อ่านว่า 「ลา-นา」 เปิดพจนานุกรมสเปนดูจะเจอความหมายแรกว่า 「ขนแกะ」 — ขนปุย ๆ ที่ตัดจากตัวแกะแล้วเอาไปปั่นเป็นเส้นด้ายนั่นแหละครับ
แต่เวลาคนเม็กซิกันพูดว่า ”No tengo lana” เขาไม่ได้บอกว่า “ฉันไม่มีขนแกะ” นะครับ เขากำลังบอกว่า 「ไม่มีตังค์」 ต่างหาก
นั่นแหละคือส่วนที่สนุกที่สุดของคำนี้ครับ!
ลองคิดถึงยุคที่ยังไม่มีธนาคาร ไม่มีบัตรเครดิต แล้วของที่ขายได้ทุกปีโดยไม่ต้องฆ่าสัตว์ทิ้งคือ “ขนแกะ” — ใครมีแกะเยอะ ก็เท่ากับมีรายได้เข้ามาทุกฤดูตัดขน วันนี้เราจะไล่เรื่องนี้กันตั้งแต่ความหมายในพจนานุกรมไปจนถึงวิธีใช้จริงเลยนะครับ
- 1 lana แปลว่าอะไร? ความหมายหลักคือ「ขนแกะ」ก่อนจะกลายเป็น「เงิน」
- 2 ทำไม lana ถึงแปลว่าเงิน? ย้อนดูยุคที่「ขนแกะ＝ทรัพย์สิน」
- 3 วิธีใช้ lana จริง ๆ วลีที่คนเม็กซิกันพูดกันทุกวัน
- 4 สแลงเม็กซิโก เงิน：lana / feria / varo / billete / plata ต่างกันยังไง
- 5 ทำไม lana ถึงแปลกสำหรับคนไทย? เพราะคำเรียกเงินของไทยไม่มีคำไหนมาจาก「เส้นใย」
- 6 สำนวนขนแกะที่ควรรู้ ”ir por lana y volver trasquilado”
- 7 ข้อควรระวังก่อนเอา lana ไปใช้จริง
- 8 สรุปความหมาย ที่มา และวิธีใช้ของ lana
lana แปลว่าอะไร? ความหมายหลักคือ「ขนแกะ」ก่อนจะกลายเป็น「เงิน」
”lana”（อ่านว่า ลา-นา เป็นคำนามเพศหญิง）มีความหมายพื้นฐานว่า「ขนแกะ」「ไหมพรม」「ผ้าขนสัตว์」และในภาษาพูดยังแปลว่า「เงิน」ได้ด้วย ครับ
คำนี้มาจากภาษาละติน lāna ที่แปลว่า “ขนสัตว์” ตรง ๆ และสืบสาวย้อนไปได้ถึงรากอินโด-ยูโรเปียนดั้งเดิมที่หมายถึงขนแกะเหมือนกัน พูดง่าย ๆ คือคำนี้แปลว่าขนแกะมาตั้งแต่ก่อนจะมีภาษาสเปนเสียอีก
พจนานุกรมของราชบัณฑิตยสภาสเปน (RAE) เก็บความหมายของ lana ไว้หลายชั้น เรียงจากความหมายที่เป็นวัตถุจริง ๆ ไปหาความหมายเชิงภาษาพูด
ความหมายของ ”lana” ตามพจนานุกรม RAE
①「ขนของแกะและสัตว์อื่น ๆ ที่นำมาปั่นเป็นด้ายเพื่อทอผ้า」＝ขนแกะ
②「เส้นด้ายที่ทำจากขนสัตว์」＝ไหมพรม
③「ผ้าที่ทอจากขนสัตว์」＝ผ้าวูล
④「เสื้อผ้าที่ทำจากขนสัตว์」
⑤「ผมยาว โดยเฉพาะเวลาที่ไม่ได้จัดแต่ง」＝ภาษาพูดเชิงดูถูก
⑥「dinero（เงิน / เงินตราที่ใช้หมุนเวียน）」＝ภาษาพูด
⑦「ตะไคร่หรือไลเคน」＝ใช้ในคอสตาริกา
จุดที่ผมอยากให้สังเกตคือ RAE จัดความหมาย「เงิน」ไว้เป็น coloq.（ภาษาพูด） เฉย ๆ นะครับ
แปลว่าในสายตาของพจนานุกรมกลาง คำนี้ ไม่ใช่คำหยาบ ไม่ใช่คำเถื่อน เป็นแค่ “ภาษาปาก” ระดับเดียวกับที่คนไทยพูดว่า「ตังค์」แทน「เงิน」นั่นเองครับ
คำถามนี้ตรงจุดมากครับ
RAE ไม่ได้ติดป้ายประเทศไว้กับความหมายนี้ แต่พจนานุกรมเล่มอื่นระบุว่าใช้กันใน เม็กซิโก เอลซัลวาดอร์ ชิลี เปรู เป็นหลัก และในทางปฏิบัติ ที่ที่คนพูดคำนี้ถี่ที่สุดคือเม็กซิโก ครับ ส่วนที่สเปนเขาจะพูดว่า ”pasta” มากกว่านะครับ
ประโยคตัวอย่างพื้นฐานของ ”lana”
【ความหมายเดิม：ขนแกะ / ไหมพรม】
・Este suéter es de lana.
（เสื้อกันหนาวตัวนี้ทำจากขนสัตว์）
・Compré tres bolas de lana para tejer.
（ซื้อไหมพรมมาสามก้อนเอาไว้ถัก）【ความหมายภาษาพูด：เงิน】
・No tengo lana.
（ไม่มีตังค์）
・¿Tienes lana para el cine?
（มีตังค์ไปดูหนังไหม）
・Ese trabajo deja buena lana.
（งานนั้นได้เงินดีนะ）
ทำไม lana ถึงแปลว่าเงิน? ย้อนดูยุคที่「ขนแกะ＝ทรัพย์สิน」
ตรงนี้ต้องบอกกันตามตรงก่อนครับว่า พจนานุกรมกลางอย่าง RAE ไม่ได้อธิบายไว้ว่าความหมาย「เงิน」เกิดขึ้นได้อย่างไร เขาแค่บันทึกว่า “มีความหมายนี้อยู่จริง” เท่านั้น
สิ่งที่เรามีคือคำอธิบายเชิงประวัติศาสตร์ 2 แนวที่พูดถึงกันบ่อย และทั้งสองแนวก็ชี้ไปที่ภาพเดียวกัน คือยุคที่ “ขนแกะ” ไม่ใช่แค่วัตถุดิบ แต่มันคือทรัพย์สิน
แนวคิดที่ 1：อุตสาหกรรมสิ่งทอในยุคอาณานิคมทำให้คน “รวยด้วยขนแกะ” จริง ๆ
หลังสเปนเข้าปกครองดินแดนที่ต่อมากลายเป็นเม็กซิโก มีการนำแกะเข้ามาเลี้ยงในทุ่งกว้างที่ยังไม่เคยถูกใช้ ฝูงแกะขยายจำนวนเร็วมาก และขนแกะก็กลายเป็นวัตถุดิบที่หาได้ง่ายสำหรับโรงงานทอผ้าที่กำลังเกิดใหม่
โรงทอในยุคนั้นเรียกว่า obraje (โอ-บรา-เค) ซึ่งแพร่ไปทั่วเขตอุปราชแห่งนิวสเปนตั้งแต่ราวคริสต์ทศวรรษ 1570 เป็นต้นมา โดยกระจุกตัวอยู่ที่เม็กซิโกซิตี ปวยบลา และเกเรตาโร มีบันทึกว่าในปี 1604 มีโอบราเคขนาดใหญ่มากกว่า 114 แห่ง
ลองนึกภาพเมืองที่มีโรงทอผ้าเรียงกันเป็นร้อยแห่งดูสิครับ
คนที่ทำธุรกิจขนแกะในยุคนั้นคือคนที่ “มีขนแกะเยอะ ＝ มีเงินเยอะ” แบบตรงตัวเลยนะครับ พูดว่า “หมอนั่นมีขนแกะเยอะ” ทุกคนก็เข้าใจทันทีว่าหมายถึงรวย
แนวคิดที่ 2：สมัยก่อนคนวัดความมั่งคั่งกันด้วยจำนวนขนแกะที่ตัดได้
อีกแนวหนึ่งย้อนไปไกลกว่านั้น คือยุคที่คนวัดฐานะกันจากฝูงแกะที่ตัวเองมี
เหตุผลที่แกะพิเศษกว่าสัตว์อื่นคือ ตัดขนแล้วขนก็งอกใหม่ ไม่ต้องฆ่าสัตว์ทิ้ง ปีหน้าก็ได้อีก มันจึงเป็นทรัพย์สินที่ให้ “ดอกผล” ออกมาเรื่อย ๆ คล้ายกับการฝากเงินกินดอกเบี้ยในยุคนี้เลยครับ
ที่น่าสนใจคือด้านตรงข้ามก็มีคำเหมือนกัน — คนที่ไม่เหลืออะไรเลยจะถูกเปรียบว่า trasquilado คือ “โดนตัดขนจนเกลี้ยง” เหมือนแกะที่เพิ่งผ่านกรรไกรมาหมาด ๆ นั่นเอง
ใช่เลยครับ ภาพมันครบวงจรมาก
และเพราะภาพนี้ชัดขนาดนี้ ต่อให้เราไม่มีหลักฐานทางนิรุกติศาสตร์ที่ฟันธงได้ 100% ว่าจุดเปลี่ยนเกิดตอนไหน คนสเปนก็ยัง “รู้สึกได้” ว่าทำไมขนแกะถึงกลายเป็นเงินอยู่ดีนะครับ
ละติน lāna（ขนสัตว์）
↓
สเปน lana（ขนแกะ / ไหมพรม / ผ้าวูล）
↓（ยุคที่ขนแกะคือสินค้าทำเงินและเป็นเครื่องวัดฐานะ）
「มีขนแกะเยอะ ＝ มีทรัพย์」
↓（ความหมายเลื่อนจากตัววัตถุไปหาสิ่งที่วัตถุนั้นแทน）
สเปนปัจจุบัน lana（เงิน・ภาษาพูด）
วิธีใช้ lana จริง ๆ วลีที่คนเม็กซิกันพูดกันทุกวัน
รู้ที่มาแล้ว มาดูของจริงกันครับ ข้อดีของ lana คือมันเข้ากับกริยาง่าย ๆ ได้เกือบหมด ไม่ต้องจำโครงสร้างพิเศษอะไรเลย
1. tener lana / traer lana ＝「มีเงิน」「มีเงินติดตัว」
รูปที่เจอบ่อยที่สุดครับ tener lana คือมีเงิน (ในความหมายกว้าง ๆ ว่ามีฐานะหรือมีเงินพอ) ส่วน traer lana เน้นไปที่ “มีเงินติดตัวอยู่ตอนนี้”
【ตัวอย่าง】
・No traigo lana, ¿me prestas?
（ตอนนี้ไม่มีเงินติดตัวเลย ยืมหน่อยได้ไหม）
・Su familia tiene mucha lana.
（ครอบครัวเขามีเงินมาก）
2. aflojar la lana ＝「ควักเงินจ่าย」
วลีที่มีสีสันที่สุดวลีหนึ่งครับ กริยา aflojar แปลว่า “คลาย” หรือ “ปล่อยให้หลุดมือ” — ภาพคือคุณกำเงินไว้แน่น ๆ แล้วต้องยอมคลายมือปล่อยมันออกไป
พจนานุกรมมหาชนคำเม็กซิกันของ Academia Mexicana de la Lengua เก็บวลี aflojar la lana รวมทั้งรูปพี่น้องอย่าง soltar la lana ไว้ในความหมายว่า “จ่ายเงิน” ครับ
【ตัวอย่าง】
・Al final tuve que aflojar la lana.
（สุดท้ายก็ต้องยอมควักจ่ายอยู่ดี）
3. juntar lana ＝「เก็บเงิน」
juntar แปลว่า “รวบรวม” เอามาใช้กับ lana ก็คือค่อย ๆ สะสมเงินให้ครบตามเป้า
【ตัวอย่าง】
・Estoy juntando lana para el viaje.
（กำลังเก็บเงินไว้ไปเที่ยว）
4. una buena lana ＝「เงินก้อนโต」
จุดที่ผู้เริ่มต้นมักสะดุดคือรูป una lana ที่มี “หนึ่ง” นำหน้า ในกรณีนี้มันไม่ได้แปลว่า “ขนแกะหนึ่งเส้น” แต่หมายถึง “เงินก้อนหนึ่ง” และถ้าเติม buena เข้าไปเป็น una buena lana ก็จะกลายเป็น “เงินก้อนโต”
【ตัวอย่าง】
・Esa camioneta cuesta una buena lana.
（รถกระบะคันนั้นราคาแพงเอาเรื่องเลย）
เทียบแบบนั้นได้เลยครับ ไม่ต้องคิดซับซ้อนกว่านั้น
ทีนี้ขอฝากไวยากรณ์ไว้ 2 ข้อที่ผู้เริ่มต้นพลาดบ่อยนะครับ หนึ่ง — lana เป็นคำนามเพศหญิง คำขยายต้องเป็นเพศหญิงตาม จึงเป็น mucha lana / buena lana ไม่ใช่ mucho lana
สอง — ในความหมาย “เงิน” เราไม่ค่อยเติมพหูพจน์ ครับ พูดว่า mucha lana ไม่ใช่ muchas lanas นะครับ
5. วลีที่พจนานุกรมเก็บไว้ แต่คนไทยไม่ค่อยเจอในตำราเรียน
RAE ยังเก็บสำนวนที่พ่วงกับ lana ไว้อีกหลายตัว น่าสนใจตรงที่มันวิ่งไปมาระหว่าง “ขนแกะจริง ๆ” กับ “เงิน” อยู่ตลอด
สำนวนที่พ่วงกับ ”lana” ใน RAE
●azotar la lana（ใช้ในเอลซัลวาดอร์）
「ให้เงิน จ่ายเงิน」
●cardarle a alguien la lana
「ดุด่าใครอย่างรุนแรง」＝ภาพของการสางขนแกะที่พันกันจนยุ่ง
「เอาชนะพนันจนกวาดเงินเขาไปเยอะ」＝ความหมายที่สอง
●lavar la lana a alguien
「สืบสาวพฤติกรรมที่น่าสงสัยของใครจนรู้ความจริง」＝ภาพของการล้างขนแกะให้สะอาดจนเห็นเนื้อแท้
ผมชอบ cardar la lana เป็นพิเศษครับ
“สางขนแกะให้เขา” ความหมายหนึ่งคือดุจนเละ อีกความหมายคือเล่นพนันชนะจนเขาหมดตัว — ทั้งขนแกะและเงินอยู่ในสำนวนเดียวกัน เห็นชัดเลยว่าคำนี้ยืนคร่อมสองโลกอยู่จริง ๆ นะครับ
สแลงเม็กซิโก เงิน：lana / feria / varo / billete / plata ต่างกันยังไง
ภาษาสเปนมีคำเรียกเงินเยอะมากจนน่าตกใจ ลำพังรายการคำพ้องที่ RAE แปะไว้ใต้ความหมาย “เงิน” ก็มีทั้ง pasta, cuartos, guita, tela, parné, plata, billete, morlacos, feria, pisto และอื่น ๆ อีกยาวเหยียด
แต่ผู้เริ่มต้นไม่ต้องจำทั้งหมดครับ ถ้าเล็งไปที่เม็กซิโก จำ 5 คำนี้ก่อนก็เอาตัวรอดได้แล้ว
เทียบคำเรียกเงินที่ใช้บ่อยในเม็กซิโก
●lana（ขนแกะ）
⇒ เงินโดยรวม คำที่ครอบคลุมที่สุดและได้ยินบ่อยที่สุด ใช้ได้ทั้งกับเงินสดและกับฐานะ
●feria（งานวัด / งานออกร้าน）
⇒ เศษเหรียญ เงินทอน เน้นไปที่เงินจำนวนเล็ก ๆ
●varo
⇒ “เปโซ” หนึ่งหน่วย หรือใช้กว้าง ๆ ว่าเงินก็ได้ ให้ความรู้สึกเหมือนคนไทยพูดว่า “กี่บาท”
●billete（ธนบัตร）
⇒ แบงก์ / เงินก้อนใหญ่ เน้นภาพของธนบัตรจริง ๆ
●plata（โลหะเงิน）
⇒ เงินหรือความมั่งคั่ง RAE ระบุว่าใช้กันทั่วทวีปอเมริกา และแข็งแรงเป็นพิเศษในอเมริกาใต้
คุณจับได้ไวมากครับ! ตรงกันเป๊ะจริง ๆ
ภาษาไทยใช้คำว่า「เงิน」ทั้งกับโลหะสีขาวเงาและกับเงินตรา ส่วนภาษาสเปนก็ใช้ plata แบบเดียวกันเลย สองภาษาที่อยู่คนละซีกโลกคิดเหมือนกันเป๊ะ เพราะเคยใช้เหรียญเงินเป็นเงินตราจริงเหมือนกันนั่นเองนะครับ
ทำไม lana ถึงแปลกสำหรับคนไทย? เพราะคำเรียกเงินของไทยไม่มีคำไหนมาจาก「เส้นใย」
คำถามข้างบนคือหัวใจของบทความนี้เลยครับ ลองไล่คำเรียกเงินในภาษาไทยดูทีละคำ แล้วจะเห็นอะไรบางอย่าง
ที่มาของคำเรียกเงินในภาษาไทย
●เงิน ⇒ ชื่อโลหะสีขาวเงา ที่ขยายความหมายมาเป็นเงินตรา
●สตางค์ ⇒ ยืมจากบาลี สตางฺค（สต “ร้อย” ＋ องฺค “ส่วน”）＝「หนึ่งในร้อยส่วน」 เริ่มใช้เป็นหน่วยเงินในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว โดย 100 สตางค์ ＝ 1 บาท ⇒ ที่มาคือตัวเลข
●ตังค์ ⇒ ภาษาปาก ตัดมาจาก สตางค์ อีกที ⇒ ที่มาคือตัวเลขเช่นกัน
●เบี้ย ⇒ หอยเบี้ย ที่เคยถูกใช้เป็นเงินตราจริง ๆ ⇒ ที่มาคือเปลือกหอย
●อัฐ ⇒ ยืมจากบาลี อฏฺฐ ที่แปลว่า「แปด」เพราะ 8 อัฐ ＝ 1 เฟื้อง ⇒ ที่มาคือตัวเลข
●บาท ⇒ ในความหมายหน่วยเงินและหน่วยชั่งน้ำหนัก（ราว 15 กรัม）⇒ ที่มาคือน้ำหนักของโลหะ
เห็นภาพรวมไหมครับ — โลหะ / เปลือกหอย / ตัวเลข / น้ำหนัก
ทุกคำล้วนมาจากตัวสื่อกลางที่เคยใช้แลกเปลี่ยนจริง หรือจากระบบนับที่ใช้แบ่งหน่วย ไม่มีคำไหนเลยที่มาจากเส้นใย ผ้า หรือขนสัตว์
และนี่คือเหตุผลที่ ”lana” ฟังดูแปลกหูสำหรับคนไทยครับ
ไทยเดินมาทาง「สิ่งที่เอาไปแลกได้โดยตรง」คือโลหะกับหอยเบี้ย ส่วนเม็กซิโกเดินอีกทางคือ 「สินค้าที่ขายแล้วได้เงิน」 — ขนแกะไม่ได้เป็นเงินตรา แต่มันคือของที่แปลงเป็นเงินได้ทุกปีนะครับ
ประโยคนี้ผมขอยืมไปใช้เลยนะครับ!
เสริมอีกนิดว่าภาษาไทยก็ใช้ “ผ้า” เปรียบเรื่องเงินเหมือนกันนะครับ อย่างสำนวน 「ผ้าขี้ริ้วห่อทอง」 ที่แปลว่าดูจน ๆ แต่จริง ๆ มีทรัพย์ — แต่สังเกตดี ๆ ครับ ในสำนวนนี้ผ้าเป็นแค่ “เปลือกที่ห่อ” ส่วนตัวทรัพย์ยังเป็นทองอยู่ดี ไทยเลยไม่เคยเลื่อนผ้าขึ้นมาเป็นตัวเงินแบบสเปนนั่นเองครับ
สำนวนขนแกะที่ควรรู้ ”ir por lana y volver trasquilado”
ถ้าจะจำสำนวนที่มีคำว่า lana ให้ได้สักหนึ่งอัน ผมแนะนำอันนี้ครับ
แปลตรงตัว：「ไปเอาขนแกะ แต่กลับมาโดนตัดขนเสียเอง」
ความหมาย：หวังจะได้ กลับกลายเป็นเสียเอง
กริยา trasquilar ในพจนานุกรม RAE หมายถึง “ตัดขนหรือตัดผมของสัตว์บางชนิด” และยังมีอีกความหมายว่า “ตัดผมแหว่ง ๆ ไม่เป็นระเบียบ” ครับ ดังนั้น trasquilado จึงเป็นภาพของคนที่กลับบ้านมาในสภาพหัวโล้นเหมือนแกะที่เพิ่งโดนกรรไกร
ภาพของสำนวนนี้ชัดมากครับ — คุณตั้งใจไปเอาผลประโยชน์จากคนอื่น แต่สุดท้ายคนที่ถูกถอนขนกลับเป็นตัวคุณเอง
【ตัวอย่าง】
・Quiso quedarse con la herencia y fue por lana y volvió trasquilado.
（เขาหมายจะฮุบมรดกไว้คนเดียว สุดท้ายกลับเสียเองเสียนี่）
ภาพเจ็บ ๆ นี่แหละที่ทำให้จำได้นานครับ
แถมสำนวนนี้ยังช่วยยืนยันสิ่งที่เราคุยกันมาทั้งบทความด้วยนะครับ ว่าในหัวคนสเปน 「ขนแกะ」กับ「การได้-เสียผลประโยชน์」ผูกกันแน่นมาแต่ไหนแต่ไร ไม่ได้เพิ่งมาผูกกันตอนเป็นสแลงนะครับ
ข้อควรระวังก่อนเอา lana ไปใช้จริง
คำนี้ใช้ง่ายก็จริง แต่มีหลุมอยู่ 3 หลุมที่ผู้เริ่มต้นควรรู้ไว้ก่อนครับ
1. เป็นภาษาพูด อย่าใช้ในที่ทางการ
RAE ติดป้ายไว้ชัดว่า coloq. ดังนั้นในธนาคาร ในสัญญา หรือในที่ประชุมงาน ให้ใช้ dinero ครับ ส่วน lana เก็บไว้ใช้กับเพื่อน ครอบครัว หรือคนที่สนิทกัน
2. ในอเมริกากลาง คำนี้ใช้ด่าคนได้
ข้อนี้สำคัญมากครับ พจนานุกรมภาษาสเปนอเมริกัน (Diccionario de americanismos) ของสมาคมราชบัณฑิตยสภาภาษาสเปน บันทึกว่าใน กัวเตมาลา ฮอนดูรัส เอลซัลวาดอร์ และนิการากัว คำว่า lana ใช้เรียก 「คนฉวยโอกาส」 และในบางประเทศยังหมายถึง 「คนหลอกลวง ต้มตุ๋น」 ด้วย
เพราะฉะนั้น ”Es una lana” ที่หมายจะพูดว่า “มันแพงนะ” ถ้าไปพูดถึง ตัวคน ในแถบอเมริกากลาง อาจกลายเป็น 「หมอนั่นมันพวกฉวยโอกาส」 ได้เลยนะครับ
กฎง่าย ๆ คือ ใช้กับของและจำนวนเงิน อย่าใช้ตัดสินคน เท่านี้ก็ปลอดภัยแล้วครับ
3. ความหมาย「ผมยาวรุงรัง」ที่ติดลบ
ความหมายที่ห้าใน RAE คือ “ผมยาว โดยเฉพาะเวลาที่ไม่ได้จัดแต่ง” และติดป้ายว่า despect. คือเชิงดูถูกครับ ถ้าไปชี้ผมของใครแล้วพูดคำนี้ ก็ประมาณว่า “ผมเผ้ารุงรังเหมือนขนแกะ” นั่นเอง ระวังไว้หน่อยนะครับ
เยี่ยมมากครับ! จำแค่นี้ก็พอแล้วจริง ๆ
ที่เหลือก็แค่ลองพูด ”No tengo lana” กับเพื่อนดูสักครั้ง แล้วคุณจะรู้สึกว่าคำนี้ติดปากเร็วมากเลยนะครับ
สรุปความหมาย ที่มา และวิธีใช้ของ lana
ด้านล่างคือสรุปทั้งหมดของคำว่า lana ครับ
⇒ ความหมายพื้นฐาน＝「ขนแกะ」「ไหมพรม」「ผ้าวูล」
⇒ ความหมายภาษาพูด＝「เงิน」 RAE ติดป้ายว่า coloq. ใช้หนักที่สุดในเม็กซิโก
●ทำไมขนแกะถึงกลายเป็นเงิน ⇒ ยุคที่ขนแกะคือสินค้าทำเงินและเป็นเครื่องวัดฐานะ「มีขนแกะเยอะ＝มีทรัพย์」จึงเลื่อนมาเป็น「เงิน」（RAE ไม่ได้ฟันธงที่มา แต่เป็นคำอธิบายที่ยอมรับกันกว้างขวาง）
●วลีสำคัญ ⇒ tener / traer lana（มีเงิน）、aflojar la lana（ควักจ่าย）、juntar lana（เก็บเงิน）、una buena lana（เงินก้อนโต）
●ไวยากรณ์ ⇒ เพศหญิง ใช้ mucha lana ไม่ใช่ mucho lana และไม่ค่อยเติมพหูพจน์ในความหมาย「เงิน」
●ข้อควรระวัง ⇒ ในอเมริกากลางใช้เรียกคนในความหมาย「คนฉวยโอกาส・คนต้มตุ๋น」ได้ ⇒ ใช้กับเรื่องเงินเท่านั้น ปลอดภัยที่สุด
●เทียบกับไทย ⇒ คำเรียกเงินของไทย（เงิน・สตางค์・ตังค์・เบี้ย・อัฐ・บาท）มาจากโลหะ เปลือกหอย ตัวเลข และน้ำหนัก ⇒ ไม่มีคำไหนมาจากเส้นใย จึงเป็นมุมที่คนไทยได้เจอของใหม่จริง ๆ
คราวหน้าที่คุณจับเสื้อไหมพรมแล้วเห็นป้าย ”100% lana” ลองยิ้มให้มันสักนิดนะครับ
เพราะคำเดียวกันนี้แหละที่คนอีกซีกโลกใช้พูดว่า「ไม่มีตังค์」อยู่ทุกวันเลยครับ
「Real Academia Española, Diccionario de la lengua española（รายการคำ lana / plata / trasquilar）」
「Asociación de Academias de la Lengua Española, Diccionario de americanismos（รายการคำ lana）」
「Guido Gómez de Silva, Diccionario breve de mexicanismos, Academia Mexicana de la Lengua / Fondo de Cultura Económica, 2001」
「Wikcionario / Wiktionary（รายการคำ lana ภาษาสเปน）」
「พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน（รายการคำ สตางค์ / ตังค์ / เบี้ย / อัฐ / บาท）」
「วิกิพจนานุกรมภาษาไทย（รายการคำ สตางค์ / ตังค์ / เบี้ย / บาท）」
「ข้อมูลประวัติศาสตร์โรงทอ obraje ในเขตอุปราชแห่งนิวสเปน」
