4 cặp động từ tiếng Tây Ban Nha dễ nhầm nhất và cách chọn đúng trong một giây

Vì sao bốn cặp này lại khó? Vì tiếng Anh gộp chúng lại

Nếu bạn học tiếng Tây Ban Nha qua tiếng Anh, hoặc qua từ điển dịch sang tiếng Anh, thì vấn đề bắt đầu từ đây:

Nhìn bảng trên, phản xạ đầu tiên của hầu hết người học là: “vậy hai từ đó nghĩa giống nhau, chọn cái nào cũng được”. Rồi họ chọn bừa và sai.

Nhưng sự thật ngược lại. Hai từ tiếng Tây Ban Nha không hề đồng nghĩa. Chúng khác nhau rất rõ. Chỉ là tiếng Anh không mang thông tin phân biệt đó vào trong động từ, nên khi dịch sang tiếng Anh thì thông tin đó rơi mất.

Cái trục chung: tiếng Tây Ban Nha chọn động từ theo chỗ đứng của người nói

Đây là câu quan trọng nhất của cả bài, bạn có thể chỉ nhớ mỗi câu này:

Bốn cặp động từ ở trên chỉ là bốn cách biểu hiện của đúng một ý đó:

Tiếng Việt của bạn đã có sẵn bao nhiêu phần?

Trước khi đi vào từng cặp, mình muốn bạn biết mình đang đứng ở đâu. Đây là điểm khác biệt lớn giữa người Việt và người học đến từ ngôn ngữ khác.

Còn một chỗ nữa cũng là gánh nặng thật với người Việt, nhưng nó không phải chuyện nghĩa: động từ tiếng Tây Ban Nha đổi hình theo chủ ngữ. Động từ tiếng Việt thì không. Mình sẽ nói ở phần cuối bài.

Cặp 1: saber / conocer — nắm thông tin, hay đã từng tiếp xúc?

Đây là cặp khó nhất với người Việt, vì tiếng Việt gom cả hai vào một chữ biết.

Câu hỏi một giây cho cặp này: ngay sau chữ “biết” là một sự việc hoặc một cách làm thì dùng saber; là một người, một nơi, một tác phẩm thì dùng conocer.

Cặp này còn có một cái bẫy lớn nữa ở thì quá khứ: supe không có nghĩa “tôi đã biết”, và conocí không có nghĩa “tôi đã quen”. Mình giải thích riêng trong bài dưới đây.

Phân biệt saber và conocer: hai chữ “biết” trong tiếng Tây Ban Nha

Cặp 2: pedir / preguntar — bạn muốn nhận lại đồ, hay nhận lại thông tin?

Cặp này người Việt gần như không phải học, vì tiếng Việt đã tách sẵn: xin và hỏi.

Chỗ duy nhất người Việt hay sai ở cặp này là câu “cho tôi hỏi một câu”: tiếng Tây Ban Nha không nói × preguntar una pregunta, mà nói hacer una pregunta. Chi tiết cùng với cấu trúc pedir que đi kèm thức giả định, mình để trong bài riêng.

Phân biệt pedir và preguntar: xin và hỏi khác nhau ở đâu

Cặp 3: llevar / traer — rời xa người nói, hay tiến về phía người nói?

Cặp này người Việt có lợi thế rõ rệt, vì mang đi và mang đến vận hành y hệt: hướng nằm trong cụm động từ, và mốc để tính hướng là chỗ người nói đang đứng.

Phân biệt llevar và traer: mang đi hay mang đến

Cặp 4: salir / irse — ra khỏi một chỗ, hay rời đi

Cặp cuối cũng có sẵn trong tiếng Việt: ra khỏi nhà và tôi đi đây là hai chuyện khác nhau, đúng không?

Phân biệt salir và irse: ra khỏi nhà và tôi đi đây

Bốn câu hỏi một giây, gom lại một chỗ

Khi đang nói mà bí, bạn không có thời gian nhớ lý thuyết. Bạn cần một câu hỏi ngắn. Đây là bốn câu đó:

Bốn lỗi kinh điển, tránh được ngay hôm nay

Bốn câu dưới đây là bốn lỗi mà gần như người học nào cũng mắc ít nhất một lần. Đọc qua một lượt thôi cũng đã tiết kiệm cho bạn rất nhiều lần bị sửa.

Bốn lỗi thường gặp

1. × preguntar una pregunta
→ Đúng: hacer una pregunta. Tiếng Tây Ban Nha không “hỏi một câu hỏi”, mà “làm một câu hỏi”.

2. × No conozco dùng như câu “tôi không biết” vạn năng
→ Nếu bạn không nắm một thông tin, câu đúng là No sé. No conozco nghĩa là “tôi chưa từng tiếp xúc với người/nơi đó”.

3. × Te llevo un regalo khi muốn nói “mình mang quà đến cho bạn đây”
→ Nếu bạn đang ở cạnh người đó và món quà đang tiến về phía họ, dùng Te traigo un regalo.

4. × Salgo dùng như lời chào “thôi mình về nha”
→ Câu đúng là Me voy.

Phần thật sự nặng với người Việt: động từ đổi hình

Nếu bạn đã đọc tới đây, phần nghĩa gần như xong rồi. Nhưng còn một gánh nặng nữa, và nó chẳng liên quan gì tới nghĩa cả.

Động từ tiếng Việt không đổi hình. “Tôi đi”, “bạn đi”, “họ đi” — chữ “đi” giữ nguyên. Tiếng Tây Ban Nha thì đổi theo chủ ngữ, và đúng bốn động từ trong bài này lại rơi vào nhóm bất quy tắc.

Một lưu ý nhỏ về dấu: sé và se là hai từ khác nhau

Người Việt vốn quen với việc dấu làm đổi nghĩa cả từ, nên chỗ này bạn sẽ thấy quen thuộc — nhưng vẫn phải nói rõ một lần:

Tổng kết: bốn cặp, một quy tắc