หลายคนเปิดพจนานุกรมแล้วเจอคำว่า triste ก็คิดว่า “จบแล้ว เศร้า = triste” แต่จริง ๆ ความเศร้าในภาษาสเปนกระจายอยู่ในคำหลายคำ และแต่ละคำมีหน้าที่ของตัวเองนะครับ
ข่าวดีคือ คนไทยได้เปรียบมากในเรื่องนี้ เพราะภาษาไทยแยก “เศร้า” “เหงา” “คิดถึง” “สงสาร” ออกจากกันชัดเจนอยู่แล้ว ซึ่งภาษาสเปนก็แยกเหมือนกันเป๊ะครับ
ลองคิดดูนะครับ ในภาษาอังกฤษ คำว่า sad กับ lonely คนเรียนมักจะสับสน แต่ภาษาไทยเรามี “เศร้า” กับ “เหงา” คนละคำเลยใช่ไหมครับ
ภาษาสเปนก็แยกแบบนั้นครับ เศร้า = triste / เหงา = solo ดังนั้นสิ่งที่ทำให้คนชาติอื่นพลาดบ่อยมาก คนไทยจะข้ามไปได้เลยนะครับ
- 1 ภาพรวม ความเศร้าในภาษาสเปนแบ่งเป็น 4 ชั้น
- 2 ชั้นที่ 1 คำว่า triste ไม่เปลี่ยนรูปตามเพศชายหญิง
- 3 ชั้นที่ 2 estar triste กับ ser triste ความหมายต่างกันคนละเรื่อง
- 4 ชั้นที่ 3 triste เป็นคำคุณศัพท์ ส่วน tristeza เป็นคำนาม
- 5 ชั้นที่ 4 “เหงา” ใช้ triste ไม่ได้ และ “คิดถึง” ก็ไม่ใช่ triste
- 6 “สงสาร” ในภาษาสเปน คือคำว่า pobrecito
- 7 เรื่องวัฒนธรรม คนไทยพูด “ไม่เป็นไร” แต่ภาษาสเปนจะ “ยอมรับความเศร้าก่อน”
- 8 ประโยคความเศร้าที่ใช้ได้จริง รวมไว้ให้แล้ว
- 9 สรุป คำแสดงความเศร้าในภาษาสเปน
ภาพรวม ความเศร้าในภาษาสเปนแบ่งเป็น 4 ชั้น
ก่อนจะลงรายละเอียด ขอวางแผนที่ทั้งหมดไว้ก่อน เวลาเรียนคำที่เกี่ยวกับอารมณ์ ถ้าเราจำเป็นคำ ๆ ไป จะลืมเร็วมาก แต่ถ้าเห็นว่ามันเป็น “ระบบ” จะจำได้นานกว่ามากครับ
ความเศร้าในภาษาสเปน 4 ชั้น
ชั้นที่ 1 ตัวคำคุณศัพท์ triste ซึ่งไม่เปลี่ยนรูปตามเพศ
ชั้นที่ 2 เลือกระหว่าง estar triste（ตอนนี้เศร้า）กับ ser triste（เป็นสิ่งที่เศร้าโดยธรรมชาติ）
ชั้นที่ 3 คำคุณศัพท์ triste กับคำนาม tristeza ใช้คนละแบบ
ชั้นที่ 4 “เหงา” กับ “คิดถึง” ไม่ใช่ triste ต้องใช้ solo / extrañar
ชั้นที่ 1 คำว่า triste ไม่เปลี่ยนรูปตามเพศชายหญิง
ถ้าคุณเคยเรียนคำคุณศัพท์ภาษาสเปนมาบ้าง คุณคงจะถูกสอนมาว่า “คำคุณศัพท์ต้องเปลี่ยนตามเพศของคำนาม” เช่นคำว่า “โกรธ” ที่เป็น enojado（ผู้ชายพูด）และ enojada（ผู้หญิงพูด）
แต่พอมาถึง triste กฎนี้กลับไม่ทำงานครับ
ผู้ชายกับผู้หญิงพูดเหมือนกันทุกตัวอักษร
・Estoy triste.（ผู้ชายพูด）＝ ฉันเศร้า
・Estoy triste.（ผู้หญิงพูด）＝ ฉันเศร้ารูปที่ไม่มีอยู่จริง
・×Estoy tristo.
・×Estoy trista.
คำถามดีมากครับ! จริง ๆ มันมีกฎง่าย ๆ อยู่นะครับ
ให้ดูที่ตัวอักษรตัวสุดท้ายของคำคุณศัพท์ครับ ถ้าลงท้ายด้วย -o มันจะมีคู่เป็น -a แต่ถ้าลงท้ายด้วย -e อย่าง triste มันใช้รูปเดียวกันทั้งชายและหญิงครับ
ลองดูเป็นตารางจะเห็นภาพชัดขึ้นมากครับ นี่คือจุดที่คนไทยจะได้เปรียบ เพราะภาษาไทยไม่มีการผันตามเพศเลย เราจึงไม่ได้ “เคยชิน” กับกฎใดกฎหนึ่งจนติด เราเลยรับทั้งสองแบบพร้อมกันได้
คำคุณศัพท์ 2 ประเภท
【ประเภทที่เปลี่ยนรูป ลงท้ายด้วย -o】
enojado / enojada（โกรธ）
cansado / cansada（เหนื่อย）
solo / sola（อยู่คนเดียว เหงา）
・ผู้ชาย → -o ／ ผู้หญิง → -a ／ พหูพจน์ → -os / -as
【ประเภทที่ไม่เปลี่ยนรูป ลงท้ายด้วย -e】
triste（เศร้า）
alegre（ร่าเริง）
grande（ใหญ่）
・ผู้ชายและผู้หญิงใช้รูปเดียวกัน ／ พหูพจน์เติม -s เป็น tristes
ใช่ครับ แล้วอย่าลืมว่าพหูพจน์ยังต้องเปลี่ยนอยู่นะครับ
・Estamos tristes. ＝ พวกเราเศร้า
・Los niños están tristes. ＝ เด็ก ๆ เศร้า
คือ “ไม่เปลี่ยนตามเพศ” แต่ “เปลี่ยนตามจำนวน” ครับ ตรงนี้ห้ามเผลอนะครับ
เรื่องของ triste ยังมีรายละเอียดอีกหลายอย่าง ทั้งการใช้กับสิ่งของ การวางหน้าหลังคำนามที่เปลี่ยนความหมาย และสำนวนที่เจอบ่อย ผมเขียนแยกไว้เป็นบทความเต็มแล้วครับ
triste แปลว่าอะไร ทำไมผู้ชายกับผู้หญิงพูดเหมือนกัน
ชั้นที่ 2 estar triste กับ ser triste ความหมายต่างกันคนละเรื่อง
ภาษาสเปนมีกริยา “เป็น อยู่ คือ” อยู่สองตัว คือ ser กับ estar ซึ่งภาษาไทยไม่มีระบบแบบนี้ จุดนี้จึงเป็นภูเขาลูกใหญ่สำหรับคนไทยครับ
วิธีจำแบบเร็วที่สุดคือแบบนี้ครับ
estar ＝ “ตอนนี้เป็นอย่างนี้”（สภาพชั่วคราว）
ser ＝ “มันเป็นแบบนี้อยู่แล้ว”（คุณสมบัติติดตัว）
เพราะฉะนั้น เวลาพูดถึงอารมณ์ของคน เราใช้ estar เกือบตลอดครับ
【คน ใช้ estar】
・Estoy triste.
（ฉันเศร้า ＝ ตอนนี้รู้สึกเศร้า）
・María está triste hoy.
（วันนี้มาเรียเศร้า）【สิ่งของ เรื่องราว หนัง เพลง ใช้ ser】
・Es una película muy triste.
（มันเป็นหนังที่เศร้ามาก）
・Es una canción triste.
（มันเป็นเพลงเศร้า）
ไม่ผิดไวยากรณ์ครับ แต่ความหมายเปลี่ยนไปเลยนะครับ
Juan está triste ＝ ตอนนี้ฆวนเศร้า（เดี๋ยวก็หาย）
Juan es triste ＝ ฆวนเป็นคนหม่นหมอง เป็นคนเศร้า ๆ（นิสัยเป็นแบบนั้น）
พจนานุกรม WordReference ก็ยกตัวอย่างประโยค Juan es una persona triste ไว้ในความหมาย “คนที่มีนิสัยเศร้าหมอง” ครับ ดังนั้นถ้าเพื่อนเพิ่งเสียสัตว์เลี้ยงไป แล้วเราพูดว่า es triste มันจะกลายเป็นการวิจารณ์นิสัยเขา แทนที่จะปลอบใจนะครับ
ชั้นที่ 3 triste เป็นคำคุณศัพท์ ส่วน tristeza เป็นคำนาม
อีกคำที่มักเจอคู่กันคือ tristeza ซึ่งแปลว่า “ความเศร้า” เป็นคำนาม ในขณะที่ triste เป็นคำคุณศัพท์ที่แปลว่า “เศร้า”
ภาษาไทยเราสลับไปมาได้ง่าย ๆ（”เศร้า” กับ “ความเศร้า”）แต่ภาษาสเปนมีรูปประโยคเฉพาะที่ต้องระวังครับ
ใช้ได้
・¡Qué triste! ＝ เศร้าจัง
・¡Qué tristeza! ＝ ช่างเป็นเรื่องเศร้าเสียจริง
・Siento mucha tristeza. ＝ ฉันรู้สึกเศร้ามาก
・Estoy triste. ＝ ฉันเศร้า
ไม่ธรรมชาติ
・×Tengo tristeza.（แปลตรงตัวว่า “ฉันมีความเศร้า” ซึ่งฝรั่งไม่พูดกัน）
เข้าใจผิดตรงนี้กันเยอะมากครับ! tener ใช้กับความรู้สึกทางร่างกาย เช่น hambre（หิว）sed（กระหายน้ำ）frío（หนาว）ได้ แต่ความเศร้าไม่ใช่ของที่ “มี” ในภาษาสเปนครับ
ให้ใช้ Estoy triste（ฉันอยู่ในสภาพเศร้า）หรือ Siento tristeza（ฉันรู้สึกถึงความเศร้า）แทนนะครับ
โครงสร้างที่ต้องรู้ Me da tristeza
มีอีกโครงสร้างหนึ่งที่เจ้าของภาษาใช้บ่อยมาก และสำหรับคนไทยแล้วมันเข้าใจง่ายอย่างน่าประหลาดครับ นั่นคือ dar tristeza
คำว่า dar แปลว่า “ให้” ดังนั้น Me da tristeza แปลตรงตัวคือ “มันให้ความเศร้ากับฉัน” หรือก็คือ “มันทำให้ฉันเศร้า”
【โครงสร้าง Me da + คำนาม】
・Me da tristeza ver a los perros abandonados.
（เห็นหมาจรจัดแล้วเศร้า）
・Esa canción me da tristeza.
（เพลงนั้นทำให้ฉันเศร้า）【เทียบกับความโกรธ ใช้โครงสร้างเดียวกันเป๊ะ】
・Me da coraje.（หงุดหงิด โมโห）
・Me da miedo.（กลัว）
・Me da vergüenza.（อาย）
จำโครงสร้าง Me da 〜 ตัวนี้ไว้อันเดียว แล้วสลับคำนามข้างหลังไปเรื่อย ๆ นะครับ
คุณจะพูดเรื่องอารมณ์ได้อีกเป็นสิบแบบทันทีเลยครับ นี่คือของคุ้มที่สุดในบทนี้
ชั้นที่ 4 “เหงา” ใช้ triste ไม่ได้ และ “คิดถึง” ก็ไม่ใช่ triste
มาถึงชั้นที่คนเรียนภาษาสเปนทั่วโลกพลาดกันเยอะที่สุด แต่คนไทยจะผ่านฉลุยครับ
เพราะภาษาไทยเราแยกไว้ชัดเจนอยู่แล้วว่า เศร้า เหงา และ คิดถึง เป็นคนละอารมณ์ ภาษาสเปนก็แยกเหมือนกันครับ
เทียบไทย ↔ สเปน แบบตรงตัว
เศร้า → triste／Estoy triste.
เหงา อยู่คนเดียว → solo / sola／Me siento solo. Me siento sola.
คิดถึง → extrañar / echar de menos／Te extraño. Te echo de menos.
สงสาร → pobrecito / pobrecita／¡Pobrecito!
เพราะหลายภาษาใช้คำเดียวปนกันครับ เช่นภาษาอังกฤษ คำว่า I feel sad กับ I feel lonely คนเรียนมักแยกไม่ออก แล้วก็ลากเอา triste ไปใช้แทน “เหงา” ด้วย
แต่ในภาษาสเปน Estoy triste แปลว่า “ฉันเศร้า” เท่านั้นครับ ไม่ได้แปลว่า “ฉันเหงา” ถ้าจะบอกว่าเหงา ต้องพูดว่า Me siento solo（ผู้ชาย）／Me siento sola（ผู้หญิง）นะครับ
จับจุดได้ดีมากครับ! solo ลงท้ายด้วย -o ก็เลยต้องเปลี่ยนเป็น sola เวลาผู้หญิงพูดครับ
เห็นไหมครับว่าทำไมตารางในชั้นที่ 1 ถึงสำคัญ คำสองคำอยู่ในประโยคเรื่องความเศร้าเหมือนกัน แต่คำหนึ่งเปลี่ยน อีกคำไม่เปลี่ยน เพราะตัวอักษรสุดท้ายต่างกันครับ
“คิดถึง” ในภาษาสเปน คือคำว่า extrañar
คำว่า คิดถึง ในภาษาไทยครอบคลุมความรู้สึกกว้างมาก ทั้ง “อยากเจอ” “นึกถึง” และ “โหยหาวันเก่า ๆ” ซึ่งตรงกับคำว่า extrañar ในภาษาสเปนแทบจะพอดีครับ
ประโยคที่คนเรียนภาษาสเปนอยากพูดเป็นประโยคแรก ๆ เลยคือ
・Te extraño.（เต เอ็กซ์ตรานโญ）
＝ ฉันคิดถึงเธอ・Extraño a mi familia.
＝ ฉันคิดถึงครอบครัว・Extraño Tailandia.
＝ ฉันคิดถึงเมืองไทย
แต่ extrañar มีกับดักอยู่ 2 อันครับ
อันแรกคือมันมีความหมายที่สองที่ไม่เกี่ยวกับความเศร้าเลย และอันที่สองคือเวลาที่กรรมเป็น “คน” ต้องใส่ a เข้าไปด้วย（Extraño a mi madre）ครับ
สองเรื่องนี้ยาว ผมแยกไปเขียนเป็นบทความเต็มไว้แล้วครับ
extrañar แปลว่าอะไร คิดถึง กับ แปลกใจ ในคำเดียวกัน
แล้ว echo de menos ล่ะ ต่างกับ extraño ยังไง
ถ้าคุณเคยดูซีรีส์สเปน คุณจะได้ยินอีกประโยคหนึ่งที่แปลว่า “ฉันคิดถึงเธอ” เหมือนกัน คือ Te echo de menos
สองประโยคนี้ความหมายเหมือนกันครับ แต่ใช้กันคนละพื้นที่
Te extraño → ใช้กันเป็นหลักในลาตินอเมริกา（เม็กซิโก อาร์เจนตินา โคลอมเบีย ฯลฯ）
Te echo de menos → ใช้กันเป็นหลักในสเปน
※ ทั้งสองแบบเข้าใจได้ทั่วโลกที่พูดสเปน แค่ให้ความรู้สึกว่า “คนนี้เรียนสำเนียงไหนมา”
ไม่ต้องกลัวครับ ไม่มีทางสื่อสารพลาดแน่นอน
แต่มีจุดที่เขียนผิดกันบ่อยมากใน echo de menos คือคำว่า echo ต้องไม่มีตัว h นะครับ ถ้าเขียน hecho จะกลายเป็นคนละคำเลย เรื่องนี้กับวิธีเลือกใช้ ผมอธิบายละเอียดไว้ที่นี่ครับ
Te extraño กับ Te echo de menos ต่างกันอย่างไร ควรใช้อันไหน
“สงสาร” ในภาษาสเปน คือคำว่า pobrecito
ความเศร้าอีกด้านหนึ่งคือความเศร้าที่เรารู้สึกแทนคนอื่น ภาษาไทยเรียกว่า “สงสาร” ภาษาสเปนใช้คำว่า pobrecito ครับ
คำนี้มาจาก pobre（ยากจน）เติมท้ายเป็นรูปย่อ แต่ไม่ได้เกี่ยวกับเรื่องเงินเลย มันคือคำแสดงความเห็นอกเห็นใจล้วน ๆ
・¡Pobrecito!（สงสารจัง พูดถึงผู้ชาย เด็กชาย สัตว์ตัวผู้）
・¡Pobrecita!（สงสารจัง พูดถึงผู้หญิง）
・Este pobrecito gatito no se siente bien.
（เจ้าแมวน้อยน่าสงสารตัวนี้ไม่ค่อยสบาย）
ตรงมากครับ… แต่ตรงกันจนน่ากลัวนะครับ
เพราะคำว่า “สงสาร” ในภาษาไทย บางครั้งพูดแล้วกลายเป็นดูถูกได้ใช่ไหมครับ เช่น “สงสารจังเลยนะ” ที่พูดด้วยน้ำเสียงหนึ่ง
pobrecito ก็เหวี่ยงได้แบบเดียวกันเป๊ะครับ จริงใจก็ได้ ประชดก็ได้ และในแชตที่ไม่มีน้ำเสียง มันอันตรายมากครับ
pobrecito แปลว่าอะไร คำสงสารที่กลายเป็นคำประชดได้
เรื่องวัฒนธรรม คนไทยพูด “ไม่เป็นไร” แต่ภาษาสเปนจะ “ยอมรับความเศร้าก่อน”
ส่วนนี้ไม่ใช่ไวยากรณ์ แต่ผมคิดว่าสำคัญไม่แพ้กันครับ
เวลาคนไทยเจอเพื่อนที่กำลังเศร้า เรามักจะพูดว่า “ไม่เป็นไรนะ” หรือ “เดี๋ยวก็ดีเอง” ซึ่งเป็นการช่วยให้อีกฝ่ายไม่ต้องแบกอารมณ์หนัก ๆ ต่อหน้าเรา เป็นความเกรงใจแบบไทย ๆ ที่งดงามมาก
แต่ในวัฒนธรรมที่พูดภาษาสเปน ลำดับมันกลับกันครับ คือเขาจะยอมรับความเศร้าออกมาก่อน แล้วค่อยปลอบ
ประโยคปลอบใจที่ใช้ได้จริง
【ขั้นที่ 1 ยอมรับความรู้สึกของเขาก่อน】
・Lo siento mucho. ＝ ฉันเสียใจด้วยจริง ๆ
・Te entiendo. ＝ ฉันเข้าใจเธอนะ
・Es normal estar triste. ＝ เศร้าได้เป็นเรื่องปกตินะ
【ขั้นที่ 2 ค่อยให้กำลังใจ】
・No estés triste. ＝ อย่าเศร้าไปเลยนะ
・Todo va a estar bien. ＝ เดี๋ยวทุกอย่างจะดีเอง
・Aquí estoy. ＝ ฉันอยู่ตรงนี้แหละ
ไม่ถึงกับใจร้ายครับ แต่จะรู้สึกเหมือน “รีบปิดเรื่อง” นิดหน่อยครับ
ถ้าเติม Lo siento mucho นำหน้าไปก่อนสักประโยคหนึ่ง ความรู้สึกจะอบอุ่นขึ้นเยอะเลยครับ นี่เป็นเทคนิคที่ใช้ได้จริงทั้งกับเพื่อนและในที่ทำงานนะครับ
อ้อ สังเกตไหมครับว่า No estés triste ใช้รูปกริยาที่หน้าตาแปลก ๆ（estés ไม่ใช่ estás）นี่คือรูปที่เรียกว่า subjuntivo ซึ่งภาษาไทยไม่มี ตอนนี้ยังไม่ต้องเข้าใจลึกครับ ให้จำไปทั้งประโยคก่อนได้เลย
ประโยคความเศร้าที่ใช้ได้จริง รวมไว้ให้แล้ว
สรุปเป็นชุดประโยคที่หยิบไปใช้ได้ทันทีครับ
【พูดถึงตัวเอง】
・Estoy triste.（ฉันเศร้า）
・Estoy muy triste.（ฉันเศร้ามาก）
・Me siento solo. / Me siento sola.（ฉันเหงา）
・Te extraño mucho.（ฉันคิดถึงเธอมาก）
・Me da tristeza.（มันทำให้ฉันเศร้า）【พูดถึงคนอื่น】
・Está triste.（เขาเศร้า）
・¡Pobrecita!（สงสารเธอจัง）
・¿Estás bien?（เป็นอะไรหรือเปล่า）
・¿Qué te pasa?（เกิดอะไรขึ้นเหรอ）【พูดถึงสิ่งของ เรื่องราว】
・Es una película triste.（เป็นหนังเศร้า）
・Es una noticia muy triste.（เป็นข่าวที่เศร้ามาก）
・¡Qué triste!（เศร้าจัง）
สรุปได้เยี่ยมมากครับ! จำแค่นี้ก่อนก็พอครับ
คน → estar／สิ่งของ เรื่องราว → ser แล้วก็อย่าลืมว่า triste ไม่เปลี่ยนตามเพศ แต่ solo เปลี่ยน นะครับ
สรุป คำแสดงความเศร้าในภาษาสเปน
●พูดถึงคนใช้ estar triste／พูดถึงหนัง เพลง เรื่องราวใช้ ser triste／ถ้าใช้ ser กับคนจะกลายเป็น “คนที่นิสัยหม่นหมอง”
●tristeza เป็นคำนาม ใช้กับ sentir หรือ dar（Me da tristeza）แต่ไม่ใช้ tener
●“เหงา” ไม่ใช่ triste ต้องใช้ solo / sola（Me siento solo）
●“คิดถึง” ใช้ extrañar（ลาตินอเมริกา）หรือ echar de menos（สเปน）
●“สงสาร” ใช้ pobrecito / pobrecita ซึ่งเหวี่ยงไปทางประชดได้เหมือนภาษาไทย
ความเศร้าเป็นอารมณ์ที่เราไม่อยากใช้บ่อย แต่เป็นอารมณ์ที่ทำให้คนสนิทกันได้เร็วที่สุดครับ
เวลามีเพื่อนต่างชาติเสียใจ แล้วเราพูด Lo siento mucho ออกไปได้ ความสัมพันธ์จะเปลี่ยนไปเลยนะครับ ค่อย ๆ เก็บไปทีละคำครับ
WordReference「triste」（https://www.wordreference.com/es/en/translation.asp?spen=triste）
WordReference「extrañar」（https://www.wordreference.com/es/en/translation.asp?spen=extrañar）
WordReference「echar de menos」（https://www.wordreference.com/es/en/translation.asp?spen=echar de menos）
SpanishDict「pobrecito」（https://www.spanishdict.com/translate/pobrecito）
