นั่นคือ พอโดนถามว่า ¿Cómo estás? ก็ตอบได้แค่ Bien, gracias. ¿Y tú? ตลอดชีวิต
ไม่ผิดเลยครับ แต่ บทสนทนามันจะจบตรงนั้นทันที นะครับ
ก่อนอื่น ¿Cómo estás? แปลว่าอะไร
¿Cómo estás? (โก-โม เอส-ตัส) แปลว่า “สบายดีไหม” หรือ “เป็นยังไงบ้าง”
แยกทีละคำคือ cómo = “อย่างไร” และ estás = กริยา estar (เป็น อยู่ ในสภาพ) ที่ผันตามคำว่า “เธอ”
จุดสำคัญคือมันใช้กริยา estar ไม่ใช่ ser ครับ
ภาษาสเปนมีกริยา “เป็น” สองตัว โดย ser ใช้กับสิ่งที่ถาวร ส่วน estar ใช้กับ สภาพชั่วคราวที่เปลี่ยนไปได้ ครับ
เพราะฉะนั้น ¿Cómo estás? จึงหมายถึง “ตอนนี้สภาพเป็นยังไง” ไม่ใช่ “เธอเป็นคนยังไง” นะครับ
รูปที่เปลี่ยนไปตามคู่สนทนา
ตรงนี้ต้องระวังนิดหนึ่งครับ เพราะภาษาสเปนต้องเปลี่ยนรูปกริยาตามคนที่เราคุยด้วย
เลือกให้ถูกคน
¿Cómo estás? ⇒ พูดกับเพื่อน คนสนิท คนอายุใกล้กัน (tú)
¿Cómo está? ⇒ พูดกับผู้ใหญ่ ลูกค้า คนที่เพิ่งเจอ (usted) รูปสุภาพ
¿Cómo están? ⇒ พูดกับหลายคนพร้อมกัน (ustedes)
¿Cómo estáis? ⇒ พูดกับเพื่อนหลายคน เฉพาะในสเปน (vosotros)
ตรงนี้คนไทยจะรู้สึกยุ่งยากหน่อยครับ
เพราะภาษาไทยเราแค่เติม ครับ / ค่ะ ท้ายประโยคก็สุภาพขึ้นแล้ว ตัวประโยคไม่ต้องเปลี่ยนเลย
แต่ภาษาสเปนต้อง เปลี่ยนตัวกริยา เลยครับ ถ้ายังไม่คล่อง แนะนำให้ใช้ ¿Qué tal? ไปก่อนก็ได้ เพราะรูปเดียวใช้ได้กับทุกคนครับ
ปัญหาที่แท้จริง ตอบสั้นไปแล้วเงียบ
คำตอบที่หนังสือเรียนสอนคือ Bien, gracias. ¿Y tú? (สบายดี ขอบคุณ แล้วเธอล่ะ)
ประโยคนี้ถูกต้องสมบูรณ์แบบครับ ปัญหาคือ มันตอบว่า “ดี” อย่างเดียว ครับ
นั่นแหละครับประเด็น
คนที่พูดได้แค่ Bien จะกลายเป็น “คนที่สบายดีทุกวันตลอดปี” ซึ่งดูไม่ค่อยเป็นมนุษย์เท่าไหร่ใช่ไหมครับ
เพราะฉะนั้นสิ่งที่ควรมีติดตัวคือ คำตอบสาย “กลาง ๆ” ที่ไม่ดีมากและไม่แย่มาก ครับ
คำตอบ 3 ระดับ ที่ควรมีติดตัว
ระดับที่ 1 วันที่ดี
・Bien, gracias.
(สบายดี ขอบคุณ / พื้นฐานที่สุด)
・Muy bien.
(ดีมากเลย)
・Todo bien.
(ทุกอย่างโอเค / ใช้บ่อยมากและเป็นกันเอง)
・Estoy muy contento. / Estoy muy contenta.
(ผมดีใจมากเลย / ฉันดีใจมากเลย ผู้ชายใช้ contento ผู้หญิงใช้ contenta)
・Mejor que nunca.
(ดีกว่าที่เคยเป็นมาเลย)
ระดับที่ 2 วันธรรมดา ๆ ตัวจริงอยู่ตรงนี้
กลุ่มนี้แหละครับที่ผมอยากให้จำมากที่สุดนะครับ
เพราะมันคือคำตอบที่เจ้าของภาษาใช้ บ่อยที่สุดในชีวิตประจำวัน ครับ
・Ahí vamos.
(ก็ไปเรื่อย ๆ ครับ / ยังไหวอยู่ ⇒ แปลตรงตัวว่า “เราก็ไปทางนั้นแหละ”)
・Aquí andamos.
(ก็ยังอยู่นี่แหละ / ก็เรื่อย ๆ)
・No me quejo.
(ไม่มีอะไรให้บ่นหรอก ⇒ แปลตรงตัวว่า “ฉันไม่บ่น”)
・Más o menos.
(ก็งั้น ๆ / ประมาณนั้น)
・Ni tan mal.
(ก็ไม่ได้แย่นะ)
・Ahí, en la lucha.
(ก็สู้ต่อไปแหละ ⇒ แปลตรงตัวว่า “อยู่ในสนามรบ”)
・Vamos tirando.
(ก็ประคองไปได้เรื่อย ๆ)
ไม่เลยครับ ตรงกันข้ามด้วยซ้ำนะครับ
คำตอบพวกนี้ให้ความรู้สึกว่า “ก็มีเหนื่อยบ้าง แต่ไม่เป็นไร” ซึ่งฟังดูเป็นมนุษย์และเป็นกันเองมากครับ
และที่สำคัญที่สุด มันเปิดช่องให้อีกฝ่ายถามต่อได้ ครับ เช่น “อ้าว ทำไมล่ะ เหนื่อยเหรอ” แล้วบทสนทนาก็ไปต่อได้เลยครับ
ระดับที่ 3 วันที่ไม่ค่อยดี
・No muy bien.
(ไม่ค่อยดีเท่าไหร่)
・Estoy cansado. / Estoy cansada.
(เหนื่อยครับ / เหนื่อยค่ะ)
・Estoy un poco enfermo. / Estoy un poco enferma.
(ไม่ค่อยสบายนิดหน่อยครับ / ค่ะ)
・Regular.
(งั้น ๆ / เอียงไปทางไม่ค่อยดี)
・He tenido días mejores.
(เคยมีวันที่ดีกว่านี้นะ / วิธีบอกว่าวันนี้แย่แบบอ้อม ๆ)
ระดับนี้มีข้อควรระวังนะครับ
ใช้กับ เพื่อนหรือคนสนิท ได้เลยครับ แต่กับพนักงานร้านหรือคนที่เพิ่งเจอครั้งแรก อย่าเพิ่งตอบแบบนี้นะครับ
เพราะเขาถามเพื่อทักทายเฉย ๆ ครับ ถ้าเราตอบหนักไป อีกฝ่ายจะไม่รู้จะรับยังไงต่อครับ
สิ่งที่สำคัญกว่าคำตอบ คือการถามกลับ
ต่อให้เลือกคำตอบได้ดีแค่ไหน ถ้าลืมข้อนี้ก็จบครับ
นั่นคือ ต้องถามกลับเสมอ ครับ
ชุดคำถามกลับ
¿Y tú? = แล้วเธอล่ะ (กับเพื่อน)
¿Y usted? = แล้วคุณล่ะครับ (รูปสุภาพ)
¿Y tú qué tal? = แล้วเธอเป็นไงบ้าง
¿Qué tal tú? = แล้วเธอล่ะ (แบบสั้น)
¿Cómo va todo? = ทุกอย่างเป็นไงบ้าง
เขาจะรู้สึกว่า “อ้าว คนนี้ไม่อยากคุยกับเราเหรอ” ครับ
ลองนึกภาพภาษาไทยดูนะครับ ถ้ามีคนถามว่า “กินข้าวหรือยัง” แล้วเราตอบแค่ “กินแล้ว” จบเลย บรรยากาศก็แปลก ๆ ใช่ไหมครับ
เราต้องเติม “แล้วพี่ล่ะครับ” เข้าไปด้วย บทสนทนาถึงจะลื่นไหลครับ ภาษาสเปนก็เหมือนกันเป๊ะเลยครับ
ประโยคถามอาการแบบอื่นที่ต้องฟังออก
เจ้าของภาษาไม่ได้ใช้ ¿Cómo estás? อย่างเดียวครับ ประโยคพวกนี้ก็ได้ยินบ่อยมาก และ ตอบด้วยชุดคำตอบเดียวกันได้เลย ครับ
¿Cómo andas? = เป็นไงบ้าง (เป็นกันเอง)
¿Qué tal? = เป็นไงบ้าง (ใช้กว้างที่สุด)
¿Todo bien? = ทุกอย่างโอเคไหม
¿Cómo va todo? = ทุกอย่างเป็นไงบ้าง
¿Qué me cuentas? = มีอะไรเล่าให้ฟังบ้าง
เยอะจนน่าตกใจใช่ไหมครับ แต่ไม่ต้องกังวลเลยครับ
เพราะทั้งหมดนี้ ตอบด้วย Bien หรือ Todo bien แล้วถามกลับ ก็ผ่านหมดครับ
ไม่ต้องท่องทีละประโยค แค่ฟังออกว่า “อ๋อ กำลังถามอาการอยู่” ก็พอแล้วนะครับ
บทสนทนาตัวอย่าง ลองต่อกันทั้งชุด
A: ¡Hola! ¿Qué tal? ¿Cómo estás?
(สวัสดี เป็นไงบ้าง สบายดีไหม)B: Ahí vamos. Un poco cansado, pero bien. ¿Y tú?
(ก็เรื่อย ๆ ครับ เหนื่อยนิดหน่อย แต่ก็โอเค แล้วเธอล่ะ)A: Todo bien, gracias. ¿Qué tal el trabajo?
(ทุกอย่างโอเค ขอบคุณ แล้วงานเป็นไงบ้าง)B: No me quejo.
(ก็ไม่มีอะไรให้บ่นนะ)
ใช่ครับ ความลับอยู่ที่ประโยคที่สองเลยนะครับ
B ไม่ได้ตอบแค่ Bien แต่ตอบว่า Ahí vamos แล้วเติมเหตุผลนิดหน่อย
แค่นี้อีกฝ่ายก็มีเรื่องให้ถามต่อแล้วครับ บทสนทนาจะยาวหรือสั้น ตัดสินกันตรงคำตอบแรกนี่แหละครับ
ข้อควรระวังสำหรับคนไทยโดยเฉพาะ
สุดท้ายมีเรื่องหนึ่งที่อยากฝากไว้ครับ
ภาษาไทยเราไม่ค่อยใช้ “สบายดีไหม” ทักคนที่เจอกันทุกวันใช่ไหมครับ ส่วนใหญ่จะใช้ตอนที่ไม่ได้เจอกันนาน ๆ
เพราะฉะนั้นพอโดนถาม ¿Cómo estás? ทุกวัน คนไทยจะรู้สึกว่า “เอ๊ะ เขาเป็นห่วงอะไรเราหรือเปล่า” แล้วเผลอตอบยาวไปเลยครับ
เข้าใจได้เลยครับ แต่ไม่ต้องกังวลนะครับ
ให้คิดว่ามันอยู่ในตำแหน่งเดียวกับ “กินข้าวหรือยัง” ของเราครับ คือถามทุกวันได้ และไม่ได้ต้องการรายงานละเอียด
ตอบสั้น ใส่รสชาตินิดหน่อย แล้วถามกลับ จำสูตรนี้ไว้ก็พอครับ
สรุป วิธีตอบ ¿Cómo estás?
・ต้องเปลี่ยนรูปตามคู่สนทนา ⇒ estás (เพื่อน) / está (สุภาพ) / están (หลายคน)
・ตอบแค่ Bien ไม่ผิด แต่บทสนทนาจะจบทันที
・ตัวจริงคือคำตอบสายกลาง ๆ ⇒ Ahí vamos / Aquí andamos / No me quejo / Más o menos
・วันที่ไม่ค่อยดีใช้ Estoy cansado(a) ได้ แต่ใช้กับคนสนิทเท่านั้น
・สำคัญที่สุดคือ ต้องถามกลับด้วย ¿Y tú? เสมอ
・สูตรจำง่าย = ตอบสั้น + ใส่รสชาตินิดหน่อย + ถามกลับ
เยี่ยมเลยครับ แค่เปลี่ยนคำเดียวก็ฟังดูเป็นเจ้าของภาษาขึ้นเยอะเลยนะครับ
ทีนี้ถ้าอยากรู้ว่าคำทักทายภาษาสเปนมีอะไรบ้าง และเลือกใช้ยังไง ผมรวมไว้ให้ในบทความนี้แล้วครับ
SpanishDict “no me quejo” (https://www.spanishdict.com/translate/no me quejo)
SpanishDict “qué tal” (https://www.spanishdict.com/translate/qué tal)
Wiktionary “qué tal” (https://en.wiktionary.org/wiki/qué_tal)
