คำเรียกความรัก ภาษาสเปน ทั้งหมด：รวมคำเรียกแทนคนรัก คำหวาน และวิธีเรียกแฟน — พร้อมแผนที่ว่าคำไหนพจนานุกรมรับรอง คำไหนไม่มีในเล่มเลย

คนไทยได้เปรียบตรงไหน：ภาษาสเปนก็เรียกแฟนว่า「อ้วน」เหมือนกัน

ลองดูสามคำนี้ก่อนครับ ทั้งสามคำนี้ใช้เรียกคนที่เราสนิทหรือคนรักได้จริงในภาษาสเปน（รายละเอียดว่าคำไหนใช้กับใคร เดี๋ยวเราจะดูกันทีละคำครับ）

【คำเรียกที่แปลตรงตัวแล้วดูแรง】
・gordo / gorda「กอร์-โด／กอร์-ดา」 แปลตรงตัวว่า「อ้วน」
・flaco / flaca「ฟลา-โก／ฟลา-กา」 แปลตรงตัวว่า「ผอม」
・negrito / negrita「เน-กรี-โต／เน-กรี-ตา」 แปลตรงตัวว่า「ตัวดำ ๆ」

ถ้าคุณเป็นคนอังกฤษ เยอรมัน หรือฝรั่งเศส ตรงนี้คือจุดที่ต้องหยุดคิดหนัก เพราะการเดินไปเรียกแฟนตัวเองว่า「อ้วน」ในภาษาเขาคือเรื่องที่ทำไม่ได้ มันเป็นการดูถูกรูปร่างกันตรง ๆ

แต่คนไทยอ่านถึงตรงนี้แล้วน่าจะรู้สึกอีกแบบครับ เพราะบ้านเรามีของแบบนี้อยู่แล้ว

จุดที่ต่างกันจริง ๆ คือเส้นแบ่งระหว่าง「ชื่อ」กับ「คำเรียก」

ความเหมือนของเราหยุดอยู่แค่「คำที่ใช้」ครับ พอดูที่วิธีใช้ ทั้งสองภาษาไปคนละทางเลย

ชื่อเล่นไทยเป็นชื่อครับ พ่อแม่ตั้งให้ตั้งแต่เกิด ติดตัวไปทั้งชีวิต ใช้ที่โรงเรียน ใช้ที่ทำงาน ใครก็เรียกได้ และเปลี่ยนไม่ได้ คนชื่อเล่นว่า「อ้วน」ก็ถูกเรียกว่าอ้วนตั้งแต่ยังเป็นเด็กผอม ๆ ไปจนแก่

ส่วน gordo ของภาษาสเปนไม่ใช่ชื่อครับ มันเป็นคำเรียกที่เลือกใหม่ทุกครั้งที่เปิดปาก วันนี้เรียก gordo พรุ่งนี้เรียก mi amor ตอนบ่ายเรียก cariño ได้หมด มันไม่ได้ผูกกับตัวคน แต่ผูกกับความสัมพันธ์และอารมณ์ ณ ตอนนั้น

และมีอีกจุดที่ต่างชัดมาก คือใครเรียกได้บ้าง

พจนานุกรมภาษาสเปนของทวีปอเมริกาที่ชื่อ Diccionario de americanismos (เรียกย่อว่า DAmer จัดทำโดยสมาคมราชบัณฑิตยสภาภาษาสเปนทั้งหมด) บันทึก gordo ไว้แบบนี้ครับ

gordo, -da
fórm. Mx, Co, Bo, Ch. Se usa como vocativo para interpelar a la pareja propia. pop.

คำแปลไทย：（รูปคำเรียกขาน）ใช้ในเม็กซิโก โคลอมเบีย โบลิเวีย ชิลี ใช้เป็นคำเรียกขานเพื่อเรียกคนที่เป็นคู่ของตัวเอง ※ระดับภาษาชาวบ้าน

※อ้างอิง「Asociación de Academias de la Lengua Española, Diccionario de americanismos, gordo」

สังเกตคำว่า la pareja propia นะครับ แปลว่า「คู่ของตัวเอง」 พจนานุกรมล็อกไว้เลยว่าคำนี้ใช้กับแฟนหรือคู่สมรสของตัวเอง ไม่ใช่คำที่ใครจะเรียกใครก็ได้เหมือนชื่อเล่นไทย

เกร็ดที่สนุกมาก：อาร์เจนตินาไม่ได้อยู่ในรายชื่อของ gordo

กลับไปดูรายชื่อประเทศเมื่อกี้อีกทีครับ — Mx, Co, Bo, Ch คือ เม็กซิโก โคลอมเบีย โบลิเวีย ชิลี

ไม่มีอาร์เจนตินา

ทั้งที่อาร์เจนตินาเป็นประเทศที่ขึ้นชื่อเรื่องเรียกกันด้วยคำติดตัวแบบนี้มาก แล้วอาร์เจนตินาหายไปไหน? คำตอบคือไปโผล่ที่คำตรงข้ามครับ

flaco, -ca
fórm. Ch, Py, Ar, Ur. Se usa para dirigirse a una persona joven. pop + cult → espon.

คำแปลไทย：（รูปคำเรียกขาน）ใช้ในชิลี ปารากวัย อาร์เจนตินา อุรุกวัย ใช้เรียกคนหนุ่มสาว

※อ้างอิง「Asociación de Academias de la Lengua Española, Diccionario de americanismos, flaco」

（เกร็ดเพิ่มเติม：ในเปรู พจนานุกรมเล่มเดียวกันเก็บ flaco / flaca ไว้อีกความหมายหนึ่งในฐานะคำนาม แปลว่า「คู่รัก」ตรง ๆ เลยครับ ยิ่งตอกย้ำว่าคำเดียวกันทำงานไม่เหมือนกันในแต่ละประเทศ）

แผนที่คำเรียกความรัก ภาษาสเปน：แบ่งเป็น 6 กลุ่มใหญ่

ทีนี้มาดูภาพรวมกันครับ คำเรียกแทนคนรักในภาษาสเปนเยอะก็จริง แต่ถ้าจัดกลุ่มตาม「ที่มาของคำ」แล้วจะเหลือแค่ไม่กี่พวก และจำง่ายขึ้นมาก

แต่พอผมไปนั่งเปิดพจนานุกรมดูทีละคำจริง ๆ ผมกลับเจอเรื่องที่ไม่คาดคิดครับ และมันคือหัวใจของบทความนี้เลย

เรื่องที่แปลกที่สุด：พจนานุกรมเก็บคำพวกนี้ไว้「ไม่เท่ากัน」เลยสักคำ

พจนานุกรมมาตรฐานสูงสุดของภาษาสเปนคือ Diccionario de la lengua española ของราชบัณฑิตยสภาสเปน (Real Academia Española หรือ RAE) เรียกย่อว่า DLE ครับ

สมมติฐานของเราน่าจะเป็นแบบนี้ — คำไหนคนใช้เยอะ พจนานุกรมก็น่าจะเก็บไว้ คำไหนคนใช้น้อยก็อาจจะไม่มี

ความจริงไม่ได้เป็นแบบนั้นเลยครับ

ชั้นที่ 1：คำที่ DLE ตั้งเป็นหัวข้อว่า「ใช้เรียกคนรัก」ไว้ชัด ๆ

มีคำกลุ่มหนึ่งที่ DLE เขียนไว้ตรง ๆ ว่าใช้เรียกคนด้วยความรัก ลองดูของจริงครับ

vida ⇒ mi vida
expr. U. para dirigirse cariñosamente a una persona, especialmente con la que se mantiene una relación de intimidad.
คำแปลไทย：（สำนวน）ใช้สำหรับพูดกับคนคนหนึ่งด้วยความรักใคร่ โดยเฉพาะคนที่มีความสัมพันธ์ใกล้ชิดด้วย

alma ⇒ alma mía
loc. interj. Denota cariño.
คำแปลไทย：（วลีอุทาน）แสดงความรักใคร่

cielo ความหมายข้อ 7
U. como apelativo cariñoso. Mi cielo. Cielo mío.
คำแปลไทย：ใช้เป็นคำเรียกขานด้วยความรักใคร่ ตัวอย่าง「มี เซีย-โล」「เซีย-โล มี-โอ」

churri ความหมายข้อ 2（ทำเครื่องหมายว่าใช้ในสเปน Esp.）
m. y f. coloq. Esp. Persona con quien se mantiene una relación amorosa. U. t. como apelativo cariñoso.
คำแปลไทย：（นาม ใช้ได้ทั้งสองเพศ ภาษาพูด ใช้ในสเปน）คนที่เรามีความสัมพันธ์เชิงชู้สาวด้วย และใช้เป็นคำเรียกขานด้วยความรักใคร่ได้ด้วย

※อ้างอิง「RAE, DLE, vida」「alma」「cielo」「churri」

ถึงตรงนี้ทุกอย่างยังดูปกติดีครับ พจนานุกรมทำหน้าที่ของมัน

ปัญหาเริ่มตอนที่ผมไปเปิดคำที่ดังที่สุดในบรรดาคำเรียกคนรักทั้งหมด

ชั้นที่ 2：คำที่ดังที่สุดกลับไม่มีหัวข้อ — กรณี mi amor

ถ้าถามคนทั่วโลกว่า「ที่รัก」ภาษาสเปนพูดว่าอะไร คำตอบอันดับหนึ่งคือ mi amor แน่นอนครับ

แต่พอเปิด DLE ที่คำว่า amor แล้วไล่ดูหัวข้อย่อยทั้งหมด…

ชั้นที่ 3：คำที่ไม่มีป้ายกำกับอะไรเลย — cariño กับ corazón

ลงมาอีกชั้นครับ คราวนี้หนักกว่าเดิม

cariño และ corazón เป็นคำเรียกคนรักที่ใช้กันทั่วโลกที่พูดสเปน แต่ใน DLE ทั้งสองคำนี้ไม่มีป้ายบอกเลยแม้แต่ป้ายเดียวว่าใช้เรียกคนได้ ทุกความหมายที่ให้ไว้เป็นความหมายแบบคำนามล้วน ๆ คือ「ความรัก」กับ「หัวใจ」

แต่ที่พีคที่สุดคือ cariño ครับ เพราะ RAE เองมีพจนานุกรมอีกเล่มชื่อ Diccionario del estudiante ที่ทำไว้สำหรับนักเรียน และในเล่มนั้น RAE เขียนความหมาย「ใช้เรียกคนที่รัก」ไว้ชัดเจน

cariño（ใน Diccionario del estudiante ของ RAE ความหมายข้อ 1）
Se usa para dirigirse a una persona que es objeto de ese sentimiento. Oye, cariño, ¿has visto mis gafas?

คำแปลไทย：ใช้สำหรับเรียกคนที่เรามีความรู้สึกนั้นด้วย ตัวอย่าง「นี่ ที่รัก เห็นแว่นฉันไหม」

※อ้างอิง「Real Academia Española, Diccionario del estudiante, cariño」

คือหน่วยงานเดียวกัน เขียนเรื่องเดียวกัน แต่สองเล่มบอกไม่ตรงกัน

ป้ายกำกับของ RAE เองก็เขียนไม่เหมือนกันสักที่

มีอีกหลักฐานหนึ่งที่ชี้ว่าเรื่องนี้ยังไม่ถูกจัดระเบียบครับ นั่นคือถ้อยคำของป้ายกำกับที่ DLE ใช้กับคำเรียกคนรัก แตกออกเป็น 6 แบบ ทั้งที่พูดถึงเรื่องเดียวกัน

หกคำ หกสำนวน ทั้งที่กำลังอธิบายปรากฏการณ์เดียวกันเป๊ะ ๆ

และถ้าไล่ดูจะเห็นว่า วลี apelativo cariñoso（คำเรียกขานด้วยความรัก）ที่เป็นคำอธิบายตรงตัวที่สุด ปรากฏอยู่แค่ 2 คำเท่านั้นคือ cielo กับ churri

mami กับ papi：คำที่พจนานุกรมบันทึกไว้ดีที่สุด แต่ต้องดูให้ครบสองเล่ม

กลับกันครับ มีคู่หนึ่งที่พจนานุกรมใจดีเป็นพิเศษ คือ mami กับ papi

DLE ตั้งเป็นหัวข้อคำให้เลย พร้อมติดป้าย afect.（＝คำแสดงความรัก）กับ coloq.（＝ภาษาพูด）ไว้ด้วย โดยให้ความหมายว่า「แม่」และ「พ่อ」

แต่ความหมายที่คนไทยอยากรู้ — คือการใช้เรียกแฟนหรือคู่สมรส — ไม่ได้อยู่ใน DLE ครับ มันอยู่ใน DAmer ซึ่งเป็นพจนานุกรมฝั่งลาตินอเมริกา

และพอไปดูใน DAmer ก็จะเห็นว่าเก็บไว้ละเอียดมาก ทั้ง mami（ใช้เรียกแฟนสาวหรือภรรยา）และ papi（ใช้เรียกแฟนหนุ่มหรือสามี）ต่างก็มีรายชื่อประเทศกำกับไว้ยาวเป็นสิบประเทศ พร้อมป้าย afec. ที่แปลว่าเป็นคำแสดงความรัก

นี่เป็นตัวอย่างที่ดีมากของหลักที่ว่า คำเดียวกันอาจต้องเปิดสองเล่มถึงจะเห็นภาพครบ เพราะ DLE เน้นสเปน ส่วนความหมายที่เกิดในอเมริกาใต้และแคริบเบียนจะไปโผล่ที่ DAmer

และคำที่หายไปจากทั้งสองเล่ม：mi rey กับ mi reina

mi rey（ราชาของฉัน）และ mi reina（ราชินีของฉัน）เป็นคำเรียกที่ได้ยินบ่อยมากในเพลง ในละคร และในชีวิตจริง

แต่ผมหาแล้วหาอีก — ไม่มีทั้งใน DLE และไม่มีทั้งใน DAmer ทั้งสองเล่มไม่ได้ตั้งเป็นหัวข้อไว้เลย

ถึงอย่างนั้นคำนี้ก็ยังใช้กันเป็นปกติครับ ซึ่งย้อนกลับไปที่หลักเดิม คือความเงียบของพจนานุกรมไม่ใช่คำตัดสิน

แต่ตรงนี้มีเรื่องที่ต้องระวังเพิ่มครับ คือถึงแม้ mi reina จะไม่มี แต่คำว่า reina เดี่ยว ๆ มีอยู่ใน DAmer และความหมายที่บันทึกไว้กลับติดป้าย desp.（＝คำเหยียด）เช่นในเม็กซิโกและนิการากัวหมายถึง「ผู้หญิงที่หยิ่งยโส」

เพราะฉะนั้น อย่าตัดคำว่า mi ทิ้งนะครับ mi reina กับ reina เฉย ๆ ให้ความรู้สึกคนละทางกันเลย

ข้อควรระวัง：สามคำที่หน้าตาเหมือนคำหวาน แต่ไม่ใช่

ในภาษาพูดจริง คนสเปนชอบตัดคำให้สั้นลงเป็นคำน่ารัก ๆ เช่น cariño ตัดเหลือ cari「กา-รี」、gordo ตัดเหลือ gordi「กอร์-ดี」、chico ตัดเหลือ chiqui「ชี-กี」

ทีนี้ถ้าเราเอาคำพวกนี้ไปเปิดพจนานุกรม จะเจอเรื่องนี้ครับ

-ito：เครื่องผลิตคำหวานของภาษาสเปน

ถ้าคุณจำคำเรียกได้แค่ไม่กี่คำก็ไม่เป็นไรครับ เพราะภาษาสเปนมีเครื่องมือที่เปลี่ยนคำธรรมดาให้กลายเป็นคำหวานได้เอง นั่นคือหางคำ -ito / -ita

DLE อธิบายหางคำนี้ไว้สั้น ๆ แต่สำคัญมาก

-ito³, ta
Del lat. vulg. *-īttus. suf. Tiene valor diminutivo o afectivo. Ramita, hermanito, pequeñito, callandito, prontito. En ciertos casos toma las formas -ecito, -ececito, -cito. Solecito, piececito, corazoncito, mujercita.

คำแปลไทย：มาจากภาษาละตินสามัญ *-īttus（หางคำ）มีค่าความหมายบอกขนาดเล็กหรือความรักใคร่ ตัวอย่างเช่น ramita, hermanito, pequeñito…
ในบางกรณีจะเปลี่ยนรูปเป็น -ecito, -ececito, -cito ตัวอย่างเช่น solecito, piececito, corazoncito, mujercita

※อ้างอิง「Real Academia Española, Diccionario de la lengua española, -ito」

สังเกตคำว่า o afectivo（หรือความรักใคร่）นะครับ นี่คือจุดที่คนไทยมักเข้าใจผิด

amorcito ไม่ได้แปลว่า「ความรักอันเล็กจ้อย」 และ gordito ก็ไม่ได้แปลว่า「อ้วนนิดเดียว」 หางคำนี้ไม่ได้ย่อขนาด แต่ย่อระยะห่างระหว่างคนสองคนครับ

รูปที่เปลี่ยนไปเป็น -cito：ดูจากตัวอย่างของ RAE เอง

ในคำอธิบายข้างบน RAE บอกไว้แค่ว่า「ในบางกรณีจะเปลี่ยนรูปเป็น -cito」ครับ ไม่ได้เขียนกฎออกมาตรง ๆ ว่าเป็นกรณีไหนบ้าง แต่ให้ตัวอย่างมาแทน

ที่น่าสนใจคือ ตัวอย่างที่ RAE หยิบมาเองสองคำนี้ ลงท้ายด้วย -n และ -r พอดี

เพราะฉะนั้นสำหรับคนเพิ่งเริ่ม ผมแนะนำให้จำเป็นคำ ๆ ไปเลยครับ ว่า corazón กลายเป็น corazoncito ไม่ใช่ corazonito จะเร็วกว่าไปนั่งท่องกฎที่พจนานุกรมเองยังไม่ได้เขียนไว้

แต่มีเรื่องตลกร้ายอยู่เรื่องหนึ่งครับ คือ cariñito ไม่มีใน DLE ก็จริง แต่ไปโผล่ใน DAmer — และความหมายที่ให้ไว้ไม่ใช่「ที่รักตัวน้อย」เลย

cariñito（ใน Diccionario de americanismos）
・ความหมายแรกโยงไปที่ cariño ซึ่งเล่มนี้ให้ไว้ว่า「ของขวัญที่ให้ใครสักคนเพื่อแสดงความรัก」（Regalo que se hace a alguien como muestra de afecto）
・ส่วนในฮอนดูรัส（Ho.）หมายถึง การเรียกเก็บเงินอย่างผิดกฎหมาย（Cobro ilegal por algo）※ทำเครื่องหมายว่าเป็นคำเสียดสี

※อ้างอิง「Asociación de Academias de la Lengua Española, Diccionario de americanismos, cariñito」

คำถามสำคัญ：ทำไมภาษาสเปนมีคำหวานเยอะ แต่ภาษาไทยมีน้อย?

อ่านมาถึงตรงนี้ หลายคนน่าจะเริ่มรู้สึกว่า「ฝรั่งเขาโรแมนติกกว่าเรานะ ถึงมีคำรักเยอะขนาดนี้」

ผมอยากชวนคิดต่างครับ เพราะผมว่าเรื่องนี้ไม่ใช่เรื่องวัฒนธรรม แต่เป็นเรื่องไวยากรณ์

ภาษาไทยสร้างความอบอุ่นด้วยคำลงท้ายและสรรพนาม

ลองดูประโยคไทยสามประโยคนี้ครับ ตัวเนื้อความเหมือนกันทุกคำ

และนอกจากคำลงท้าย เรายังมีสรรพนามให้เลือกอีกมหาศาลครับ เรา／ฉัน／ผม／หนู／พี่／เธอ／แก — แค่เลือกคำแทนตัวก็บอกความสนิทได้แล้ว โดยยังไม่ต้องพูดคำว่า「ที่รัก」เลยสักครั้ง

เพราะแบบนี้ ภาษาไทยจึงไม่จำเป็นต้องมีคลังคำเรียกคนรักที่ใหญ่โต เพราะงานส่วนนั้นถูกทำไปแล้วตั้งแต่ท้ายประโยคและสรรพนาม

ภาษาสเปนไม่มีคำลงท้ายแบบนั้น จึงต้องหาอย่างอื่นมาทำงานแทน

ทีนี้กลับมาที่ภาษาสเปนครับ ภาษาสเปนไม่มีคำลงท้ายประโยคที่บอกอารมณ์แบบ จ๊ะ นะ ครับ ค่ะ จะพูดว่า「กินข้าวหรือยังจ๊ะ」ก็ทำไม่ได้ เพราะไม่มีพยางค์ให้เติม

งานที่ภาษาไทยยกให้ท้ายประโยคทำ ภาษาสเปนจึงโยนไปให้「mi ＋ คำนาม」ทำแทน

เอาไปใช้จริงยังไง：ลำดับที่แนะนำสำหรับคนเพิ่งเริ่ม

สรุปเป็นแนวทางใช้งานให้ครับ ไม่ต้องจำทุกคำในบทความนี้ เอาแค่นี้พอ

อยากรู้ลึกเป็นรายคำ อ่านต่อที่บทความเหล่านี้

บทความนี้เป็นแผนที่ภาพรวมครับ ผมตั้งใจไม่ลงรายละเอียดรายคำ เพราะแต่ละคำมีเรื่องของมันเองยาวมาก

ถ้าอยากเจาะคำไหน ตามไปอ่านต่อได้เลยครับ

สรุป：คำเรียกความรัก ภาษาสเปน ทั้งหมด