คำนี้พิเศษกว่าเพื่อน ๆ ในตระกูลเดียวกันนะครับ เพราะ ซึนเดเระ ยันเดเระ คูเดเระ ต่างก็มี “เปลือก” อยู่ข้างหน้าคำว่า デレ กันทั้งนั้น
แต่ เดเระเดเระ คือประเภทเดียวที่ไม่มีเปลือกหุ้มเลย ⇒ ไม่ปิด ไม่ซ่อน ไม่แกล้งทำเป็นเย็นชา แสดงความชอบออกมาตรง ๆ ตั้งแต่ต้นจนจบครับ
คำถามนี้ตรงจุดมากครับ! และคำตอบคือ ⇒ มันได้ชื่อเรียกมา ทีหลัง ครับ
คือคำว่า「デレデレ」มีอยู่ในภาษาญี่ปุ่นมานานมากแล้ว แล้ววันหนึ่งพอ「ツンデレ」เกิดขึ้น ช่องคำว่า「〜デレ」ก็เปิดออก ⇒ พอมองย้อนกลับมา คนก็เพิ่งเห็นว่า “อ้าว เดเระเดเระ ก็คือช่องนี้ที่ครึ่งหน้าว่างเปล่านี่เอง” ครับ
- 1 เดเระเดเระ แปลว่าอะไร? ตอบสั้น ๆ ก่อน
- 2 พจนานุกรมญี่ปุ่นเขียนว่าอะไร? คำนี้เก่ากว่าอนิเมะเยอะ
- 3 deredere อ่านว่าอะไร? จุดที่คนไทยออกเสียงพลาดบ่อย
- 4 จาก「デレデレ」สู่「〜デレ」: ทำไมเดเระเดเระถึงเป็นจุดตั้งต้นของทุกประเภท
- 5 เดเระเดเระ ดันเดเระ ต่างกันยังไง? เส้นแบ่งอยู่ที่ “ตั้งใจซ่อนหรือเปล่า”
- 6 ตัวละครเดเระเดเระ ในอนิเมะ มีใครบ้าง?
- 7 ใช้「デレデレ」ในภาษาญี่ปุ่นจริง ๆ ยังไง?
- 8 เทียบกับคำไทย: ทำไมถึงไม่มีคำแปลตรงตัว
- 9 สรุปความหมายของ deredere
เดเระเดเระ แปลว่าอะไร? ตอบสั้น ๆ ก่อน
「デレデレ」(อ่านว่า de-re-de-re / เดเระเดเระ)เป็นคำเลียนแบบท่าทาง(擬態語)ในภาษาญี่ปุ่น หมายถึง อาการที่ท่าทางหรือกิริยา “หลวม” “ไม่กระชับ” จนดูเลอะเทอะ โดยเฉพาะเวลาอยู่ต่อหน้าคนที่ตัวเองมีใจให้ ครับ
พอเอามาใช้เรียกประเภทตัวละครในอนิเมะ ความหมายจะแคบลงมาเหลือ “ตัวละครที่แสดงความรักความชอบออกมาตรง ๆ ตลอดเวลา ไม่มีการปิดบัง” ครับ
สิ่งที่ผมอยากให้จำเป็นอันดับแรกคือ คำนี้มี สองชั้น ที่คนไทยมักเจอสลับกันครับ
「デレデレ」มี 2 ชั้นความหมาย
① ชั้นภาษาญี่ปุ่นทั่วไป(คำในพจนานุกรม)
⇒ ท่าทางหลวม ๆ ไม่มีความสำรวม เพราะใจไปอยู่กับใครสักคนแล้ว
⇒ มีกลิ่น “ลบ” นิด ๆ แบบ “ดูไม่เข้าท่า” “หน้าบานเกินไป”
② ชั้นศัพท์อนิเมะ(ชื่อประเภทตัวละคร)
⇒ ตัวละครที่ ชอบใครก็แสดงออกตรง ๆ ตั้งแต่ต้นจนจบ ไม่มีช่วงที่ปิดบัง
⇒ ชั้นนี้ ไม่มีกลิ่นลบ กลับกลายเป็นคำชมว่า “สดใส จริงใจ” ด้วยซ้ำ
คนที่รู้จักคำนี้จากอนิเมะก่อนจะรู้สึกแบบนั้นแหละครับ (ฮา)
แต่ถ้าเปิดพจนานุกรมญี่ปุ่นดู คุณจะเจอคำว่า「だらしない」(เลอะเทอะ ไม่เข้าท่า)โผล่มาเลยครับ ⇒ เดี๋ยวเราไปดูของจริงกัน
พจนานุกรมญี่ปุ่นเขียนว่าอะไร? คำนี้เก่ากว่าอนิเมะเยอะ
หลายคนคิดว่า「デレデレ」เป็นศัพท์ที่แฟนด้อมอนิเมะคิดขึ้นมาเอง แต่ความจริงไม่ใช่ครับ ⇒ คำนี้เป็น คำภาษาญี่ปุ่นแท้ ๆ ที่อยู่ในพจนานุกรมทั่วไป มานานแล้ว
คำนิยามจากพจนานุกรมญี่ปุ่น
【デジタル大辞泉(โชกากุคัง)】
「態度や姿勢にしまりがなく、だらしのないさま。また、男が女にだらしのない態度をとるさま。」
(แปล:อาการที่ท่าทางหรือกิริยาไม่กระชับ ดูเลอะเทอะ และยังหมายถึงอาการที่ผู้ชายทำตัวไม่เข้าท่าใส่ผู้หญิงด้วย)【精選版 日本国語大辞典(โชกากุคัง)】
「態度・様子に締まりのないさま、特に、心ひかれる異性の前でだらしなく落ち着かないさま、媚びるさまなどを表わす語。」
(แปล:คำที่ใช้แสดงอาการที่ท่าทาง/สภาพไม่กระชับ โดยเฉพาะอาการเลอะเทอะ อยู่ไม่สุข หรือประจบเอาใจ เมื่ออยู่ต่อหน้าเพศตรงข้ามที่ตนมีใจให้)
จุดที่น่าสนใจมากคือ พจนานุกรม 日本国語大辞典 ยกตัวอย่างการใช้จริงที่เก่าถึงขนาด ปี 1889 (สมัยเมจิ) จากบทตลกราคุโกะ(落語) ครับ
แปลว่าคนญี่ปุ่นใช้คำว่า「デレデレ」กันมาตั้งแต่ก่อนจะมีอนิเมะ ก่อนจะมีมังงะสมัยใหม่ ⇒ นานกว่าคำว่า「ツンデレ」ประมาณ 110 ปี เลยครับ
งงแน่นอนครับ (ฮา) สำหรับเขามันคือคำบรรยาย อาการ ล้วน ๆ ⇒ ประมาณว่า “หน้าบานจนดูไม่ได้”
สังเกตนะครับว่าในนิยามมีคำว่า 「締まりがない」(ไม่กระชับ, หลวม) อยู่ ⇒ ตรงนี้แหละคือรากที่แท้จริงของคำ และเป็นเหตุผลว่าทำไมมันถึงมีกลิ่นลบครับ
ทำไม “ไม่กระชับ” ถึงกลายเป็น “หลงรัก”?
ภาษาญี่ปุ่นมีคำเลียนแบบท่าทาง(擬態語)เยอะมาก และหลายคำใช้ “ความตึง/ความหย่อน” ของร่างกายมาอธิบายสภาพจิตใจครับ
「デレデレ」ก็อยู่ในกลุ่มนี้ ⇒ ภาพในหัวของเจ้าของภาษาคือ คนที่กล้ามเนื้อใบหน้าคลายออกหมด ปากยิ้มค้าง หางตาตก ท่าทางอ่อนปวกเปียก ครับ
พอเห็นภาพนี้แล้ว จะเข้าใจได้ทันทีว่าทำไมคำนี้ถึงใช้ได้ทั้ง “คนที่หลงรักจนละลาย” และ “คนที่ดูไม่เข้าท่า” ⇒ เพราะมันเป็นอาการเดียวกัน แค่มองคนละมุมเท่านั้นเองครับ
⇒「目尻を下げる」(หางตาตก = ยิ้มละไมเวลาเจอคนที่ชอบ)
⇒「鼻の下を伸ばす」(ยืดใต้จมูก = หน้าบานใส่คนที่ถูกใจ ※มีกลิ่นแซวแรงกว่า ใช้กับคนอื่นต้องระวัง)
⇒「メロメロ」(ละลายเป็นน้ำ = หลงจนหมดตัว)
deredere อ่านว่าอะไร? จุดที่คนไทยออกเสียงพลาดบ่อย
ตัวสะกดโรมันจิว่า deredere ทำให้หลายคนเผลออ่านแบบภาษาอังกฤษ แล้วเสียงเพี้ยนไปไกลเลยครับ ⇒ มาแยกทีละพยางค์กัน
「デレデレ」อ่านยังไง
คาตากานะ:デ・レ・デ・レ
โรมันจิ:de-re-de-re
เสียงไทยโดยประมาณ:เด-เระ-เด-เระ
⇒ 4 พยางค์ ยาวเท่ากันหมด ไม่มีพยางค์ไหนหนักกว่าพยางค์ไหน
⇒ ตัวย่อที่ใช้เป็นปัจจัยท้ายคำคือ「デレ」= เดเระ(เช่น ซึนเดเระ, ยันเดเระ)
จุดที่คนไทยพลาดบ่อยที่สุดมี 3 อย่างครับ
① อ่านทับศัพท์อังกฤษเป็น “เดีย-เร-เดีย-เร” ⇒ ผิด สระ e ของญี่ปุ่นคือ “เอะ” สั้น ๆ
② ลากเสียงยาวเป็น “เดเรเดเร” ⇒ ญี่ปุ่นไม่มีสระยาวตรงนี้ ทุกพยางค์สั้นหมด
③ ใส่วรรณยุกต์ไทยหนัก ๆ เช่น “เด๊-เร่” ⇒ ภาษาญี่ปุ่นไม่มีวรรณยุกต์แบบไทย ให้พูดเรียบ ๆ ครับ
หูคุณดีมากครับ! เพราะเสียงแถว ら行 ของญี่ปุ่นเป็นเสียง แตะปลายลิ้นที่เพดานแค่ครั้งเดียว ⇒ มันอยู่กึ่งกลางระหว่าง ร กับ ล ของไทยพอดีเลย
เคล็ดลับคือ อย่ารัวลิ้นแบบ “ร เรือ” เต็ม ๆ และอย่าแตะค้างแบบ “ล ลิง” ⇒ แค่แตะแล้วปล่อยทันที เสียงจะเข้าที่เองครับ
ส่วนการเขียนเป็นภาษาไทย แฟนด้อมไทยนิยมสะกดว่า “เดเระเดเระ” ตามระบบเดียวกับ “ซึนเดเระ” และ “ยันเดเระ” ครับ ⇒ ถ้าเขียนตามนี้จะสื่อสารกับคนอื่นในวงการได้ทันที
จาก「デレデレ」สู่「〜デレ」: ทำไมเดเระเดเระถึงเป็นจุดตั้งต้นของทุกประเภท
ตรงนี้คือหัวใจของบทความนี้เลยครับ ⇒ ถ้าเข้าใจส่วนนี้ คุณจะเข้าใจ ทุกคำในตระกูล「〜デレ」พร้อมกันทีเดียว
ลำดับเหตุการณ์เป็นแบบนี้ครับ
เส้นทางกำเนิดของปัจจัย「〜デレ」
①「でれでれ」= คำเลียนท่าทางในภาษาญี่ปุ่น(มีใช้อย่างน้อยตั้งแต่ปี 1889)
↓ แฟนด้อมดึงครึ่งหลังออกมาใช้เป็นคำกริยา
②「デレる」= “ใจอ่อนลง / เผยด้านที่ชอบออกมา”
↓ ปี 2002 บนบอร์ดญี่ปุ่น มีคนเขียนทำนองว่า「ツンツンデレデレ」(ตอนแรกเชิด ๆ ทีหลังหวาน)
③「ツンデレ」เกิดขึ้น และแพร่ไปทั่วบอร์ดใหญ่ภายในปีเดียวกัน
↓ พอมี ツン+デレ ได้ ช่องข้างหน้าก็ว่างให้เติมอะไรก็ได้
④ ヤンデレ/クーデレ/ダンデレ ตามมาเป็นพรวน
↓ แล้วคนก็มองย้อนกลับมาที่จุดเริ่มต้น
⑤ 「デレデレ」ถูกนับเป็น “หนึ่งในประเภท” ทีหลังสุด
ใช่เลยครับ! นี่คือสิ่งที่ทำให้คำนี้แปลกกว่าเพื่อน
ถ้าอยากเห็นภาพจุดที่ทุกอย่างเริ่ม แนะนำให้อ่านเรื่อง ความหมายของ tsundere (ซึนเดเระ) ควบคู่กันนะครับ ⇒ เพราะ ツンデレ คือคำที่เปิดช่อง「〜デレ」ให้คำอื่น ๆ ทั้งหมดเกิดตามมาครับ
มองเป็น “ช่องเติมคำ” แล้วทุกอย่างจะชัดขึ้นทันที
วิธีที่เข้าใจง่ายที่สุดคือมองว่าคำพวกนี้มีโครงสร้างเดียวกันหมด ⇒ [เปลือกที่ห่อไว้]+[デレ ความชอบข้างใน] ครับ
ช่อง「〜デレ」= [เปลือก]+[ความชอบ]
ツン(เชิด ๆ ปากร้าย)+ デレ ⇒ ツンデレ:ห่อด้วยความเย็นชา
ヤン(病む=จิตใจป่วย)+ デレ ⇒ ヤンデレ:ห่อด้วยความหมกมุ่นจนบิดเบี้ยว
クー(cool=เย็นนิ่ง)+ デレ ⇒ クーデレ:ห่อด้วยสีหน้าไร้อารมณ์
ダン(黙り=เงียบ ไม่พูด)+ デレ ⇒ ダンデレ:ห่อด้วยความเงียบและความขี้อาย
(ว่างเปล่า)+ デレデレ ⇒ デレデレ:ไม่มีเปลือกเลย ความชอบโผล่ออกมาตรง ๆ
ถูกต้องครับ! และเพราะช่องหน้าว่าง มันเลยกลายเป็น “จุดอ้างอิง” ของทุกประเภทไปโดยปริยาย
เวลาเราบอกว่า “ตัวละครนี้ซึนเดเระ” แปลว่าเรากำลังพูดว่า “เขาไม่ได้เดเระเดเระตั้งแต่แรก แต่มีอะไรมาบังไว้” ⇒ เท่ากับใช้เดเระเดเระเป็นไม้บรรทัดวัดอยู่ตลอดเวลานั่นเองครับ
เดเระเดเระ ดันเดเระ ต่างกันยังไง? เส้นแบ่งอยู่ที่ “ตั้งใจซ่อนหรือเปล่า”
นี่คือคู่ที่คนสับสนกันมากที่สุดครับ ⇒ เพราะทั้งสองแบบ สุดท้ายแล้วก็หวานเหมือนกัน และไม่มีใครปากร้ายใส่คนที่ชอบเลยสักคน
ก่อนอื่น มาดูที่มาของคำว่า ダンデレ กันครับ ⇒ ครึ่งหน้ามาจากคำญี่ปุ่นว่า 「黙り」(danmari) ที่พจนานุกรม 日本国語大辞典 นิยามว่า「だまっていること。無言。また、そのような人やさま。無口。」(การนิ่งเงียบ ไม่พูด หรือคนที่เป็นแบบนั้น พูดน้อย)
พูดง่าย ๆ คือ ダンデレ = ความเงียบ + ความชอบ ครับ
⇒ デレデレ= ชอบใคร ก็แสดงออกทันที ไม่มีเจตนาจะซ่อน
⇒ ダンデレ= ชอบเหมือนกัน แต่ พูดไม่ออกเพราะเขินและกลัว ⇒ ต้องรอให้ปลอดภัยก่อนถึงจะเผยออกมา
พูดได้ดีมากครับ! และตรงนี้แหละที่ต่างจาก ツンデレ ด้วย
ซึนเดเระ พูดออกไปแล้ว แต่พูดกลับด้าน(ปากร้ายทั้งที่ใจดี)/ดันเดเระ ไม่ได้พูดอะไรเลยตั้งแต่แรก/ส่วนเดเระเดเระ พูดตรงตามใจร้อยเปอร์เซ็นต์ ⇒ สามคำนี้เรียงกันเป็นสเกลเดียวกันเลยครับ
วิธีแยกที่ใช้ได้จริง: ดูว่า “มีคนอื่นอยู่ด้วยไหม”
ทฤษฎีอาจจะยังจับต้องยาก ผมเลยขอเสนอวิธีเช็กที่ใช้ได้จริงตอนดูอนิเมะครับ ⇒ ให้ดูว่าพฤติกรรมของตัวละคร “เปลี่ยน” ตามจำนวนคนรอบข้างหรือเปล่า
ทดลองใส่ 2 สถานการณ์เดียวกัน
【ฉาก A:เจอคนที่ชอบตอนเช้าในห้องเรียนที่มีคนเต็ม】
●เดเระเดเระ ⇒ วิ่งเข้าไปทักเสียงดัง「おはよう!」ยิ้มกว้าง ไม่สนใจว่าใครมองอยู่
●ดันเดเระ ⇒ ก้มหน้า กำชายเสื้อ พึมพำเบา ๆ หรือไม่ก็เงียบไปเลย
【ฉาก B:บังเอิญเหลือกันสองคนตอนเย็น】
●เดเระเดเระ ⇒ เหมือนเดิมเป๊ะ ไม่มีอะไรเปลี่ยน
●ดันเดเระ ⇒ เพิ่งเริ่มพูดยาว ๆ ได้ น้ำเสียงอ่อนลง เผยด้านหวานออกมา
⇒ สรุป:ดันเดเระ = พฤติกรรมเปลี่ยนตามสถานการณ์ / เดเระเดเระ = ไม่เปลี่ยนเลยไม่ว่าอยู่ที่ไหน
ดีใจที่ใช้ได้ครับ! แล้วมีอีกจุดที่ควรระวังนิดหนึ่งนะครับ
คือหลายคนชอบสับสน ダンデレ กับ クーデレ ⇒ ทั้งคู่ “พูดน้อย” เหมือนกัน แต่สาเหตุคนละเรื่องเลย ⇒ ダンデレ เงียบเพราะกลัวและเขิน/クーデレ เงียบเพราะนิ่ง ไม่ตื่นเต้นกับอะไรอยู่แล้ว ครับ
สรุปรวบยอดอีกครั้ง เพื่อให้เห็นตำแหน่งของทั้ง 3 คำในแผนที่เดียวกันครับ
・デレデレ ⇒ ไม่มีเปลือก ความชอบออกมาตรง ๆ ตั้งแต่ต้นจนจบ
※ไม่มี “ช่วงก่อนใจอ่อน” ให้ดู เพราะใจอ่อนมาตั้งแต่ฉากแรกแล้ว
・ダンデレ ⇒ เปลือกคือ ความเงียบ(黙り)ที่เกิดจากความขี้อาย
※เปลือกจะหลุดเมื่อ “สถานการณ์ปลอดภัย” ไม่ใช่เมื่อ “เวลาผ่านไป”
・ツンデレ ⇒ เปลือกคือ คำพูดที่กลับด้าน(ปากร้ายเพราะเขิน)
※เปลือกจะหลุดเป็นจังหวะ ๆ แล้วรีบปิดกลับ ⇒ ช่องว่างระหว่างสองด้านคือเสน่ห์ของคำนี้
ตัวละครเดเระเดเระ ในอนิเมะ มีใครบ้าง?
ก่อนจะไปดูรายชื่อ ขอวางกติกาไว้ก่อนนะครับ ⇒ คำว่า「〜デレ」ทั้งหมดเป็นศัพท์ที่แฟน ๆ ตั้งกันเอง ไม่ใช่ป้ายกำกับทางการจากผู้สร้าง ครับ
เพราะฉะนั้นตัวละครคนเดียวกันอาจถูกจัดคนละประเภทได้ในแต่ละกลุ่มแฟนด้อม ⇒ รายชื่อข้างล่างนี้คือตัวอย่างที่ ถูกยกกันบ่อยที่สุดในสื่อและชุมชนแฟนอนิเมะต่างประเทศ ครับ
ตัวอย่างตัวละครสายเดเระเดเระที่ถูกยกบ่อย
●ฮนดะ โทรุ(本田透)/Fruits Basket
⇒ ใจดีและเข้าอกเข้าใจคนอื่นแบบไม่มีเงื่อนไข เป็นตัวละครที่ “ละลาย” ปมของคนรอบตัว
●คิโนโมโตะ ซากุระ(木之本桜)/Cardcaptor Sakura
⇒ นางเอกที่สดใสตรงไปตรงมา แสดงความรู้สึกออกมาแบบไม่ต้องแปล
●ฟูจิวาระ จิกะ(藤原千花)/Kaguya-sama: Love Is War
⇒ ร่าเริง เข้าหาคนอื่นก่อนเสมอ ตัดกับตัวเอกสองคนที่เอาแต่ซ่อนใจกันไปมา
●อิโนอุเอะ โอริฮิเมะ(井上織姫)/BLEACH
⇒ อ่อนโยนกับทุกคนรอบตัว ความรู้สึกที่มีให้ใครสักคนก็ไม่เคยถูกบิดให้เป็นอย่างอื่น
●สึกิโนะ อุซางิ(月野うさぎ)/Sailor Moon
⇒ ร้องไห้ง่าย รักคนง่าย และพูดความรู้สึกออกมาทันทีโดยไม่ผ่านตัวกรองใด ๆ
สังเกตเก่งมากครับ! นี่คือลักษณะเฉพาะของประเภทนี้เลย
เพราะตัวละครสายนี้ทำหน้าที่เหมือน “ดวงอาทิตย์” ของเรื่อง ⇒ เป็นคนที่ทำให้ตัวละครที่มีเปลือกหนา ๆ คนอื่นค่อย ๆ คลายออกมา ⇒ ตำแหน่งแบบนี้มักตกเป็นของตัวเอกครับ
จุดสังเกต 4 ข้อของตัวละครสายเดเระเดเระ
ถ้าอยากลองจัดประเภทตัวละครที่คุณดูอยู่ด้วยตัวเอง ลองเช็กตามนี้ครับ
- ไม่มี “ฉากเปิดใจ” ที่เป็นจุดพลิก:เพราะเปิดใจมาตั้งแต่ฉากแรกแล้ว ⇒ ถ้าเรื่องมีฉากพลิกแบบนั้น แสดงว่าน่าจะเป็น ツンデレ หรือ ダンデレ
- ท่าทีไม่เปลี่ยนตามคนดู:อยู่ต่อหน้าคนเยอะหรืออยู่สองคนก็เหมือนเดิม
- ความอบอุ่นไม่ได้พุ่งไปที่คนเดียว:มักใจดีกับทุกคน แล้วค่อยมีความรู้สึกพิเศษกับคนหนึ่งซ้อนขึ้นมาอีกชั้น
- ความรู้สึกไม่บิดเบี้ยวเป็นการครอบครอง:ถ้าเริ่มหึงจนอันตราย นั่นจะข้ามไปเป็น ヤンデレ แล้วครับ
ทำไมประเภทนี้ถึงไม่ค่อยถูกใช้เป็น “จุดขาย” ของเรื่อง?
ถ้าลองสังเกตดู จะเห็นว่าคำโปรยของอนิเมะแทบไม่เคยเขียนว่า “นางเอกสายเดเระเดเระ!” ทั้งที่ “ซึนเดเระ” หรือ “ยันเดเระ” ถูกใช้เป็นจุดขายกันเป็นปกติครับ
เหตุผลง่ายมากครับ ⇒ ความสนุกของคำสาย「〜デレ」มาจาก “ช่องว่าง”(ギャップ)ระหว่างเปลือกกับข้างใน ⇒ แต่เดเระเดเระไม่มีเปลือก จึงไม่มีช่องว่างให้ขาย
แต่ผมอยากให้มองอีกมุมหนึ่งนะครับ
การที่ตัวละครสายนี้ “ไม่มีอะไรให้เซอร์ไพรส์” ก็แปลว่าเขาเป็น คนที่ผู้ชมวางใจได้ตลอดทั้งเรื่อง ⇒ ในเรื่องที่ตัวละครอื่นซ่อนความรู้สึกกันทั้งเรื่อง คนแบบนี้แหละที่ทำให้เรื่องเดินต่อได้ครับ
ใช้「デレデレ」ในภาษาญี่ปุ่นจริง ๆ ยังไง?
ทีนี้มาถึงส่วนที่เป็นภาษาญี่ปุ่นใช้งานจริงกันครับ ⇒ เพราะคำนี้ไม่ได้อยู่แค่ในอนิเมะ คนญี่ปุ่นใช้ในชีวิตประจำวันด้วย
รูปที่เจอบ่อยมี 3 แบบครับ ⇒ 「デレデレする」(กริยา)/「デレデレだ」(บอกสภาพ)/「デレる」(รูปสั้นที่แฟนด้อมใช้)
ประโยคตัวอย่างพื้นฐาน
【ใช้กับคนที่มีใจให้】
・彼は彼女の前だとデレデレしている。
(พอเขาอยู่ต่อหน้าแฟน ก็ทำตัวหน้าบานหวานแหววไปหมด)【ใช้กับความเอ็นดู ไม่จำเป็นต้องเป็นความรัก】
・おじいちゃんは孫にデレデレだ。
(คุณปู่ใจอ่อนกับหลานสุด ๆ เลย)
・あの人、猫を見るとデレデレになるよね。
(คนนั้นพอเห็นแมวแล้วหน้าละลายทุกทีเลยเนอะ)【รูปสั้น「デレる」ที่ใช้ในวงการอนิเมะ】
・あのツンデレキャラ、最終回でやっとデレたね。
(ตัวละครซึนเดเระคนนั้น ตอนจบก็ยอมเดเระซะที)【ใช้เรียกประเภทตัวละคร】
・彼女は最初から最後までデレデレ系のキャラだ。
(เธอเป็นตัวละครสายเดเระเดเระตั้งแต่ต้นจนจบ)
ได้ครับ! และนี่คือจุดที่ทำให้คำนี้กว้างกว่าที่หลายคนคิด
เพราะแก่นของมันคือ “ความสำรวมหลุดออกไปเพราะเอ็นดูใครมากเกินไป” ⇒ เป้าหมายจะเป็นแฟน หลาน สัตว์เลี้ยง หรือไอดอลที่ชอบก็ได้หมดครับ
ข้อควรระวังตอนใช้กับคนจริง
ส่วนนี้สำคัญสำหรับคนเรียนภาษาญี่ปุ่นครับ ⇒ อย่าลืมว่าชั้นความหมายเดิมของคำนี้ มีกลิ่นลบติดอยู่
ถ้าพูดกับเพื่อนสนิทว่า「デレデレしてるね」จะออกมาเป็นการแซวน่ารัก ๆ ครับ แต่ถ้าพูดกับคนที่ไม่สนิท หรือพูดถึงเจ้านาย จะกลายเป็นการเสียดสีว่า “ไม่มีความสำรวม” ทันที
⇒ ใช้กับตัวละครในอนิเมะ:ปลอดภัย 100% เป็นศัพท์จัดประเภทธรรมดา
⇒ ใช้แซวเพื่อนสนิท:โอเค แต่ต้องมีน้ำเสียงติดตลกประกอบ
⇒ ใช้กับคนที่ไม่สนิท / คนที่อาวุโสกว่า:เลี่ยงดีกว่า เพราะฟังเหมือนติว่าไม่มีความสำรวม
พูดได้เลยครับ และเป็นวิธีใช้ที่ปลอดภัยที่สุดด้วย!
เพราะพอพูดถึงตัวเอง กลิ่นลบจะกลายเป็น การหยอกตัวเอง ทันที ⇒ 「うちの犬にはデレデレになっちゃうんですよ」(ผมนี่พออยู่กับหมาที่บ้านแล้วละลายเลยครับ)⇒ ฟังแล้วน่ารักและเป็นกันเองมากครับ
เทียบกับคำไทย: ทำไมถึงไม่มีคำแปลตรงตัว
เวลาแปล「デレデレ」เป็นไทย เรามักนึกถึงคำพวกนี้ครับ ⇒ “อ้อน” “หวานเจี๊ยบ” “ใจละลาย” “ตามใจจนเสียคน” “ยิ้มหน้าบาน”
แต่ละคำจับได้บางส่วน แต่ไม่มีคำไหนจับได้ครบครับ
・“อ้อน” ⇒ เน้นที่ฝ่ายที่ เรียกร้องความสนใจ ⇒ แต่「デレデレ」เน้นที่ฝ่ายที่ ใจอ่อนให้ ⇒ ทิศทางกลับกัน
・“หวานเจี๊ยบ” ⇒ จับ “ความหวาน” ได้ แต่ไม่มีนัยของ “ความสำรวมที่หลุดออกไป” ซึ่งเป็นแก่นของคำ
・“ตามใจจนเสียคน” ⇒ ใกล้กับกลิ่นลบของคำเดิม แต่แรงเกินไป และไม่มีความน่ารักเหลืออยู่เลย
・สรุป ⇒ 「デレデレ」บรรยาย “สภาพของร่างกายและสีหน้า” ไปพร้อมกับ “สภาพของจิตใจ” ⇒ คำไทยส่วนใหญ่บรรยายอย่างใดอย่างหนึ่ง เลยเก็บได้ไม่ครบ
เพราะเหตุนี้แหละครับ แฟนด้อมไทยถึงเลือกทับศัพท์ว่า “เดเระเดเระ” ไปเลย แทนที่จะแปล
และผมว่าเป็นทางเลือกที่ฉลาดนะครับ ⇒ เพราะพอเราทับศัพท์ เราก็ได้ ทั้งชุด「〜デレ」ติดมาด้วย ⇒ ซึนเดเระ ยันเดเระ คูเดเระ ดันเดเระ เข้าใจต่อกันได้หมดในระบบเดียวครับ
สรุปความหมายของ deredere
ทบทวนกันอีกรอบครับ
⇒ แก่นของคำคือ「締まりがない」(ความสำรวมหลุดออกไป)
●วิธีอ่าน ⇒ เด-เระ-เด-เระ(4 พยางค์ สั้นเท่ากันหมด ไม่ใส่วรรณยุกต์ ไม่ลากเสียงยาว)
●2 ชั้นความหมาย ⇒ ชั้นภาษาทั่วไปมีกลิ่นลบนิด ๆ/ชั้นศัพท์อนิเมะเป็นคำกลางถึงบวก
●เก่ากว่าที่คิด ⇒ มีตัวอย่างการใช้ตั้งแต่ปี 1889 ⇒ เกิดก่อนคำว่า ツンデレ(ปี 2002)ราว 110 ปี
●ตำแหน่งในตระกูล「〜デレ」 ⇒ เป็นประเภทเดียวที่ช่องหน้าว่างเปล่า = ไม่มีเปลือกหุ้ม ⇒ จึงกลายเป็นไม้บรรทัดวัดประเภทอื่นทั้งหมด
●ต่างจาก ダンデレ ⇒ ดันเดเระ “อยากซ่อนแต่พูดไม่ออกเพราะเขิน”(黙り+デレ)/เดเระเดเระ “ไม่มีเจตนาจะซ่อนตั้งแต่แรก” ⇒ วิธีเช็ก:ท่าทีเปลี่ยนไหมเมื่อมีคนอื่นอยู่ด้วย
●ใช้จริง ⇒ 「〜にデレデレする/デレデレだ」ใช้กับแฟน หลาน หรือสัตว์เลี้ยงก็ได้ แต่กับคนไม่สนิทควรเลี่ยง
「デレデレ」เป็นคำที่สอนอะไรเราเยอะมากครับ ⇒ เพราะมันแสดงให้เห็นว่า ภาษาญี่ปุ่นสร้างคำใหม่จาก “เสียงและอาการ” ได้อย่างไร
จากคำเลียนท่าทางธรรมดา ๆ คำเดียว มันแตกออกมาเป็นระบบจัดประเภทตัวละครทั้งระบบที่คนทั่วโลกใช้ร่วมกันได้เลยนะครับ
ถ้าอยากเห็นภาพรวมทั้งตระกูลว่ามีประเภทไหนบ้าง และแต่ละประเภทวางตัวตรงไหนบนแผนที่เดียวกัน เชิญอ่านต่อได้ที่บทความรวมข้างล่างนี้เลยครับ!
【รวมทุกประเภท】ประเภท「〜เดเระ」ในอนิเมะ มีอะไรบ้าง? เข้าใจทั้งตระกูลในบทความเดียว
「でれでれ」デジタル大辞泉・小学館(สืบค้นผ่านฐานข้อมูล コトバンク / kotobank.jp)
「でれでれ」精選版 日本国語大辞典・小学館(สืบค้นผ่านฐานข้อมูล コトバンク / kotobank.jp)
「黙り(だんまり)」精選版 日本国語大辞典・小学館(สืบค้นผ่านฐานข้อมูล コトバンク / kotobank.jp)
「デレデレ」ニコニコ大百科(dic.nicovideo.jp)
「ツンデレ」日本語俗語辞書(zokugo-dict.com)
「Anime: 9 Best Deredere Female Characters」Game Rant(gamerant.com)
「10 Sweetest Deredere Anime Characters」「10 Best Dandere Characters In Anime, Ranked」CBR(cbr.com)