นั่นคือ ¿Qué onda? (อ่านว่า เก อน-ดา) ครับ
ถ้าดูหนังหรือซีรีส์เม็กซิกัน จะได้ยินคำนี้แทบทุกตอนเลยครับ แต่ มันเป็นคำที่ใช้ผิดคนไม่ได้เด็ดขาด นะครับ
¿Qué onda? แปลว่าอะไร ทำไมถึงเป็น “คลื่น”
¿Qué onda? (เก อนดา) แปลได้ประมาณว่า “เป็นไงบ้าง” “ว่าไง” หรือ “มีอะไรใหม่ ๆ บ้าง”
แต่ถ้าแปลตรงตัวทีละคำ จะได้ผลลัพธ์ที่แปลกมากครับ
qué = อะไร
onda = คลื่น
รวมกันแล้วแปลตรงตัวว่า “คลื่นเป็นยังไง”
ตรงนี้แหละที่สนุกครับ
คำว่า onda มาจากภาษาละตินว่า unda ที่แปลว่า “คลื่นน้ำ” ครับ แล้วก็ขยายไปใช้กับคลื่นวิทยุ คลื่นเสียงด้วย
พอเอามาใช้เป็นสแลง มันจะหมายถึง “บรรยากาศ” หรือ “อารมณ์” ที่แผ่ออกมาจากคน ๆ หนึ่ง ครับ
ใกล้เคียงมากเลยครับ
เพราะฉะนั้น ¿Qué onda? จึงมีความรู้สึกประมาณว่า “บรรยากาศรอบตัวเธอเป็นไงบ้าง” ⇒ “เป็นไงบ้าง” ⇒ “ว่าไง” นั่นเองครับ
เจอที่ไหนบ้าง ศูนย์กลางอยู่ที่เม็กซิโก
จุดที่ต้องระวังที่สุดของคำนี้ คือ มันไม่ได้ใช้กันทั่วโลกที่พูดภาษาสเปน ครับ
พื้นที่ที่ได้ยิน ¿Qué onda? บ่อย
เม็กซิโก ⇒ ศูนย์กลาง ใช้กันทุกวัน
อเมริกากลาง ⇒ กัวเตมาลา เอลซัลวาดอร์ ฮอนดูรัส คอสตาริกา
แถบโคนใต้ของทวีป ⇒ ได้ยินอยู่บ้าง
สเปน ⇒ เข้าใจ แต่แทบไม่มีใครใช้ ที่นั่นเขาใช้ ¿Qué tal? หรือ ¿Qué pasa? แทน
ฟังรู้เรื่องแน่นอนครับ ไม่ต้องห่วง
แต่เขาจะรู้สึกทันทีว่า “อ้าว คนนี้เรียนสเปนจากหนังเม็กซิกันแน่เลย” ครับ
เหมือนกับที่ถ้ามีชาวต่างชาติมาทักคนกรุงเทพฯ ด้วยคำเมืองเหนือแท้ ๆ นั่นแหละครับ เข้าใจได้ แต่รู้สึกว่ามาจากคนละที่นะครับ
ระดับความสนิท ใช้กับใครได้บ้าง
เรื่องนี้สำคัญกว่าเรื่องประเทศอีกครับ
¿Qué onda? เป็น ภาษาวัยรุ่นที่กันเองมาก ๆ จึงมีกฎอยู่ชัดเจนว่าใช้กับใครได้ ใครไม่ได้
ใช้ ¿Qué onda? กับใครได้
ใช้ได้ ⇒ เพื่อนสนิท เพื่อนร่วมรุ่น น้อง คนอายุใกล้กันที่สนิทแล้ว
ห้ามใช้ ⇒ เจ้านาย ลูกค้า อาจารย์ ผู้สูงอายุ คนที่เพิ่งเจอกันครั้งแรก
ห้ามใช้ ⇒ สัมภาษณ์งาน ประชุม งานพิธีการ โรงพยาบาล ธนาคาร
ตรงนี้เป็นจุดที่ผมอยากเน้นกับผู้เรียนคนไทยเป็นพิเศษเลยครับ
เวลาเราพูดไทยแล้วรู้สึกว่ากันเองไปหน่อย เราแก้ยังไงครับ
นั่นแหละครับ กับดักอยู่ตรงนี้เลย
ภาษาสเปนไม่มีคำแบบ ครับ/ค่ะ ให้เติมกู้สถานการณ์ครับ
พูด ¿Qué onda? ออกไปแล้วเติมอะไรก็ไม่ทำให้มันสุภาพขึ้นได้ครับ ต้อง เลือกคำใหม่ตั้งแต่แรก เท่านั้นนะครับ
เพราะฉะนั้นให้จำกฎง่าย ๆ ข้อนี้ไว้นะครับ
กฎเหล็กของ ¿Qué onda?
ถ้าอีกฝ่ายพูดขึ้นมาก่อน ⇒ เราพูดตามได้เลย ปลอดภัย
ถ้าเรายังไม่เคยได้ยินเขาพูด ⇒ อย่าเพิ่งใช้ ให้ใช้ ¿Qué tal? หรือ Hola ไปก่อน
ตอบ ¿Qué onda? ยังไงดี
เหมือนกับ ¿Qué tal? ครับ คือ ส่วนใหญ่เขาไม่ได้ต้องการคำตอบจริงจัง
ตอบสั้น ๆ แบบเป็นกันเองแล้วทักกลับก็พอครับ
【คำตอบที่ใช้ได้จริง】
・Nada, aquí nomás.
(ไม่มีอะไรหรอก ก็อยู่แถวนี้แหละ / เป็นคำตอบยอดฮิตในเม็กซิโก)
・Todo bien, ¿y tú?
(ทุกอย่างโอเค แล้วเธอล่ะ)
・Aquí andamos.
(ก็ยังอยู่นี่แหละ / ก็เรื่อย ๆ)
・Nada nuevo.
(ไม่มีอะไรใหม่)
・¡Qué onda!
(ทักกลับด้วยคำเดียวกันเลย ก็ได้ครับ)
ได้เลยครับ นี่คือหลักฐานชัด ๆ ว่ามัน ทำหน้าที่เป็นคำทักทาย ไม่ใช่คำถาม นะครับ
เหมือนเราตอบ “สวัสดีครับ” ด้วย “สวัสดีครับ” นั่นแหละครับ ไม่มีใครงงหรอกครับ
คำที่มักเจอคู่กัน güey กับ wey
ในเม็กซิโก มักจะได้ยินเป็นชุดแบบนี้ครับ
・¿Qué onda, güey?
(ว่าไงเพื่อน)
güey (บางทีเขียนว่า wey ออกเสียงประมาณ “เว่ย์”) เป็นคำเรียกเพื่อนแบบกันเองสุด ๆ ครับ ใกล้เคียงกับ “เพื่อน” หรือ “มึง” ในภาษาไทย
คำนี้ ผู้เริ่มต้นยังไม่ต้องรีบใช้นะครับ
รู้ไว้เพื่อ “ฟังออก” ก็พอครับ เพราะระดับความสนิทของมันแรงมาก ถ้าใช้ผิดจังหวะจะเสียมารยาททันทีเลยครับ
onda ยังใช้ทำอะไรได้อีกเยอะ
พอรู้ว่า onda = “บรรยากาศ อารมณ์” แล้ว จะมีสำนวนอีกชุดหนึ่งที่เข้าใจได้ทันทีเลยครับ
สำนวนตระกูล onda
buena onda = บรรยากาศดี ⇒ คนนิสัยดี น่าคบ
เช่น Tu amigo es muy buena onda. (เพื่อนเธอนิสัยดีมากเลย)
mala onda = บรรยากาศแย่ ⇒ คนแย่ เรื่องแย่ ๆ
เช่น Qué mala onda. (แย่จังเลย)
no es mi onda = ไม่ใช่คลื่นของฉัน ⇒ ไม่ใช่แนวฉัน ไม่ถูกจริตฉัน
เช่น El fútbol no es mi onda. (ฟุตบอลไม่ใช่แนวฉัน)
agarrar la onda = จับคลื่นได้ ⇒ จับประเด็นได้ เข้าใจแล้ว
ใช่ครับ นี่คือวิธีจำศัพท์ที่คุ้มที่สุดเลยนะครับ
“คลื่นที่แผ่ออกมา” ⇒ คลื่นดีก็ buena onda คลื่นไม่ดีก็ mala onda คลื่นที่ไม่ตรงกับเราก็ no es mi onda
จับภาพหลักได้ ที่เหลือก็ต่อยอดเองได้เลยครับ
¿Qué onda? กับ ¿Qué tal? เลือกใช้ยังไง
เทียบกันชัด ๆ
¿Qué tal?
⇒ ใช้ได้ทั่วโลกที่พูดภาษาสเปน
⇒ กันเองระดับกลาง ใช้กับเพื่อนร่วมงานได้
⇒ ผู้เริ่มต้นควรใช้ตัวนี้เป็นหลัก
¿Qué onda?
⇒ เม็กซิโกและอเมริกากลางเป็นหลัก
⇒ กันเองมาก ใช้กับเพื่อนสนิทเท่านั้น
⇒ ผู้เริ่มต้นควรรู้ไว้เพื่อฟังออกก่อน
สรุปง่าย ๆ คือ ¿Qué tal? เอาไว้พูด ส่วน ¿Qué onda? เอาไว้ฟัง ก่อนนะครับ
พอไปเม็กซิโกแล้วมีเพื่อนสนิทค่อยเริ่มใช้ก็ยังไม่สายครับ
วิธีออกเสียง ¿Qué onda?
・qu ออกเสียง “ก” ตัว u ไม่ออกเสียง ⇒ ไม่ใช่ “เคว”
・d ในคำนี้อยู่หลัง n จึงเป็นเสียง “ด” เต็ม ๆ ⇒ ออกแบบ ด เด็ก ของไทยได้เลย
・เวลาพูดเร็ว ๆ จะได้ยินเชื่อมกันเป็น “เก-อน-ดา” คำเดียว
ใช่ครับ ภาษาสเปนสระมีแค่ 5 เสียง และอ่านตามตัวสะกดเกือบทั้งหมด
เรื่องออกเสียงถือว่าเป็นภาษาที่ใจดีกับคนไทยมากเลยครับ
สรุป ¿Qué onda? แปลว่าอะไร
・onda มาจากละติน unda = คลื่น พอเป็นสแลงหมายถึง บรรยากาศ อารมณ์
・ศูนย์กลางอยู่ที่ เม็กซิโก และอเมริกากลาง ที่สเปนแทบไม่ใช้
・ใช้ได้เฉพาะกับ เพื่อนสนิท ห้ามใช้กับเจ้านาย ลูกค้า หรือผู้ใหญ่
・ภาษาสเปนไม่มี ครับ/ค่ะ ให้เติมแก้ทีหลัง ต้อง เลือกคำให้ถูกตั้งแต่แรก
・ตอบสั้น ๆ ว่า Nada, aquí nomás. หรือ Todo bien, ¿y tú? ก็พอ
・จำภาพ “คลื่น” ไว้ จะเข้าใจ buena onda / mala onda / no es mi onda ได้ทันที
ท่าทีแบบนี้แหละครับที่ทำให้เก่งเร็วนะครับ
คำทักทายภาษาสเปนยังมีอีกหลายกลุ่ม ถ้าอยากเห็นภาพรวมทั้งหมด ลองอ่านบทความนี้ต่อได้เลยครับ
Wiktionary “qué onda” (https://en.wiktionary.org/wiki/qué_onda)
Wiktionary “onda” (https://en.wiktionary.org/wiki/onda)
Wiktionary “qué tal” (https://en.wiktionary.org/wiki/qué_tal)