คำทักทายภาษาสเปนแบบเป็นกันเอง เข้าใจให้ครบใน 3 กลุ่ม (Hola / ¿Qué tal? / Buenas)

Kodak
วันนี้เรามาเริ่มกันที่เรื่องที่ต้องใช้ตั้งแต่วันแรกเลยนะครับ นั่นคือ คำทักทายภาษาสเปน

หลายคนเปิดหนังสือเรียนเล่มแรกแล้วเจอแค่ Hola กับ ¿Cómo estás? ใช่ไหมครับ แต่พอไปฟังของจริง จะเจอคำที่ไม่มีในบทเรียนเต็มไปหมดเลยครับ

ไม่ต้องตกใจนะครับ เพราะจริง ๆ แล้ว คำทักทายแบบเป็นกันเองของภาษาสเปน จัดกลุ่มได้แค่ 3 แบบเท่านั้นครับ

คำทักทายภาษาสเปนแบบเป็นกันเอง แบ่งเป็น 3 กลุ่มใหญ่

คนที่เพิ่งเริ่มเรียนภาษาสเปนมักจะเจอปัญหาเดียวกัน คือ ท่องคำทักทายมาแล้ว แต่พอเจอของจริงกลับฟังไม่ออก

สาเหตุไม่ใช่เพราะเราท่องมาน้อย แต่เป็นเพราะ คำที่เจ้าของภาษาใช้กันจริง ๆ ทุกวัน กลับไม่ค่อยถูกใส่ไว้ในหนังสือเรียนเล่มแรก ครับ

ดังนั้นแทนที่จะท่องเป็นคำ ๆ ลองจัดมันเป็นกลุ่มแบบนี้ดูนะครับ

คำทักทายภาษาสเปนแบบเป็นกันเอง 3 กลุ่ม

กลุ่มที่ 1 แบบ Hola = ใช้ได้ทุกเวลา ทุกคน ทุกประเทศ ปลอดภัยที่สุด
กลุ่มที่ 2 แบบ ¿Qué + คำนาม? = ¿Qué tal? / ¿Qué onda? / ¿Qué pasa? ความหมายประมาณ “เป็นไงบ้าง”
กลุ่มที่ 3 แบบ Buenas = รูปย่อของ Buenos días / Buenas tardes / Buenas noches

อ๋อ… แค่ 3 กลุ่มเองเหรอครับ ผมนึกว่าต้องจำเป็นสิบคำเลย
Kodak

ใช่ครับ คำมันเยอะก็จริง แต่ หน้าที่ของมันมีแค่ 3 แบบ ครับ

พอรู้ว่าคำที่ได้ยินอยู่ในกลุ่มไหน เราก็เดาได้ทันทีว่าเขากำลังทักทายเฉย ๆ หรือกำลังถามจริง ๆ นะครับ

กลุ่มที่ 1: Hola คำที่ปลอดภัยที่สุดในทุกสถานการณ์

Hola (อ่านว่า โอ-ลา ตัว h ไม่ออกเสียง) คือคำทักทายพื้นฐานที่สุดของภาษาสเปน แปลว่า “สวัสดี”

จุดเด่นของมันคือ ไม่เลือกช่วงเวลา ไม่เลือกคู่สนทนา และไม่เลือกประเทศ เช้า สาย บ่าย ค่ำ ใช้ได้หมด คุยกับเพื่อนก็ได้ คุยกับคนแปลกหน้าก็ได้

Kodak

ตรงนี้คนไทยได้เปรียบมากครับ เพราะ Hola มีนิสัยเหมือน “สวัสดี” ของเราเป๊ะ ๆ เลยนะครับ

“สวัสดี” ของไทยก็ใช้ได้ทั้งเช้าและค่ำใช่ไหมครับ ไม่ต้องเปลี่ยนคำตามเวลาแบบภาษาอื่น ๆ ส่วน Hola ก็เหมือนกันเลยครับ

โอ้ จริงด้วยครับ งั้นถ้านึกอะไรไม่ออก พูด Hola ไว้ก่อนก็ไม่พลาดใช่ไหมครับ?
Kodak

ถูกต้องเลยครับ ถ้าไม่แน่ใจ ให้ใช้ Hola ไว้ก่อน ไม่มีทางเสียมารยาทครับ

แต่ถ้าใช้แค่ Hola อย่างเดียวตลอด บทสนทนามันจะจบเร็วมากครับ เลยต้องรู้จักกลุ่มที่ 2 ต่อนะครับ

กลุ่มที่ 2: ¿Qué + คำนาม? กลุ่มที่คนไทยงงมากที่สุด

กลุ่มนี้คือคำทักทายที่ขึ้นต้นด้วย ¿Qué…? ซึ่งแปลตรงตัวว่า “อะไร” แต่พอเอามาใช้ทักทาย ความหมายจะกลายเป็นประมาณ “เป็นไงบ้าง” ครับ

คำในกลุ่ม ¿Qué + คำนาม? ที่ได้ยินบ่อยที่สุด

¿Qué tal? = ใช้กว้างที่สุด โดยเฉพาะในสเปน
¿Qué onda? = ภาษาวัยรุ่น ศูนย์กลางอยู่ที่เม็กซิโก
¿Qué pasa? = “เกิดอะไรขึ้น” ใช้ทักทายกับเพื่อนสนิทได้
¿Qué hubo? / ¿Quiubo? = แถบโคลอมเบีย ชิลี เอกวาดอร์ คอสตาริกา ปานามา

เดี๋ยวนะครับ… มันเป็นประโยคคำถามใช่ไหมครับ แล้วผมต้องตอบว่าอะไรบ้างเหรอครับ?
Kodak

มาถึงจุดสำคัญที่สุดของบทความนี้แล้วครับ

คำตอบคือ ส่วนใหญ่เขาไม่ได้ต้องการคำตอบจริง ๆ ครับ

มันมีรูปเป็นคำถาม มีเครื่องหมาย ¿ ? ครบ แต่หน้าที่จริง ๆ ของมันคือ “คำทักทาย” ไม่ใช่ “คำถาม” นะครับ

“ประโยคคำถามที่ไม่ต้องการคำตอบ” คนไทยมีอยู่แล้ว

ตรงนี้เป็นจุดที่ผู้เรียนหลายชาติสะดุด แต่ คนไทยเข้าใจได้ทันที ครับ เพราะเรามีของแบบนี้อยู่แล้ว

ลองนึกถึงประโยคนี้ดูนะครับ

“กินข้าวหรือยัง”

ตอนเพื่อนบ้านทักเราด้วยประโยคนี้ เขาอยากรู้จริง ๆ ไหมว่าเรากินอะไรมา
ส่วนใหญ่ไม่ใช่ใช่ไหมครับ เขาแค่กำลัง ทักทาย และแสดงความเป็นห่วงเฉย ๆ
เราตอบว่า “กินแล้วครับ” หรือ “ยังเลยครับ” ก็จบ ไม่มีใครถามต่อว่ากินอะไร

Kodak

¿Qué tal? กับ ¿Qué onda? ก็มีนิสัยแบบเดียวกับ “กินข้าวหรือยัง” เลยครับ

รูปเป็นคำถาม แต่ใจความคือการทักทาย
เพราะฉะนั้น ตอบสั้น ๆ ว่า Bien (สบายดี) หรือ Todo bien (ทุกอย่างโอเค) แล้วทักกลับ ก็พอแล้วครับ

อ๋อ… เข้าใจแล้วครับ ถ้าเราตอบยาว ๆ ว่าเมื่อวานนอนไม่หลับ วันนี้เลยไม่ค่อยสบาย อีกฝ่ายก็คงงงสิครับ
Kodak

นั่นแหละครับ เป็นความผิดพลาดยอดฮิตของผู้เรียนเลย

เขาไม่ได้โกรธหรอกครับ แต่บรรยากาศจะเปลี่ยนทันที เหมือนเราตอบ “กินข้าวหรือยัง” ด้วยการเล่ารายการอาหารทั้งมื้อนั่นแหละครับ

¿Qué tal? คำที่ใช้กว้างที่สุดในกลุ่มนี้

ถ้าจะจำแค่คำเดียวจากกลุ่มนี้ ให้จำ ¿Qué tal? ครับ

เพราะนอกจากจะใช้ทักทายได้แล้ว มันยังต่อคำนามเข้าไปเพื่อถามว่า “…เป็นยังไงบ้าง” ได้อีกด้วย เช่น ¿Qué tal el examen? (ข้อสอบเป็นไงบ้าง)

เรียกว่าเป็นคำที่ คุ้มค่าที่สุดสำหรับผู้เริ่มต้น ครับ รายละเอียดทั้งหมดผมแยกไปเขียนไว้อีกบทความแล้วนะครับ

¿Qué onda? คำที่มีสีสันประจำถิ่นแรงที่สุด

ส่วน ¿Qué onda? เป็นคำที่ต้องระวังหน่อยครับ เพราะมันเป็น ภาษาวัยรุ่นที่มีศูนย์กลางอยู่ที่เม็กซิโก

คำว่า onda แปลตรงตัวว่า “คลื่น” ครับ พอเอามาใช้แบบสแลงจะหมายถึง “บรรยากาศ” หรือ “อารมณ์” ดังนั้น ¿Qué onda? จึงมีความรู้สึกประมาณ “คลื่นเป็นไง” หรือ “บรรยากาศเป็นไงบ้าง” นั่นเองครับ

“คลื่นเป็นไง” เนี่ยนะครับ ฟังดูเท่ดีเหมือนกันนะ
Kodak

เท่ครับ แต่ก็เท่เฉพาะที่นะครับ

ถ้าเอาไปพูดที่สเปน คนฟังจะเข้าใจอยู่หรอก แต่จะรู้สึกว่า “อ้าว คนนี้ดูหนังเม็กซิกันมาเยอะแน่เลย” ประมาณนั้นครับ

กลุ่มที่ 3: Buenas รูปย่อที่สะดวกที่สุดเวลาเข้าร้าน

กลุ่มสุดท้ายคือ Buenas ครับ

ภาษาสเปนมีคำทักทายแบ่งตามช่วงเวลาอยู่ 3 คำ คือ

Buenos días = อรุณสวัสดิ์ (ช่วงเช้าถึงเที่ยง)
Buenas tardes = สวัสดีตอนบ่าย (เที่ยงถึงค่ำ)
Buenas noches = สวัสดีตอนค่ำ / ราตรีสวัสดิ์

ปัญหาคือ ตอนบ่ายสามโมงครึ่งของฤดูหนาว ฟ้ามืดแล้ว เราควรพูด tardes หรือ noches ดี ซึ่งกลายเป็นเรื่องน่าปวดหัวสำหรับผู้เริ่มต้นครับ

เจ้าของภาษาเลยตัดจบด้วยการพูดแค่ Buenas คำเดียว โดยไม่ต้องบอกช่วงเวลาเลยครับ

เอ๊ะ แต่ทำไมเป็น Buenas ล่ะครับ ทำไมไม่ใช่ Buenos?
Kodak

คำถามดีมากครับ

เพราะคำที่ถูกย่อมาคือ tardes กับ noches ซึ่งเป็น คำนามเพศหญิง ครับ คำขยายจึงต้องเป็นรูปเพศหญิงคือ buenas ตามไปด้วยนะครับ

เลยไม่มีทางกลายเป็น Buenos ครับ

ทักได้แล้ว แต่ตอบไม่เป็น ปัญหาข้อต่อไป

Kodak

ทีนี้มาถึงด่านที่คนมักตกกันครับ

พอโดนถามว่า ¿Cómo estás? (สบายดีไหม) หลายคนจะตอบได้แค่ Bien, ¿y tú? อย่างเดียวตลอดชีวิตเลยครับ

ผมก็ท่องมาแบบนั้นเลยครับ… มันไม่พอเหรอครับ?
Kodak

ไม่ผิดครับ แต่มันจบเร็วไปหน่อยนะครับ

ชีวิตจริงเราไม่ได้ “สบายดี” ทุกวันใช่ไหมครับ วันไหนงั้น ๆ ก็มี เพราะงั้น ควรมีคำตอบสาย “กลาง ๆ” ติดตัวไว้ด้วยครับ

เช่น Ahí vamos (ก็เรื่อย ๆ ครับ) หรือ No me quejo (ไม่มีอะไรให้บ่นนะ) แบบนี้บทสนทนาจะไปต่อได้ครับ

จุดที่คนไทยต้องปรับความคิดมากที่สุด

มาถึงตรงนี้ เราได้เปรียบไปแล้วสองเรื่องครับ คือ Hola เหมือน “สวัสดี” และ ¿Qué tal? เหมือน “กินข้าวหรือยัง”

แต่มีอยู่หนึ่งเรื่องที่ภาษาไทยไม่มี และต้องปรับความคิดใหม่ครับ

Kodak

ภาษาไทยเวลาจะทำให้สุภาพขึ้น เราทำยังไงครับ

เราเติม ครับ / ค่ะ เข้าไปท้ายประโยคใช่ไหมครับ ตัวประโยคเดิมไม่ต้องเปลี่ยนเลย

จริงครับ “ไปไหนมา” กับ “ไปไหนมาครับ” ก็คนละความรู้สึกกันเลย
Kodak

แต่ ภาษาสเปนไม่มีคำแบบ ครับ/ค่ะ ให้เติมครับ

เพราะฉะนั้นเวลาจะปรับระดับความสุภาพ เราต้อง เปลี่ยนตัวคำทักทายเอง ครับ

พูดกับเจ้านายก็ใช้ Buenos días พูดกับเพื่อนสนิทก็ใช้ ¿Qué onda? เลือกคนละคำกันไปเลยครับ

ไทยกับสเปน ปรับความสุภาพคนละวิธี

ภาษาไทย = ประโยคเดิม + ครับ/ค่ะ ⇒ ปรับได้ที่ท้ายประโยค
ภาษาสเปน = ต้องเลือกคำทักทายใหม่ทั้งคำ ⇒ ปรับที่ตัวคำศัพท์

เรียงจากสุภาพไปหาสนิท
Buenos días / Buenas tardes ⇒ Buenas ⇒ Hola ⇒ ¿Qué tal? ⇒ ¿Qué onda?

อ๋อ… งั้นก็เหมือนกับว่าเราต้องเลือก “คำ” ให้ถูกกับคนตรงหน้าตั้งแต่แรกเลยสินะครับ
Kodak

ใช่เลยครับ สรุปสั้น ๆ ก็คือ ภาษาไทยเติมความสุภาพ ส่วนภาษาสเปนสลับคำ นะครับ

จำหลักนี้ได้ก็แทบไม่พลาดแล้วครับ

ทักทายจริงต้องพูดกี่ชั้น

อีกเรื่องที่ควรรู้คือ เจ้าของภาษามัก พูดซ้อนกันสองชั้น ครับ ไม่ได้พูดคำเดียวจบ

รูปแบบที่ได้ยินบ่อยที่สุด

Hola, ¿qué tal?
(สวัสดี เป็นไงบ้าง)

¡Hola, buenas!
(สวัสดีครับ / ทักแบบเป็นกันเองตอนเข้าร้าน)

¿Qué onda, güey?
(เป็นไงบ้างเพื่อน / ใช้กับเพื่อนสนิทในเม็กซิโกเท่านั้น)

Buenos días, ¿cómo está?
(อรุณสวัสดิ์ครับ สบายดีไหมครับ / รูปสุภาพ ใช้ usted)

Kodak

สังเกตไหมครับว่าเป็นสูตร “คำทักทาย + ประโยคถามอาการ” เกือบทุกอัน

เพราะฉะนั้นถ้าจำ Hola ได้แล้ว ก็แค่หยิบของจากกลุ่มที่ 2 มาต่อท้ายนะครับ แค่นี้ก็ฟังดูเป็นธรรมชาติขึ้นเยอะเลยครับ

สรุป คำทักทายภาษาสเปนแบบเป็นกันเอง

・คำทักทายแบบเป็นกันเองแบ่งได้ 3 กลุ่ม คือ Hola / ¿Qué + คำนาม? / Buenas
Hola ใช้ได้ทุกเวลาและทุกคน เหมือน “สวัสดี” ของไทย ไม่แน่ใจให้ใช้คำนี้
¿Qué tal? ¿Qué onda? มีรูปเป็นคำถาม แต่ส่วนใหญ่ไม่ได้ต้องการคำตอบ เหมือน “กินข้าวหรือยัง”
Buenas คือรูปย่อของ Buenas tardes / Buenas noches จึงเป็นรูปเพศหญิง
・ภาษาสเปนไม่มี ครับ/ค่ะ ให้เติม ต้อง เปลี่ยนตัวคำทักทาย เพื่อปรับระยะห่างแทน
พอจัดเป็นกลุ่มแบบนี้แล้วเข้าใจง่ายขึ้นเยอะเลยครับ เดี๋ยวผมไปอ่านของแต่ละคำต่อครับ
Kodak

ดีเลยครับ แต่ละคำมีรายละเอียดที่น่าสนใจอีกเยอะนะครับ

ลองเริ่มจากคำที่ใช้บ่อยที่สุดก่อนก็ได้ครับ

แหล่งอ้างอิง
Wiktionary “buenas” (https://en.wiktionary.org/wiki/buenas)
Wiktionary “qué tal” (https://en.wiktionary.org/wiki/qué_tal)
Wiktionary “qué onda” (https://en.wiktionary.org/wiki/qué_onda)
Wiktionary “quiubo” (https://en.wiktionary.org/wiki/quiubo)
SpanishDict “qué tal” (https://www.spanishdict.com/translate/qué tal)
The Nation Thailand “Sawatdee: The invented Thai greeting” (https://www.nationthailand.com/life/art-culture/40051517)