indicate แปลว่าอะไร? ต่างจาก show ตรงไหน พร้อมรากศัพท์ “ชี้” และวิธีออกเสียง

“indicate” ความหมายและวิธีใช้ ภาพหลักคือ “พูดชี้ไปทางนั้น”

“indicate”(อ่านว่า /ˈɪn.dɪ.keɪt/ อิน-ดิ-เขท 【กริยา】) แปลว่า “ชี้ให้เห็น” “บ่งชี้ว่า～” “แสดงให้เห็นว่า～” “ระบุ” “ชี้ (ด้วยนิ้วหรือท่าทาง)” ครับ

คำนี้ประกอบด้วย “in-“(ไปทาง, ลงบน) + “dic”(พูด, ประกาศ) + “-ate”(ทำให้เป็น～) ภาพร่วมที่อยู่เบื้องหลังทุกความหมายคือ “หันไปทางสิ่งหนึ่งแล้วบอกออกมาว่า นั่นไง” นะครับ

จุดที่คนไทยจะจำได้ทันทีก็คือ คำว่า “ชี้” ในภาษาไทยนี่แหละครับ

นิ้วที่เราใช้ชี้ ภาษาไทยเรียกว่า “นิ้วชี้” ส่วนภาษาอังกฤษเรียกว่า “index finger” และคำว่า index นี้ ก็มาจากรากเดียวกับ indicate เป๊ะ ๆ เลยครับ (เดี๋ยวเราจะเจาะลึกกันในหัวข้อรากศัพท์นะครับ)

สรุปแล้ว “indicate” ใช้ได้ทั้ง 2 แบบ คือ

• คนเป็นประธาน ⇒ ชี้ด้วยนิ้ว, บอกความต้องการให้ชัด, ระบุลงในเอกสาร
• ข้อมูล/สิ่งของเป็นประธาน ⇒ ข้อมูลบ่งชี้ว่า～, เครื่องมือแสดงค่าว่า～

ทั้งสองแบบใช้ภาพเดียวกันหมดครับ คือ “หันไปทางนั้นแล้วบอกออกมา” นะครับ

ตัวอย่างประโยคพื้นฐานของ “indicate”

【ข้อมูลบ่งชี้ว่า～ (ใช้บ่อยที่สุด)】
・Research indicates that over 80% of teachers are dissatisfied with their salary.
(งานวิจัยบ่งชี้ว่าครูกว่า 80% ไม่พอใจกับเงินเดือนของตน)
・Our survey indicates that one in four children is bullied at school.
(ผลสำรวจของเราบ่งชี้ว่าเด็ก 1 ใน 4 คนถูกกลั่นแกล้งที่โรงเรียน)

【คนบอกความตั้งใจให้ชัดเจน】
・The Russians have already indicated their willingness to cooperate.
(ฝ่ายรัสเซียได้แสดงท่าทีชัดเจนแล้วว่ายินดีให้ความร่วมมือ)
・Please indicate which free gift you would like to receive.
(กรุณาระบุว่าคุณต้องการรับของแถมชิ้นไหน)

【ชี้ด้วยนิ้วหรือท่าทาง】
・”That’s her,” said Toby, indicating a girl on the other side of the room.
(โทบี้พูดพลางชี้ไปที่เด็กผู้หญิงอีกฟากหนึ่งของห้องว่า “นั่นแหละเธอ”)

【เครื่องมือแสดงค่า】
・The gauge indicates a temperature below freezing.
(หน้าปัดแสดงค่าอุณหภูมิต่ำกว่าจุดเยือกแข็ง)

“indicate” กับ “show” ต่างกันยังไง? ความต่างอยู่ที่ “ระยะห่าง”

ลองดูจากประโยคจริงจะเห็นชัดมากครับ

ความต่างข้อที่ 2: ระดับความเป็นทางการ

อีกจุดที่สำคัญไม่แพ้กันคือ “ระดับภาษา” ครับ

show เป็นคำกลาง ๆ ใช้ได้ทั้งในบทสนทนาและงานเขียน ส่วน indicate ค่อนไปทางภาษาเขียนและวิชาการครับ พจนานุกรม Longman ระบุว่า indicate อยู่ในกลุ่มคำที่พบบ่อยที่สุด 1,000 คำแรกในภาษาเขียน และยังถูกจัดอยู่ใน AWL (Academic Word List) ซึ่งเป็นรายการคำศัพท์วิชาการด้วยนะครับ

ความต่างข้อที่ 3: จุดที่ผิดไวยากรณ์ได้ง่าย

ข้อนี้เป็นจุดที่ผู้เรียนพลาดกันบ่อยมาก จึงอยากให้จำไว้เลยครับ

show วางคนไว้ข้างหลังได้ทันที (รับกรรม 2 ตัว) แต่ indicate วางคนต่อท้ายตรง ๆ ไม่ได้ ต้องใส่ to เสมอครับ

“บ่งชี้” ภาษาอังกฤษพูดว่าอะไร? แยกให้ชัดระหว่าง ชี้ / ชี้ให้เห็น / บ่งชี้ / บ่งบอก / ระบุ / แสดง

งั้นเรามาไล่ทีละคำเลยครับ ว่าคำไทยแต่ละตัว “แปลกลับ” เป็นภาษาอังกฤษยังไงถึงจะตรงที่สุดนะครับ

คำว่า “ตัวชี้วัด” กับ “ข้อบ่งใช้” ก็มาจากคำนี้!

จริง ๆ แล้วคนไทยเจอคำตระกูล indicate ในชีวิตประจำวันบ่อยกว่าที่คิดครับ

ไวยากรณ์และรูปประโยคของ “indicate” ที่เจอบ่อย

พอเข้าใจความหมายแล้ว ขั้นต่อไปคือดูว่าในประโยคจริงเขาใช้รูปแบบไหนกันบ้างครับ ขอแนะนำ 4 รูปแบบหลักที่ออกสอบและใช้งานจริงบ่อยที่สุดนะครับ

1. ใช้บ่อยที่สุด! “indicate (that) + ประโยค”

รูปแบบที่เจอบ่อยที่สุดคือการเอาประโยคเต็ม ๆ มาวางหลัง that ครับ แปลว่า “บ่งชี้ว่า～” นะครับ (คำว่า that จะละไว้ก็ได้)

ประธานมักจะเป็นคำอย่าง research, study, survey, data, evidence, figures, report ซึ่งเป็น “ข้อมูล” ครับ

【ตัวอย่างประโยค】
・Various studies indicate that some forms of alternative medicine are extremely effective.
(งานวิจัยหลายชิ้นบ่งชี้ว่าการแพทย์ทางเลือกบางรูปแบบได้ผลดีอย่างยิ่ง)
・The report indicates that the new car market has increased by 1.4%.
(รายงานระบุว่าตลาดรถใหม่เติบโตขึ้น 1.4%)

2. “indicate + คำถาม (which / how / what)”

หลัง indicate วางคำแสดงคำถามได้ด้วยครับ เจอบ่อยมากในแบบฟอร์มและคำสั่งต่าง ๆ แปลว่า “ระบุว่า～” นะครับ

【ตัวอย่างประโยค】
・Please indicate which free gift you would like to receive.
(กรุณาระบุว่าท่านต้องการรับของแถมชิ้นใด)
・Please indicate how many people will attend.
(กรุณาระบุจำนวนผู้เข้าร่วม)

3. รูป Passive “be indicated” และวลี “as indicated in…”

ในงานเขียนเชิงวิชาการและเอกสารธุรกิจ จะเจอรูป passive บ่อยมากครับ โดยเฉพาะวลี “as indicated in / by ～” ที่แปลว่า “ดังที่แสดงไว้ใน～” นะครับ

【ตัวอย่างประโยค】
・Sales targets are indicated on the graph by a dotted line.
(เป้าหมายยอดขายแสดงไว้บนกราฟด้วยเส้นประ)
・The scheme will be subject to the modification indicated in paragraph 7.2.
(แผนดังกล่าวจะถูกปรับแก้ตามที่ระบุไว้ในย่อหน้า 7.2)

4. รูป “-ing” ที่ต่อท้ายประโยค (indicating ～)

อีกรูปที่เจอบ่อยในบทความวิชาการคือการเอา indicating ไปต่อท้ายประโยค เพื่อเสริมว่า “ซึ่งบ่งชี้ว่า～” ครับ

【ตัวอย่างประโยค】
・The temperature dropped sharply, indicating that a cold front had arrived.
(อุณหภูมิลดฮวบ ซึ่งบ่งชี้ว่ามวลอากาศเย็นได้เคลื่อนเข้ามาแล้ว)

“indicate” ออกเสียงยังไง? จุดที่คนไทยพลาดบ่อย

กับดักสำคัญ: “-ate” อ่านได้ 2 แบบ

ผู้เรียนหลายคนสับสนกับหางคำ “-ate” ครับ เพราะมันอ่านได้ 2 แบบ ขึ้นอยู่กับชนิดของคำนะครับ

ระวังตำแหน่งเน้นเสียงเปลี่ยนเมื่อเปลี่ยนรูปคำ

อีกจุดที่ต้องระวังคือ พอเปลี่ยนเป็นคำนาม ตำแหน่งเน้นเสียงจะขยับครับ

รากศัพท์ของ “indicate” ย้อนกลับไปหา “นิ้วชี้” ของชาวโรมัน

มาถึงส่วนที่สนุกที่สุดแล้วครับ นั่นคือการขุดรากศัพท์ของ “indicate” กันนะครับ

คำนี้มาจากภาษาละติน “indicare” ที่แปลว่า “ชี้ให้เห็น, แสดงให้เห็น” โดยตรงครับ และคำนี้ก็แยกได้เป็น “in-“(ไปทาง, ลงบน) + “dicare”(ประกาศ, พูดออกมา) นะครับ

เว็บพจนานุกรมรากศัพท์ภาษาอังกฤษ “Online Etymology Dictionary” ได้บันทึกที่มาของ indicate ไว้ดังนี้ครับ

Origin of indicate
1650s, “to point out,” back-formation from indication, or else from Latin indicatus, past participle of indicare “to point out, show,” from in- “into, in, on, upon” + dicare “proclaim.”

คำแปลภาษาไทย: ปรากฏในช่วงคริสต์ทศวรรษ 1650 ในความหมาย “ชี้ให้เห็น” เกิดจากการตัดคำย้อนกลับ (back-formation) จากคำว่า indication หรือไม่ก็มาจากภาษาละติน indicatus ซึ่งเป็นรูปกริยาช่อง 3 ของ indicare ที่แปลว่า “ชี้ให้เห็น, แสดงให้เห็น” อันประกอบด้วย in- (“เข้าไปใน, บน”) + dicare (“ประกาศ”)

※อ้างอิงจาก “Online Etymology Dictionary”

จุดที่ต้องระวังคือ “in-“ ตัวนี้ ไม่ใช่ “in-” ที่แปลว่าปฏิเสธ แบบใน incorrect หรือ invisible นะครับ

ตัวนี้คือ “in-” ที่แปลว่า “เข้าไปหา, มุ่งไปทาง” ครับ เพราะฉะนั้น indicate จึงไม่ได้แปลว่า “ไม่พูด” แต่แปลว่า “พูดมุ่งไปทางนั้น” นะครับ

คำว่า index ในภาษาอังกฤษปัจจุบัน แม้ความหมาย “นิ้วชี้” จะเลิกใช้ไปแล้ว แต่ก็ยังเหลือร่องรอยของ “การชี้” อยู่ครบเลยครับ

• index(ดัชนีท้ายเล่ม) ⇒ ส่วนที่ ชี้ว่า เรื่องนี้อยู่หน้าไหน
• index finger(นิ้วชี้) ⇒ ความหมายดั้งเดิมที่กลับมาเป็นคำประสมในปี ค.ศ. 1768
• price index(ดัชนีราคา) ⇒ ตัวเลขที่ ชี้ สภาพเศรษฐกิจ

และถ้าย้อนไกลกว่านั้นอีก ทั้ง dicare และ dicere(พูด) ต่างก็สืบไปถึงรากภาษาอินโด-ยูโรเปียนดั้งเดิมคือ *deik- ที่แปลว่า “ชี้ให้เห็น, กล่าวอย่างเป็นทางการ” ครับ

จำ “indicate” จากส่วนประกอบ “in-” + “dic” + “-ate”

ทีนี้มาดูกันทีละส่วนประกอบครับ ว่าแต่ละชิ้นส่วนช่วยให้เราจำคำอื่น ๆ ได้อีกเยอะแค่ไหนนะครับ

“dic / dict” คือส่วนที่แปลว่า “พูด”

ส่วนกลางของคำคือ “dic” ซึ่งแปลว่า “พูด, กล่าว, ประกาศ” ครับ ชิ้นส่วนนี้ทรงพลังมาก เพราะซ่อนอยู่ในคำภาษาอังกฤษที่เราคุ้นเคยเต็มไปหมดเลยครับ

• dictionary: “dict(พูด)” ⇒ พจนานุกรม
• predict: “pre-(ก่อน)” + “dict(พูด)” ⇒ พูดไว้ล่วงหน้า ⇒ ทำนาย, คาดการณ์
• dictate: “dict(พูด)” + “-ate” ⇒ พูดให้เขียนตาม ⇒ บอกให้จด, สั่งการ
• dedicate: “de-(ลงไป)” + “dic(ประกาศ)” ⇒ ประกาศมอบให้ ⇒ อุทิศ
• verdict: “ver(จริง)” + “dict(พูด)” ⇒ กล่าวความจริง ⇒ คำตัดสินของคณะลูกขุน

“-ate” คือส่วนที่ทำให้กลายเป็นคำกริยา

ส่วนท้าย “-ate” เป็นปัจจัย (suffix) ที่ทำให้คำกลายเป็นกริยา แปลประมาณว่า “ทำให้เป็น～, กระทำการ～” ครับ

เมื่อรวมทั้งสามส่วนเข้าด้วยกันจึงได้ว่า “in-(มุ่งไปทาง)” + “dic(พูด)” + “-ate(ทำ)” ⇒ “ทำการพูดมุ่งไปทางนั้น” ⇒ “ชี้ให้เห็น, บ่งชี้” นั่นเองครับ

สรุปความหมาย รากศัพท์ และวิธีจำ “indicate”

ด้านล่างนี้คือบทสรุปของคำว่า “indicate” ครับ