาติอร่อย）
⇒ saber = มีรสชาติ
ใช่ครับ! 3 ประโยคนี้เป็นรูปที่ได้ยินบ่อยในภาษาพูดแถบละตินอเมริกา เช่นเม็กซิโกนะครับ
แต่ระวังนิดนึงครับ rico ยังมีความหมายหลักอีกอันคือ “รวย” และถ้าใช้ชมคนในบางประเทศ อาจกลายเป็นความหมายเชิงเซ็กซี่ได้ด้วย เรื่องนี้ผมเขียนไว้ในบทความ qué rico แล้วนะครับ
ไวยากรณ์ใหม่ที่ 1: rico เปลี่ยนท้ายตาม “เพศ” และ “จำนวน” ของอาหาร
ภาษาไทยพูดว่า “อร่อย” กับอาหารอะไรก็ได้ คำไม่เปลี่ยน แต่ในภาษาสเปน คำนามทุกคำมีเพศ（ชาย／หญิง）และคำคุณศัพท์อย่าง rico ต้อง เปลี่ยนท้ายให้ตรงกับคำนาม ครับ
【rico 4 รูป】
・El taco está rico.（ทาโก้[ชาย・เอกพจน์]อร่อย）
・La sopa está rica.（ซุป[หญิง・เอกพจน์]อร่อย）
・Los tacos están ricos.（ทาโก้หลายชิ้น[ชาย・พหูพจน์]อร่อย）
・Las empanadas están ricas.（เอมปานาดาหลายชิ้น[หญิง・พหูพจน์]อร่อย）
ส่วน ¡Qué rico! ที่อุทานลอย ๆ โดยไม่ได้ชี้อาหารชิ้นไหน ใช้รูป rico ได้เลยครับ ไม่ต้องคิดมาก
ไวยากรณ์ใหม่ที่ 2: está rico กับ es rico ไม่เหมือนกัน
ภาษาสเปนมีกริยา “เป็น・อยู่” 2 ตัวคือ ser กับ estar ครับ กับคำว่า rico ให้จำง่าย ๆ แบบนี้
●Este pastel está rico.（estar）
⇒ “เค้กชิ้นนี้ อร่อย” = รสชาติที่เรากำลังกินอยู่ตอนนี้
●Él es rico.（ser）
⇒ “เขา รวย” = คุณสมบัติประจำตัว
⇒ qué rico แปลว่าอะไร? “อร่อย” ภาษาสเปน และกับดัก rico ที่แปลว่า “รวย”
④ หลังกิน: sobremesa ช่วงเวลาที่ภาษาไทยไม่มีชื่อเรียก
จานว่างแล้ว แต่ยังไม่มีใครลุก ทุกคนนั่งคุยกันต่อที่โต๊ะ บางบ้านคุยกันเป็นชั่วโมง ช่วงเวลานี้ภาษาสเปนเรียกว่า sobremesa（โซ-เบร-เม-ซา）ครับ
RAE ให้ความหมายว่า “ช่วงเวลาที่อยู่ที่โต๊ะหลังจากกินเสร็จแล้ว”
นั่นแหละครับประเด็น! ภาษาไทยต้องอธิบายเป็นวลียาว ๆ แต่ภาษาสเปน ตั้งชื่อให้เป็นคำเดียว
การที่มีคำเฉพาะให้ช่วงเวลานี้ บอกเราว่าวัฒนธรรมสเปนให้ค่ากับมันมากแค่ไหนครับ และระวังนะครับ sobremesa ไม่ใช่ “ของหวาน” ของหวานคือ postre ครับ
⇒ sobremesa แปลว่าอะไร? ไม่ใช่ของหวาน แต่คือเวลานั่งคุยต่อหลังกินข้าว
คำศัพท์มื้ออาหารภาษาสเปน: comida คือ “ข้าว” ของภาษาสเปน
ก่อนจะเข้าร้านอาหาร มารู้จักชื่อมื้ออาหารกันก่อนครับ
ชื่อมื้ออาหารภาษาสเปน
●el desayuno：อาหารเช้า（กริยา desayunar）
●el almuerzo：มื้อกลางวัน หรือมื้อสายเล็ก ๆ（แล้วแต่ประเทศ／กริยา almorzar）
●la comida：อาหาร／มื้อหลักช่วงกลางวันถึงบ่าย（กริยา comer）
●la merienda：ของว่างช่วงบ่าย（กริยา merendar）
●la cena：อาหารเย็น（กริยา cenar）
ลองนึกถึงคำว่า “ข้าว” ในภาษาไทยดูครับ “ข้าว” คือเมล็ดข้าว แต่ “กินข้าว” คือ กินอาหารหนึ่งมื้อ ใช่ไหมครับ
comida ก็เป็นแบบเดียวกันครับ คำที่แปลว่า “อาหาร” ถูกใช้เรียก “มื้อหลักของวัน” ด้วย ในสเปนและเม็กซิโก มื้อหลักนี้มักกินช่วงบ่าย และกริยา comer ก็แปลได้ทั้ง “กิน” และ “กินมื้อกลางวัน” ครับ
อีกเรื่องที่ต่างจากภาษาไทยคือ ภาษาไทยพูดว่า “กินข้าวเช้า” “กินข้าวเย็น” โดยใช้กริยา “กิน” ตัวเดียว แต่ภาษาสเปนมี กริยาเฉพาะของแต่ละมื้อ ครับ เช่น ¿Ya cenaste? = “กินข้าวเย็นหรือยัง?” ใช้กริยา cenar คำเดียวจบ
ภาษาสเปนในร้านอาหาร: ประโยคสั้น ๆ ที่ใช้ได้ทันที
สุดท้ายนี้ รวมประโยคที่ใช้ในร้านอาหารได้จริงครับ ทุกประโยคต่อท้ายด้วย por favor（ได้โปรด）เพื่อให้สุภาพ เหมือนการใส่ “ครับ／ค่ะ” ในภาษาไทย
ประโยคในร้านอาหาร
・Una mesa para dos, por favor.
（ขอโต๊ะสำหรับ 2 คนครับ）
・La carta, por favor.
（ขอเมนูหน่อยครับ）
・¿Qué me recomienda?
（แนะนำอะไรดีครับ?）
・Para mí, tacos al pastor, por favor.
（ของผมขอทาโก้อัลปาสตอร์ครับ）
・Sin cilantro, por favor.
（ไม่ใส่ผักชีครับ）
・¡Está muy rico!
（อร่อยมากเลยครับ!）
・La cuenta, por favor.
（เช็กบิลด้วยครับ）
เคล็ดลับการออกเสียงสำหรับคนไทยนิดนึงนะครับ
Gracias ลงท้ายด้วยเสียง s ซึ่งภาษาไทยไม่มีเสียงตัวสะกดนี้ เลยมักกลายเป็น “กรา-เซีย” หรือ “กรา-เซียด” ครับ ลองลากเสียง “ซ” ยาว ๆ ท้ายคำ เป็น “กรา-เซียซ” ดูครับ
ส่วน rico ตัว r ต้องเป็นเสียง “ร” รัวลิ้นจริง ๆ อย่าเผลอออกเป็น “ลิโก้” นะครับ
สรุปสำนวนภาษาสเปนเกี่ยวกับการกิน
สรุปสิ่งที่เราดูกันในวันนี้ครับ
●น่ากิน／หอม／อร่อย ＝ se ve rico／huele rico／sabe rico: ไทยเปลี่ยนคำชม สเปนเปลี่ยนกริยา
●rico เปลี่ยนท้ายตามเพศ・จำนวน: rico／rica／ricos／ricas
●ชมอาหารตรงหน้าใช้ está rico ส่วน es rico = “รวย”
●comida = อาหาร + มื้อหลัก เหมือนคำว่า “ข้าว” ในภาษาไทย
ถ้าอยากรู้ชื่ออาหารเม็กซิกันและวิธีสั่งทาโก้แบบหน้าร้านจริง ๆ ผมรวมไว้ในบทความนี้แล้วครับ
ใช้คู่กับสำนวนวันนี้ได้เลย เข้าร้านเมื่อไหร่ก็พูดได้ตั้งแต่สั่งจนเช็กบิลนะครับ!
คำศัพท์อาหารเม็กซิกัน: สั่งทาโก้เป็นภาษาสเปนด้วยประโยคสั้น ๆ ที่ใช้ได้จริง
「Real Academia Española, Diccionario de la lengua española: provecho, rico, antojo, sobremesa, almuerzo, merienda（https://dle.rae.es/）」
「RAE, Diccionario panhispánico de dudas: sobremesa（https://www.rae.es/dpd/sobremesa）」
「SpanishDict: rico（https://www.spanishdict.com/translate/rico）」
「Speak Better Spanish: Mexican Customs That Surprise Foreigners（https://speakbetterspanish.com/mexican-customs-that-surprise-foreigners/）」
「The MATTER: กินข้าวหรือยัง? คำถามที่มาพร้อมความห่วงใย（https://thematter.co/brandedcontent/cp-moms-food-01/82450）」
