นี่คือหนึ่งในจุดที่พจนานุกรมพาเราหลงทางได้ง่ายที่สุดเลยนะครับ เพราะคำว่า coraje มีสองหน้าที่แทบไม่เกี่ยวกันเลย
วันนี้เราจะมาดูว่าสองหน้านี้มาจากไหน และโครงสร้าง me da ทำงานยังไงครับ
me da coraje ความหมายและภาพในหัว
Me da coraje. ＝ “มันทำให้ผมโมโห” “ได้ยินแล้วเลือดขึ้นหน้า” “น่าโมโหจริง ๆ”
ถ้าแปลตรงตัวคำต่อคำจะได้ว่า “（สิ่งนั้น）ยื่นความโกรธมาให้ผม” ครับ
ใครเป็นคนทำ ในประโยคนี้
Estoy enojado. ⇒ ประธาน ＝ ผม ⇒ “ผมโกรธ”
Me da coraje. ⇒ ประธาน ＝ สิ่งนั้น ⇒ “สิ่งนั้นส่งความโกรธมาให้ผม”
⇒ ในประโยคที่สอง เราไม่ใช่คนโกรธ แต่เป็นคนที่ถูกความโกรธมาหา
・“เรื่องนี้มันน่าโมโห” ⇒ ประธานคือ “เรื่องนี้”
・“ฟังแล้วเลือดขึ้นหน้า” ⇒ อารมณ์วิ่งขึ้นมาเอง
・“เขาทำให้ผมหัวร้อน” ⇒ คนอื่นเป็นคนทำ
เห็นไหมครับว่าเราก็มีวิธีพูดแบบ “ความโกรธมาจากข้างนอก” อยู่แล้วเยอะมาก me da coraje คือแบบเดียวกันเป๊ะเลยครับ
ทำไมคำเดียวถึงแปลได้ทั้ง “กล้าหาญ” และ “โมโห”
คำตอบซ่อนอยู่ในที่มาของคำครับ
coraje สืบย้อนไปถึงภาษาละตินคำว่า cor ที่แปลว่า “หัวใจ” ครับ — คำเดียวกับที่กลายมาเป็น corazón（หัวใจ）ในภาษาสเปนปัจจุบัน
ละติน cor（หัวใจ）
↓
ละตินสามัญ coraticum（สิ่งที่ออกมาจากหัวใจ）
↓（ผ่านภาษาอ็อกซิตันเก่า／ฝรั่งเศสเก่า corage）
สเปน coraje
↓ ↓
“ใจสู้” “ใจที่ลุกเป็นไฟ”
＝ ความกล้าหาญ ＝ ความโกรธ
พลังนั้นถ้าพุ่งไปข้างหน้าเพื่อเผชิญกับอะไรบางอย่าง ⇒ ความกล้าหาญ
แต่ถ้าพลังนั้นพุ่งออกมาเพราะรู้สึกว่าไม่ยุติธรรม ⇒ ความโกรธ
เป็นพลังก้อนเดียวกัน แค่ชี้ไปคนละทางเท่านั้นเองครับ
แล้วความหมายไหนใช้ที่ไหน
ตรงนี้สำคัญมากครับ เพราะ ความหมาย “โกรธ” ไม่ได้ใช้ทั่วโลกที่พูดภาษาสเปน
ความหมาย “ความกล้าหาญ” ⇒ ใช้ได้ทุกที่
・Por fin reunió el coraje para enfrentarse a su padre.
（ในที่สุดเธอก็รวบรวมความกล้าไปเผชิญหน้ากับพ่อ）
ความหมาย “ความโกรธ” ⇒ เด่นเป็นพิเศษใน เม็กซิโก และแถบ อันดาลูซีอา ของสเปน
⇒ ใช้กับกริยา dar / tener / hacer
・Me da coraje.（มันทำให้ผมโมโห）
・Tengo coraje.（ผมมีโทสะอยู่ในใจ）
แต่ถ้าอยากได้คำที่ปลอดภัยที่สุดในทุกประเทศ ให้ใช้ Me da rabia.（มันทำให้ผมโมโห）แทนครับ โครงสร้างเหมือนกันเป๊ะ แค่เปลี่ยนคำนามครับ
ผ่าโครงสร้าง me da ทีละชิ้น
เมื่อเข้าใจภาพแล้ว มาดูโครงสร้างกันครับ ประโยคนี้มีสามชิ้นเท่านั้น
【สิ่งนั้น】＋ me ＋ da ＋ coraje
me ⇒ “มาหาผม”（ผู้รับ）
da ⇒ กริยา dar ＝ “ให้”（ผันตามสิ่งที่ให้ คือ coraje ซึ่งเป็นเอกพจน์ ⇒ da เสมอ）
coraje ⇒ “ความโกรธ”（สิ่งที่ถูกส่งมา）
⇒ ประธานที่แท้จริงคือ “เรื่องที่ทำให้โกรธ” ซึ่งมักจะไม่พูดออกมาเลย
เปลี่ยนคนรับได้ด้วย
ชิ้นที่ยืดหยุ่นที่สุดคือ me ครับ เปลี่ยนตัวนี้ก็เปลี่ยนคนที่โกรธได้เลย
| รูป | ประโยค | ความหมาย |
| me | Me da coraje. | มันทำให้ผมโมโห |
| te | ¿Te da coraje? | มันทำให้คุณโมโหใช่ไหม |
| le | Le da coraje. | มันทำให้เขา／เธอโมโห |
| nos | Nos da coraje. | มันทำให้พวกเราโมโห |
| les | Les da coraje. | มันทำให้พวกเขาโมโห |
เพราะ da ไม่ได้ผันตามคนที่โกรธครับ แต่ผันตามสิ่งที่ถูกส่งมา ซึ่งก็คือ coraje เอกพจน์ตลอด ⇒ da ตลอด
ตรงนี้เป็นข่าวดีสำหรับผู้เรียนนะครับ เพราะไม่ต้องท่องอะไรเพิ่มเลย
บอกสาเหตุต่อท้ายได้ 3 แบบ
ในชีวิตจริงเรามักจะบอกด้วยว่าโมโหเรื่องอะไร ต่อท้ายได้แบบนี้ครับ
แบบที่ 1 ต่อด้วยกริยารูปเดิม
・Me da coraje tener que hacerle yo todo el trabajo.
（ผมโมโหที่ต้องมาทำงานของเขาเองทั้งหมด）แบบที่ 2 ต่อด้วย que ＋ subjuntivo
・A Juan le dio mucho coraje que su hijo chocara su auto.
（ฮวนโมโหมากที่ลูกชายเอารถไปชน）
※ ใช้เมื่อคนที่ทำเป็นคนละคนกับคนที่โมโหแบบที่ 3 ต่อด้วยคำถามฝังใน
・Me da mucho coraje cómo roban los políticos.
（ผมโมโหมากกับวิธีที่นักการเมืองโกงกิน）
เพราะ coraje เป็นคำนาม เราจึงเติมคำขยายเข้าไปได้ตรง ๆ เลยครับ
・Me da mucho coraje.（โมโหมาก）
・Me da un poco de coraje.（โมโหนิดหน่อย）
ตรงนี้เป็นข้อได้เปรียบของโครงสร้างแบบคำนามครับ ปรับระดับความแรงได้ง่ายกว่าคำคุณศัพท์เยอะเลย
ตระกูล “me da …” ที่ใช้บ่อยมาก
ข่าวดีที่สุดของบทเรียนนี้คือ พอจับโครงสร้าง me da ได้แล้ว เราจะได้สำนวนอีกเป็นสิบมาฟรี ๆ ครับ เพราะภาษาสเปนใช้กริยา dar กับอารมณ์ความรู้สึกอีกหลายตัว
・Me da rabia.（มันทำให้ผมโมโห）⇒ ใช้ได้ทุกประเทศ ปลอดภัยที่สุด
・Me da miedo.（มันทำให้ผมกลัว）
・Me da pena.（มันทำให้ผมเศร้า ／ บางประเทศ ＝ ผมเขิน）
・Me da vergüenza.（มันทำให้ผมอาย）
・Me da risa.（มันทำให้ผมขำ）
・Me da asco.（มันทำให้ผมรู้สึกขยะแขยง）
・Me da igual.（ยังไงก็ได้ ／ ไม่สนใจ）
ในสเปนและหลายประเทศ me da pena ＝ “รู้สึกสงสาร／เศร้า”
แต่ในเม็กซิโกและอเมริกากลาง me da pena มักจะ ＝ “เขินอาย” ครับ
เห็นไหมครับว่าภาษาสเปนแทบทุกเรื่องมีมิติ “ที่ไหน” ซ่อนอยู่เสมอเลย
me da coraje ต่างจาก me enoja และ estoy enojado ยังไง
สามประโยคนี้ใกล้กันมาก แต่ให้ความรู้สึกไม่เหมือนกันครับ
| ประโยค | โครงสร้าง | ความรู้สึก |
| Estoy enojado. | ผม ＋ อยู่ในสภาพโกรธ | รายงานสภาพของตัวเองอย่างสงบ |
| Me enoja. | สิ่งนั้น ＋ ทำให้ผมโกรธ | เป็นกลาง เขียนได้ในภาษาทางการ |
| Me da coraje. | สิ่งนั้น ＋ ยื่นความโกรธมาให้ผม | เป็นกันเอง มีอารมณ์ร่วม มีความรู้สึกว่า “ไม่ยุติธรรม” |
ไม่ใช่แค่โกรธเฉย ๆ แต่เป็นโกรธแบบที่รู้สึกว่าถูกกระทำอย่างไม่เป็นธรรมด้วยครับ ตัวอย่างเรื่องนักการเมืองโกงกินข้างบนก็เป็นภาพที่ชัดมาก
ส่วนถ้าเป็นสถานการณ์ที่ต้องสุภาพ เช่น ที่ทำงานหรือกับผู้ใหญ่ ให้เลือก Me molesta que… หรือ No me parece justo.（ผมว่ามันไม่ยุติธรรมนะครับ）จะปลอดภัยกว่าครับ
ข้อควรระวังสุดท้าย อย่าเผลอใช้กับ “ความกล้า”
เพราะ coraje มีสองหน้า จึงมีจุดที่ต้องระวังตอนพูดครับ
Me da coraje. ⇒ ในเม็กซิโกและหลายประเทศ ＝ “มันทำให้ผมโมโห”
Me da valor. ⇒ ＝ “มันให้กำลังใจ／ความกล้าแก่ผม”（ความหมายบวก）
⇒ ถ้าอยากพูดถึงความกล้าหาญให้ชัดเจนโดยไม่เสี่ยง ให้ใช้ valor หรือ valentía ครับ
・Admiro su valentía.（ผมชื่นชมความกล้าหาญของเขา）
สรุป me da coraje
⇒ ตรงกับ “มันน่าโมโห” “ฟังแล้วเลือดขึ้นหน้า” ของภาษาไทย
●coraje ⇐ ละติน cor（หัวใจ） ＝ ญาติของ corazón ⇒ พลังจากหัวใจ ที่ชี้ไปข้างหน้า ＝ กล้าหาญ ／ ชี้ออกมา ＝ โกรธ
●ความหมาย “โกรธ” เด่นใน เม็กซิโก และ อันดาลูซีอา ⇒ ใช้กับ dar / tener / hacer
●da ไม่เปลี่ยนรูป เปลี่ยนแค่ me / te / le / nos / les
●ต่อสาเหตุได้ ⇒ ①กริยารูปเดิม ②que ＋ subjuntivo ③cómo…
●ปรับความแรงได้ง่าย ⇒ mucho coraje ／ un poco de coraje
●ตระกูลเดียวกัน ⇒ me da rabia / miedo / pena / vergüenza / risa / igual
●อยากปลอดภัยทุกประเทศ ⇒ ใช้ Me da rabia. ／ อยากสุภาพ ⇒ Me molesta que…
อีกระบบหนึ่งคือ estar ＋ คำคุณศัพท์ ซึ่งผมสรุปทั้งสองระบบพร้อมคำอื่น ๆ ไว้ในบทความข้างล่างนี้แล้วครับ
ภาพรวมของแกนทั้ง 4 ที่ใช้เลือกคำโกรธ พร้อมกับดักเรื่อง ser กับ estar และการผันเพศ
Wiktionary “coraje”（https://en.wiktionary.org/wiki/coraje）
WordReference Spanish-English “coraje”（https://www.wordreference.com/es/en/translation.asp?spen=coraje）
WordReference Spanish-English “molesto”（https://www.wordreference.com/es/en/translation.asp?spen=molesto）
