เป็นคำที่คนพูดภาษาสเปนพูดกันเวลาอาหารมาถึงโต๊ะ ตรงกับ “ทานให้อร่อยนะครับ” ของเราเลย
แต่ถ้าแปลทีละคำ ในประโยคนี้ไม่มีคำว่า “อร่อย” อยู่เลยนะครับ มาดูกันว่ามันแปลว่าอะไรกันแน่
buen provecho แปลว่า “ขอให้อาหารเป็นประโยชน์กับคุณ”
buen provecho（อ่านว่า บวน โปร-เบ-โช） ใช้พูดกับคนที่กำลังจะกินหรือกำลังกินอยู่ ความหมายในการใช้งานคือ “ทานให้อร่อยนะครับ”
แยกทีละคำจะได้แบบนี้ครับ
buen ＋ provecho
・buen = ดี（มาจาก bueno）
・provecho = ประโยชน์、ผลดี
⇒ แปลตรงตัว: “ขอให้ได้ประโยชน์ดี ๆ”
ฮ่า ๆ จริงครับ! แต่พจนานุกรมของราชบัณฑิตยสถานสเปน（RAE）อธิบาย buen provecho ไว้ว่า เป็นคำที่ อวยพรให้สิ่งที่กินหรือดื่มเป็นประโยชน์ต่อสุขภาพและความเป็นอยู่ที่ดี ของอีกฝ่ายครับ
ไม่ได้อวยพรให้ “อร่อย” แต่อวยพรให้ “กินแล้วแข็งแรง” นะครับ
ใช่ครับ คำพูดตอนกินข้าวของทั้งสองภาษาเป็น คำแสดงความห่วงใยต่อร่างกายของอีกฝ่าย เหมือนกัน
คำว่า provecho มาจากภาษาละติน profectus และเป็นรากเดียวกับกริยา aprovechar（ใช้ให้เกิดประโยชน์เต็มที่）ที่ใช้บ่อยมากในชีวิตประจำวันครับ
provecho ในประโยคอื่น ๆ
・¡Buen provecho!
（ทานให้อร่อยนะครับ）
・Quiero sacar provecho de este viaje.
（อยากใช้ทริปนี้ให้คุ้มที่สุด）
・Voy a aprovechar el tiempo.
（จะใช้เวลาให้เป็นประโยชน์）
ทำไมเป็น buen ไม่ใช่ bueno?
ถ้าเคยเรียนมาบ้าง จะรู้ว่า “ดี” ในภาษาสเปนคือ bueno แล้วทำไมตรงนี้เป็น buen ล่ะครับ?
กฎคือ bueno จะถูกตัดท้ายเหลือ buen เมื่อวางไว้ “หน้า” คำนามเพศชายเอกพจน์ ครับ
provecho เป็นคำนามเพศชาย เลยกลายเป็น buen provecho ครับ แบบเดียวกับ buen día（สวัสดีตอนเช้า）ที่ได้ยินบ่อย ๆ นะครับ
●un amigo bueno ⇒ อยู่หลังคำนาม ⇒ bueno เต็มรูป
●una buena comida（อาหารมื้อดี）⇒ คำนามเพศหญิง ⇒ buena ไม่ถูกตัด
ตอบ buen provecho ว่าอะไร? ห้ามตอบ de nada
เรื่องที่ผู้เริ่มเรียนพลาดบ่อยที่สุดคือ “จะตอบกลับว่าอะไร” ครับ
วิธีตอบ buen provecho
○ Gracias.（ขอบคุณครับ）
○ Gracias, igualmente.（ขอบคุณครับ คุณก็ทานให้อร่อยนะครับ）
○ Igualmente.（เช่นกันครับ）※ใช้เมื่ออีกฝ่ายก็กำลังจะกินเหมือนกัน
× De nada.（ไม่เป็นไร／ยินดีครับ）
ลองคิดเป็นภาษาไทยดูครับ ถ้าเพื่อนบอกว่า “ทานให้อร่อยนะ” แล้วเราตอบว่า “ไม่เป็นไรครับ” แปลกไหมครับ?
de nada ใช้ตอบคำว่า “ขอบคุณ” เท่านั้น ส่วน buen provecho เป็น “คำอวยพร” คำตอบที่เป็นธรรมชาติก็คือ “ขอบคุณ” เหมือนภาษาไทยเลยครับ
¡Provecho! กับคนแปลกหน้า: ธรรมเนียมของเม็กซิโก
ในภาษาพูดมักตัดเหลือแค่ ¡Provecho! คำเดียวครับ และที่เม็กซิโกมีธรรมเนียมที่ทำให้นักท่องเที่ยวแปลกใจ คือ เวลาเดินผ่านโต๊ะคนที่กำลังกินอยู่ แม้จะไม่รู้จักกัน ก็พูด ¡Provecho! ให้ ถือเป็นมารยาทธรรมดา ๆ ครับ
ตรงนี้น่าสนใจมากถ้าเทียบกับบ้านเราครับ
ในไทย ถ้ามีคนเดินผ่านตอนเรากินข้าว “คนที่กำลังกิน” มักจะเป็นฝ่ายชวนว่า “กินข้าวด้วยกันไหม?” ใช่ไหมครับ
แต่ที่เม็กซิโกกลับกัน “คนที่เดินผ่าน” เป็นฝ่ายอวยพรให้คนที่กำลังกิน ครับ
ใช่เลยครับ! ถ้าไปเม็กซิโกแล้วมีคนพูด ¡Provecho! ตอนเรากินอยู่ ก็ยิ้มแล้วตอบ Gracias, igualmente ได้เลยนะครับ
ส่วนที่สเปน จะได้ยิน ¡Que aproveche! บ่อยด้วยครับ ใช้กริยา aprovechar ที่เป็นรากเดียวกับ provecho ความหมายเหมือนกันคือ “ขอให้อาหารเป็นประโยชน์ = ทานให้อร่อยนะ” ครับ
【บทสนทนาตัวอย่าง】
A: ¡Buen provecho!
（ทานให้อร่อยนะครับ）
B: Gracias, igualmente.
（ขอบคุณครับ คุณก็เช่นกันนะครับ）A: ¡Que aproveche!
（ทานให้อร่อยนะครับ ※มักได้ยินในสเปน）
B: ¡Gracias!
（ขอบคุณครับ）
ออกเสียง buen provecho และ gracias ให้เป็นธรรมชาติ
จุดที่คนไทยควรระวังมี 3 จุดครับ
- buen：ue ต้องรวบเป็น พยางค์เดียว “บวน” ไม่ใช่ “บู-เอน” สองพยางค์ ส่วนตัวสะกด n ภาษาไทยมี “น” อยู่แล้ว ออกได้สบาย ๆ
- provecho：ตัว v ในภาษาสเปนออกเสียงเหมือน b จึงเป็น “โปร-เบ-โช” ไม่ใช่ “โปร-เว-โช”
- gracias：ลงท้ายด้วยเสียง s ซึ่งภาษาไทยไม่มีเป็นตัวสะกด คนไทยเลยมักพูดเป็น “กรา-เซีย” หรือ “กรา-เซียด” ให้ ลากเสียง “ซ” ออกมาเบา ๆ ท้ายคำ ครับ
ไม่เป็นไรครับ คนไทยเกือบทุกคนเริ่มจากตรงนั้นครับ ฝึกพูด “ซซซ” ยาว ๆ ท้ายคำสัก 2-3 วันก็ชินแล้วนะครับ
แถมเกร็ดสนุก ๆ ครับ RAE บันทึกไว้ว่าในภาษาพูดของ อาร์เจนตินาและอุรุกวัย คำว่า provecho ยังใช้เรียก “การเรอของทารก” ด้วยครับ คำเดียวกันนี้ไปอยู่ได้ทั้งบนโต๊ะอาหารและในห้องเด็กอ่อน สนุกดีนะครับ
สรุป buen provecho แปลว่าอะไร
⇒ เป็นคำอวยพรให้อาหารเป็นผลดีต่อสุขภาพ คล้ายความห่วงใยใน “กินข้าวหรือยัง”
●buen = bueno ที่ถูกตัดท้ายเมื่ออยู่หน้าคำนามเพศชายเอกพจน์
●ตอบด้วย Gracias／Gracias, igualmente ห้ามตอบ De nada
●เม็กซิโก: พูด ¡Provecho! กับคนแปลกหน้าที่กำลังกินได้／สเปน: ได้ยิน ¡Que aproveche! บ่อย
buen provecho เป็นแค่ “ช่วงเริ่มกิน” ของมื้ออาหารเท่านั้นครับ
ก่อนกินมี antojo ระหว่างกินมี qué rico และหลังกินมี sobremesa ผมรวมไว้ตามลำดับเวลาในบทความหลักแล้ว อ่านต่อได้เลยนะครับ!
สำนวนภาษาสเปนเกี่ยวกับการกิน: ไล่ตามเวลาหนึ่งมื้อ ตั้งแต่ “อยากกิน” ถึง “นั่งคุยต่อหลังอิ่ม”
「Real Academia Española, Diccionario de la lengua española: provecho（https://dle.rae.es/provecho）」
「RAE, Diccionario panhispánico de dudas: bueno（https://www.rae.es/dpd/bueno）」
「SpanishDict: provecho（https://www.spanishdict.com/translate/provecho）」
「Speak Better Spanish: Mexican Customs That Surprise Foreigners（https://speakbetterspanish.com/mexican-customs-that-surprise-foreigners/）」
