อ่านว่า ตริส-เต เป็นคำคุณศัพท์ที่แปลว่า “เศร้า” ตรงตัวเลยครับ
คำนี้เป็นคำที่จำง่ายมาก แต่ใช้พลาดกันเยอะมากนะครับ เพราะมันมีนิสัยแปลก ๆ อยู่อย่างหนึ่งที่ไม่เหมือนคำคุณศัพท์ตัวอื่น
เกือบทุกคนตอบแบบนี้ครับ แต่คำว่า trista ไม่มีอยู่จริงนะครับ
ผู้หญิงก็พูดว่า Estoy triste เหมือนกันเป๊ะครับ วันนี้เราจะมาดูกันว่าทำไมถึงเป็นอย่างนั้น
- 1 ความหมายและการใช้ triste คำคุณศัพท์ที่แปลว่า “เศร้า”
- 2 จุดสำคัญที่สุด triste ไม่เปลี่ยนรูปตามเพศ
- 3 estar triste กับ ser triste ต่างกันอย่างไร
- 4 ประโยคที่ใช้ได้จริงกับ triste
- 5 ระวัง triste ไม่ได้แปลว่า “เหงา”
- 6 เรื่องลึกขึ้นอีกนิด วางหน้าคำนาม ความหมายเปลี่ยน
- 7 คำในตระกูลเดียวกับ triste ที่ควรรู้
- 8 เกร็ดเล็ก ๆ triste ที่เป็นคำนาม
- 9 สรุปเรื่องคำว่า triste
ความหมายและการใช้ triste คำคุณศัพท์ที่แปลว่า “เศร้า”
triste（อ่านว่า ตริส-เต）เป็นคำคุณศัพท์ ความหมายหลักคือ “เศร้า เสียใจ” ใช้ได้ทั้งกับความรู้สึกของคน และกับสิ่งที่ทำให้คนเศร้า
พจนานุกรม WordReference แบ่งความหมายของ triste ไว้หลายชั้น ซึ่งสรุปเป็นภาษาไทยได้ประมาณนี้ครับ
ความหมายของ triste
1. เศร้า（อารมณ์ของคน）
Estoy triste por la muerte de mi gato.（ฉันเศร้าเพราะแมวฉันตาย）
2. น่าเศร้า（สิ่งที่ทำให้เศร้า）
la triste noticia de su fallecimiento（ข่าวเศร้าเรื่องการจากไปของเขา）
3. เศร้าสร้อย（สีหน้า แววตา）
Tiene una mirada triste.（เขามีแววตาเศร้า）
4. เป็นคนหม่นหมอง（นิสัย）
Juan es una persona triste.（ฆวนเป็นคนที่หม่นหมอง）
5. น้อยนิด กระจอก（ความหมายพิเศษ）
el triste consuelo（การปลอบใจอันน้อยนิด）
ไว้เดี๋ยวเราจะเจาะอันนี้กันในหัวข้อท้าย ๆ ครับ มันเกี่ยวกับตำแหน่งที่วางคำครับ
ตอนนี้เอาเรื่องที่ใช้บ่อยที่สุดก่อน คือเรื่องรูปคำครับ
จุดสำคัญที่สุด triste ไม่เปลี่ยนรูปตามเพศ
ในภาษาสเปน คำคุณศัพท์ต้อง “ตกลงกัน” กับคำนามที่มันขยาย ทั้งเรื่องเพศ（ชาย หญิง）และจำนวน（เอกพจน์ พหูพจน์）
แต่ triste ตกลงกันแค่เรื่องจำนวนอย่างเดียวครับ
ตารางรูปคำของ triste
・ผู้ชาย 1 คน → triste（Estoy triste.）
・ผู้หญิง 1 คน → triste（Estoy triste.）
・หลายคน → tristes（Estamos tristes.）รูปที่ไม่มีอยู่จริง
×tristo ×trista ×tristas
ไม่ต้องท่องครับ ดูแค่ตัวอักษรตัวสุดท้ายก็รู้แล้วครับ
คำคุณศัพท์ที่ลงท้ายด้วย -o → มีคู่หญิงเป็น -a
คำคุณศัพท์ที่ลงท้ายด้วย -e → ใช้รูปเดียวทั้งชายและหญิง
เพราะ triste ลงท้ายด้วย -e ก็เลยไม่มีคู่ครับ ง่ายกว่าที่คิดใช่ไหมครับ
ลองดูคำคุณศัพท์ที่เจอบ่อย ๆ เทียบกันครับ จะเห็นว่ากฎนี้ใช้ได้จริงเกือบทั้งหมด
【กลุ่ม -o ต้องเปลี่ยน】
enojado / enojada（โกรธ）
cansado / cansada（เหนื่อย）
solo / sola（อยู่คนเดียว เหงา）
contento / contenta（พอใจ ดีใจ）
【กลุ่ม -e ไม่เปลี่ยน】
triste（เศร้า）
alegre（ร่าเริง）
inteligente（ฉลาด）
interesante（น่าสนใจ）
ใช่ครับ! แต่มีอยู่จุดเดียวที่ห้ามลืม คือพหูพจน์ยังต้องเติม -s อยู่ครับ
・Estamos tristes.（พวกเราเศร้า）
・Mis amigos están tristes.（เพื่อน ๆ ของฉันเศร้า）
“ไม่เปลี่ยนตามเพศ แต่เปลี่ยนตามจำนวน” ครับ ท่องประโยคนี้ไว้เลยครับ
estar triste กับ ser triste ต่างกันอย่างไร
ภาษาไทยมีคำว่า “เป็น อยู่ คือ” ที่บางทีก็ไม่ต้องพูดออกมาด้วยซ้ำ แต่ภาษาสเปนมีกริยาสองตัวสำหรับเรื่องนี้ คือ ser กับ estar และเลือกผิดความหมายเปลี่ยนครับ
หลักการเลือกแบบง่ายที่สุด
estar triste ＝ “ตอนนี้เศร้า”（สภาพชั่วคราว เดี๋ยวก็หาย）
→ ใช้กับคนเป็นหลัก
ser triste ＝ “เป็นสิ่งที่เศร้าโดยตัวมันเอง”（คุณสมบัติติดตัว）
→ ใช้กับหนัง เพลง เรื่องราว ข่าว สถานที่
【คน → estar】
・Estoy triste.（ฉันเศร้า）
・¿Estás triste?（เธอเศร้าเหรอ）
・Mi hermana está muy triste.（น้องสาวฉันเศร้ามาก）【สิ่งของ เรื่องราว → ser】
・Es una película muy triste.（มันเป็นหนังที่เศร้ามาก）
・Es una historia triste.（มันเป็นเรื่องที่เศร้า）
・Fue un día triste.（มันเป็นวันที่เศร้า）
ไม่ถึงกับพังครับ แต่ความหมายเปลี่ยนเป็นคนละเรื่องเลยครับ
พจนานุกรมยกตัวอย่างประโยค Juan es una persona triste ไว้ในความหมายว่า “ฆวนเป็นคนที่หม่นหมอง” คือเป็นการพูดถึงบุคลิกของเขา ไม่ใช่อารมณ์วันนี้ครับ
สถานการณ์ เพื่อนเพิ่งเสียคุณตาไป เราอยากปลอบเขา
・Está triste. ＝ “ตอนนี้เขาเศร้าอยู่” → ถูกต้อง เป็นการเข้าใจความรู้สึกเขา
・Es triste. ＝ “เขาเป็นคนหม่นหมอง” → กลายเป็นวิจารณ์นิสัยเขา ในจังหวะนี้คือเสียมารยาทมาก
เพราะงั้นตอนเริ่มต้น จำแบบนี้ไปก่อนเลยครับ
“พูดถึงคนที่กำลังเศร้า ใช้ estar เสมอ”
แค่นี้ก็ปลอดภัย 95% ของสถานการณ์จริงแล้วครับ
ประโยคที่ใช้ได้จริงกับ triste
มาดูสำนวนที่เจ้าของภาษาใช้กันจริง ๆ ครับ ท่องไปทั้งประโยคจะเร็วที่สุด
【พูดถึงความรู้สึกตัวเอง】
・Estoy triste.（ฉันเศร้า）
・Estoy un poco triste.（ฉันเศร้านิดหน่อย）
・Me pongo triste cuando escucho esa canción.
（ฉันจะเศร้าทุกครั้งที่ฟังเพลงนั้น）【อุทาน】
・¡Qué triste!（เศร้าจัง）
・Es muy triste.（มันเศร้ามากเลย）【ปลอบใจคนอื่น】
・No estés triste.（อย่าเศร้าไปเลยนะ）
・¿Por qué estás triste?（ทำไมถึงเศร้าล่ะ）
สังเกตดีมากครับ! ต่างกันตรงสภาพกับการเปลี่ยนสภาพครับ
Estoy triste ＝ ตอนนี้ฉันอยู่ในสภาพเศร้า
Me pongo triste ＝ ฉันกลายเป็นเศร้า（มีตัวกระตุ้น เช่นได้ยินเพลง）
ภาษาไทยแยกได้ง่ายครับ “เศร้าอยู่” กับ “เศร้าขึ้นมา” ประมาณนี้ครับ
ระวัง triste ไม่ได้แปลว่า “เหงา”
นี่คือจุดที่คนเรียนภาษาสเปนจากหลายประเทศพลาดกันมาก แต่คนไทยจะเข้าใจได้ทันทีครับ
ในภาษาไทย เราแยก “เศร้า” กับ “เหงา” ออกจากกันชัดเจนใช่ไหมครับ ภาษาสเปนก็แยกแบบเดียวกันเลย
เศร้า → triste／Estoy triste.
เหงา → solo / sola／Me siento solo.（ผู้ชาย）Me siento sola.（ผู้หญิง）
※ Estoy triste ไม่ได้แปลว่า “ฉันเหงา” นะครับ
※ solo ลงท้ายด้วย -o จึงต้องเปลี่ยนตามเพศ ต่างจาก triste
เป๊ะเลยครับ! ตรงนี้แหละที่กฎ “ดูตัวอักษรสุดท้าย” ช่วยชีวิตเราครับ
ถ้าจำเป็นคำ ๆ จะสับสนแน่นอน แต่ถ้าจำเป็นกฎ จะใช้ได้กับคำใหม่ทุกคำที่เจอในอนาคตด้วยครับ
เรื่องลึกขึ้นอีกนิด วางหน้าคำนาม ความหมายเปลี่ยน
ปกติแล้วคำคุณศัพท์ภาษาสเปนจะวางไว้หลังคำนาม เช่น una noticia triste（ข่าวเศร้า）
แต่ triste วางไว้หน้าคำนามก็ได้ และเมื่อวางหน้า มันมักจะให้ความรู้สึกที่ต่างออกไปครับ
・una noticia triste（วางหลัง）
＝ ข่าวที่เศร้า บอกลักษณะของข่าว・la triste noticia de su fallecimiento（วางหน้า）
＝ ข่าวเศร้าเรื่องการจากไปของเขา น้ำเสียงมีอารมณ์ร่วมมากขึ้น・el triste consuelo（วางหน้า ความหมายพิเศษ）
＝ การปลอบใจอันน้อยนิด ＝ “ได้แค่นี้แหละ”
ใช่เลยครับ! ความรู้สึกคือ “น่าเศร้าที่มีอยู่แค่นี้” ครับ
พจนานุกรมเรียกความหมายนี้ว่า “น้อยนิด ไม่พอเพียง” ครับ เช่น un triste sueldo ก็หมายถึง “เงินเดือนกระจอก ๆ” นั่นเองครับ
ตรงนี้ยังไม่ต้องรีบใช้เองก็ได้ครับ แต่พอเจอในหนังสือจะได้ไม่งงนะครับ
คำในตระกูลเดียวกับ triste ที่ควรรู้
เมื่อจำ triste ได้แล้ว เก็บคำในตระกูลเดียวกันไปพร้อมกันเลยครับ จะได้คำศัพท์เพิ่มหลายคำในราคาเดียว
tristeza（คำนาม）＝ ความเศร้า
・Siento mucha tristeza.（ฉันรู้สึกเศร้ามาก）
・¡Qué tristeza!（ช่างเป็นเรื่องเศร้าเสียจริง）
・Me da tristeza.（มันทำให้ฉันเศร้า）
tristemente（คำวิเศษณ์）＝ อย่างเศร้า ๆ
・Sonrió tristemente.（เขายิ้มอย่างเศร้า ๆ）
entristecer（กริยา）＝ ทำให้เศร้า
・Esa noticia me entristeció.（ข่าวนั้นทำให้ฉันเศร้า）
อันนี้เป็นคำถามที่คนเรียนถามบ่อยมากครับ คำตอบคือฟังดูไม่ธรรมชาติครับ
กริยา tener ใช้กับความรู้สึกทางกาย เช่น hambre（หิว）sed（กระหาย）frío（หนาว）ได้ แต่ความเศร้าเป็นสภาพจิตใจ ไม่ใช่ของที่ “มี” ครับ
ให้ใช้ Estoy triste หรือ Siento tristeza แทนนะครับ
เกร็ดเล็ก ๆ triste ที่เป็นคำนาม
ปิดท้ายด้วยเกร็ดสนุก ๆ ครับ ในบางประเทศ เช่น อาร์เจนตินา ชิลี และเปรู คำว่า triste ใช้เป็นคำนามเพศชาย ที่หมายถึงเพลงรักเศร้า ๆ แบบพื้นบ้านได้ด้วย
・Me encanta escuchar tristes por la noche.
（ฉันชอบฟังเพลงเศร้า ๆ ตอนกลางคืน）
สรุปเรื่องคำว่า triste
●ลงท้ายด้วย -e จึงไม่เปลี่ยนรูปตามเพศ ผู้ชายผู้หญิงพูด Estoy triste เหมือนกัน（ไม่มี tristo / trista）
●แต่พหูพจน์เปลี่ยนเป็น tristes
●คนใช้ estar triste／หนัง เพลง เรื่องราวใช้ ser triste／ถ้าใช้ ser กับคนจะหมายถึงบุคลิกหม่นหมอง
●triste ไม่ได้แปลว่า “เหงา” ถ้าจะบอกว่าเหงาให้ใช้ Me siento solo / sola
●คำนามคือ tristeza ใช้กับ sentir หรือ dar ได้ แต่ไม่ใช้กับ tener
นั่นแหละครับที่ผมอยากให้เห็น! คำศัพท์คำหนึ่งไม่ได้มาคำเดียว แต่มันลากไวยากรณ์มาด้วยเสมอครับ
ความเศร้าในภาษาสเปนยังมีคำอื่นอีก ทั้งการบอกว่าคิดถึง และการบอกว่าสงสาร ผมรวมภาพทั้งหมดไว้ในบทความหลักแล้วครับ
