prospect แปลว่าอะไร? ทำไมภาษาไทยไม่มีคำเดียวที่แปลตรงเป๊ะ พร้อมแยก prospective กับ perspective

Kodak
คำศัพท์ภาษาอังกฤษของวันนี้คือ ”prospect” ครับ!

คำนี้ประกอบขึ้นจาก 2 ส่วน คือ「pro-(ข้างหน้า, ไปข้างหน้า)」+「spect(มอง)」นะครับ

ภาพหลักของคำนี้คือ 「ยืนอยู่ตรงนี้ แล้วมองออกไปข้างหน้าว่าเห็นอะไรบ้าง」 ครับ จากภาพนี้เองจึงแตกออกมาเป็น “prospect”=「โอกาส/ความเป็นไปได้ข้างหน้า」「แนวโน้ม・อนาคต」「ทิวทัศน์ที่มองเห็นกว้างไกล」 ครับ

สารบัญ

prospect แปลว่าอะไร? ทำไมเปิดดิกฯ แล้วยิ่งงง

ครับ ผมเพิ่งเปิดดิกฯ ดูคำนี้มาเมื่อกี้… มันขึ้นมาทั้ง “โอกาส” ทั้ง “แนวโน้ม” ทั้ง “ทิวทัศน์” ทั้ง “ลูกค้า” เลยครับ ตกลงมันแปลว่าอะไรกันแน่เหรอครับ?
Kodak

555 อาการนี้ปกติมากครับ! และผมจะบอกความจริงข้อหนึ่งเลยนะครับ คือ ภาษาไทยไม่มีคำไหนที่แปล prospect ได้ตรงเป๊ะแม้แต่คำเดียว ครับ

「โอกาส」ก็ใกล้แต่ไม่ใช่ 「แนวโน้ม」ก็ใกล้แต่ก็ยังไม่ใช่ 「ความหวังข้างหน้า」ก็เกือบ ๆ ครับ

เพราะฉะนั้นวันนี้เราจะไม่เริ่มจากคำแปลนะครับ เราจะเริ่มจาก「ภาพ」ก่อน แล้วค่อยเลือกคำแปลทีหลังครับ

”prospect(คำนาม อ่านว่า /ˈprɒspekt/ พร้อ-สเป็คท์【คำนาม・คำกริยา】)” แปลได้ว่า「ความเป็นไปได้ที่จะเกิดขึ้นข้างหน้า」「(รูปพหูพจน์ prospects) โอกาสก้าวหน้า, อนาคต」「คน/สิ่งที่มีแววว่าจะสำเร็จ, ลูกค้ามุ่งหวัง」「(ทางการ) ทิวทัศน์ที่มองเห็นได้กว้างไกล」 ครับ

คำนี้ประกอบขึ้นจาก 「pro-(ข้างหน้า, ล่วงหน้า)」+「spect(มอง)」 และภาพหลักที่คลุมความหมายทั้งหมดคือ 「ยืนอยู่จุดสูง ๆ แล้วกวาดสายตามองออกไปข้างหน้า」 ครับ

Kodak

ลองนึกภาพตามนะครับ

เรากำลังปีนขึ้นไปยืนบนยอดเนินเขา พอถึงยอดปุ๊บ เราก็หันหน้าไปทางที่จะเดินต่อ แล้วกวาดสายตามองออกไป — เห็นทุ่ง เห็นแม่น้ำ เห็นเมืองอยู่ไกล ๆ

「สิ่งที่ตาเราเห็นตอนมองไปข้างหน้า」 นั่นแหละครับคือ prospect ตัวจริงเลยครับ

อ๋อ… แต่ทำไมภาพ “มองเห็นทุ่งกับแม่น้ำ” ถึงกลายมาเป็น “โอกาส” ได้ล่ะครับ? มันคนละเรื่องกันเลยนะครับเนี่ย
Kodak

คำถามนี้แหละครับคือหัวใจของบทความวันนี้เลย!

เพราะคำว่า「ข้างหน้า」ในภาษาอังกฤษ (เหมือนภาษาไทยเลยครับ) มันมี 2 ความหมายซ้อนกันอยู่นะครับ คือ「ข้างหน้าเชิงพื้นที่ (ทิศทางที่เราหันหน้าไป)」กับ「ข้างหน้าเชิงเวลา (อนาคต)」

เวลาเราพูดว่า “ชีวิตข้างหน้า” เราก็ไม่ได้หมายถึงระยะทางใช่ไหมครับ prospect เดินทางแบบเดียวกันเป๊ะเลยครับ

พูดง่าย ๆ ก็คือ ตอนแรก prospect หมายถึง「ทิวทัศน์ข้างหน้า」ที่มองด้วยตาจริง ๆ แต่พอเอามาใช้กับ「เวลา」แทน「พื้นที่」 มันก็เลยกลายเป็น「ภาพของอนาคตที่เรามองเห็นอยู่ตอนนี้」ครับ

และตรงนี้แหละครับที่ทำให้ prospect ไม่มีคำแปลไทยคำเดียวที่ตรง เพราะเวลาเรามองไปข้างหน้าแล้วเห็นอะไรสักอย่าง เราจะพูดถึงมันได้หลายมุมมากครับ

ทำไม prospect ถึงแปลเป็นไทยได้หลายคำ

ภาพเดียวกัน คือ「มองไปข้างหน้าแล้วเห็นภาพนั้นอยู่」 แต่เวลาแปลไทย เราเลือก “มุม” ไม่เหมือนกัน

● เน้นว่า「มันอาจจะมาถึงจริง ๆ นะ」 ⇒ แปลว่า โอกาส / ความเป็นไปได้
● เน้นว่า「ทิศทางมันกำลังไปทางนั้น」 ⇒ แปลว่า แนวโน้ม
● เน้นว่า「เรารู้สึกดีกับภาพที่เห็น」 ⇒ แปลว่า ความหวังข้างหน้า / อนาคตที่สดใส
● เน้นว่า「ภาพตรงหน้าตาเรากว้างมาก」 ⇒ แปลว่า ทิวทัศน์ (ความหมายดั้งเดิม, ค่อนข้างทางการ)

⇒ ทั้ง 4 อย่างนี้ไม่ใช่ “4 ความหมายที่ต้องท่อง” นะครับ แต่เป็น ภาพเดียวที่ถูกมองจาก 4 มุม เท่านั้นเองครับ

โห… พอมองแบบนี้แล้วมันไม่น่ากลัวเลยนะครับ! คือไม่ต้องท่อง 4 คำแปล แค่จำภาพเดียวแล้วเลือกคำไทยตามบริบทเอาใช่ไหมครับ?
Kodak

ใช่เลยครับ! และนี่คือวิธีจำศัพท์ที่ผมอยากให้ทุกคนติดเป็นนิสัยเลยนะครับ

คำศัพท์ยาก ๆ ในภาษาอังกฤษส่วนใหญ่ไม่ได้ยากเพราะ「ความหมายเยอะ」ครับ แต่ยากเพราะเราพยายามหาคำไทยหนึ่งคำมาแปะทับต่างหากครับ

ตัวอย่างประโยคพื้นฐานของ ”prospect”

【ความเป็นไปได้ที่จะเกิดขึ้นข้างหน้า】
・There is little prospect of finding a solution this year.
(แทบไม่มีความเป็นไปได้เลยว่าปีนี้จะหาทางออกเจอครับ)
・The prospect of living abroad excited her.
(ภาพการได้ไปใช้ชีวิตต่างประเทศทำให้เธอตื่นเต้นมากครับ)

【prospects:โอกาสก้าวหน้า・อนาคตของคน ๆ หนึ่ง】
・This job offers excellent promotion prospects.
(งานนี้มีโอกาสก้าวหน้าดีมากครับ)
・Job prospects for new graduates are not good this year.
(ปีนี้โอกาสได้งานของเด็กจบใหม่ไม่ค่อยดีครับ)

【คนหรือสิ่งที่มีแววว่าจะสำเร็จ】
・He is one of the best prospects in Thai football.
(เขาเป็นหนึ่งในดาวรุ่งที่น่าจับตาที่สุดของฟุตบอลไทยครับ)
・Our sales team is contacting new prospects this week.
(สัปดาห์นี้ทีมขายของเรากำลังติดต่อลูกค้ามุ่งหวังรายใหม่ครับ)

【ทิวทัศน์ที่มองเห็นได้กว้างไกล(ทางการ / ภาษาเขียน)】
・From the hill there is a fine prospect of the valley.
(จากบนเนินเขามองเห็นทิวทัศน์ของหุบเขาได้สวยงามครับ)

【คำกริยา:ออกสำรวจหาแร่・หาลูกค้า】
・They prospected for gold in the mountains.
(พวกเขาออกสำรวจหาทองคำในภูเขาครับ)

จุดที่หลายคนไม่รู้:prospect ออกเสียงไม่เหมือนกันระหว่างอังกฤษกับอเมริกา

เรื่องเล็ก ๆ แต่มีประโยชน์มากเวลาฟังข่าวหรือดูหนังครับ

ตอนเป็นคำนาม ทุกสำเนียงลงเสียงหนักที่พยางค์แรกเหมือนกันหมดครับ คือ PROS-pect

แต่ตอนเป็นคำกริยา (แปลว่า “ออกสำรวจหาแร่”) อังกฤษกับอเมริกาไม่เหมือนกันครับ

คำนาม prospect(โอกาส・แนวโน้ม)
⇒ UK /ˈprɒspekt/ US /ˈprɑːspekt/ = ลงเสียงหนักพยางค์แรก เหมือนกันทั้งคู่

คำกริยา prospect(สำรวจหาแร่)
⇒ UK /prəˈspekt/ = ลงเสียงหนักพยางค์หลัง(พรอ-สเป็คท์
⇒ US /ˈprɑːspekt/ = ลงเสียงหนักพยางค์แรก เหมือนคำนามเลย

Kodak

ภาษาอังกฤษมีกฎกลาย ๆ อยู่ว่า「คำนามลงเสียงหน้า คำกริยาลงเสียงหลัง」นะครับ เช่น RE-cord(บันทึก n.)/re-CORD(บันทึกไว้ v.) แบบนี้ครับ

prospect ฝั่งอังกฤษยังรักษากฎนี้ไว้อยู่ แต่ฝั่งอเมริกาเลิกแยกไปแล้วครับ

ข่าวดีคือ… ในชีวิตจริงเราแทบไม่ได้ใช้ prospect เป็นคำกริยาเลยครับ 999 ครั้งจาก 1000 มันคือคำนามครับ เพราะฉะนั้นถ้าจำไม่ไหว จำแค่ PROS-pect ไว้ก็รอดแล้วครับ!

prospect หมายถึงอะไรบ้าง? แยก 4 หน้าตาของคำเดียวกัน

ครับ ผมพอเห็นภาพรวมแล้ว แต่เวลาเจอในประโยคจริง ผมจะรู้ได้ยังไงว่ามันเป็นความหมายไหนเหรอครับ?
Kodak

มีเคล็ดลับง่าย ๆ ครับ! ให้ดู 2 อย่างนี้ก่อนเลยนะครับ

มี s ไหม?(prospect หรือ prospects)
มี a / the นำหน้าไหม?(a prospect หรือ the prospect of…)

แค่ 2 จุดนี้ก็แยกความหมายได้เกิน 80% แล้วครับ!

① the prospect of ~:「ภาพของสิ่งที่กำลังจะมาถึง」

รูปแบบที่เจอบ่อยที่สุดในข่าวและในหนังสือคือ the prospect of + คำนาม / V-ing ครับ

ความหมายคือ「ความเป็นไปได้ว่าเรื่องนั้นจะเกิดขึ้น」แต่จุดที่น่าสนใจคือ ฝรั่งมักเอามาคู่กับคำที่บอกอารมณ์ความรู้สึกครับ

เพราะพอเรา “มองเห็นภาพอนาคต” ปุ๊บ เราก็จะรู้สึกอะไรบางอย่างกับภาพนั้นทันทีนั่นเองครับ

【ตัวอย่าง:the prospect of ~】
・I don’t relish the prospect of telling him the truth.
(ผมไม่ค่อยอยากนึกถึงภาพที่ต้องไปบอกความจริงกับเขาเลยครับ)
・She was terrified at the prospect of speaking in public.
(เธอกลัวมากกับภาพที่ต้องขึ้นไปพูดต่อหน้าคนเยอะ ๆ ครับ)
・We face the prospect of another price increase.
(เรากำลังเจอกับความเป็นไปได้ที่ราคาจะขึ้นอีกรอบครับ)
・There is no immediate prospect of peace.
(ยังไม่มีวี่แววว่าสันติภาพจะเกิดขึ้นในเร็ว ๆ นี้ครับ)

อ๋อ… พอเป็น the prospect of นี่มันเหมือน “ภาพที่ลอยอยู่ตรงหน้า” แล้วเราก็มีความรู้สึกกับภาพนั้น ไม่ว่าจะดีหรือร้ายใช่ไหมครับ?
Kodak

อธิบายได้เยี่ยมมากครับ! ตรงนี้สำคัญนะครับ — prospect ไม่ได้แปลว่า “เรื่องดี” เสมอไป ครับ

คนไทยหลายคนคิดว่า prospect ต้องเป็นบวกอย่างเดียว เพราะเราจำมันคู่กับคำว่า “โอกาส” แต่จริง ๆ แล้ว the prospect of war(ภาพของสงครามที่กำลังจะมา) ก็พูดได้ปกติเลยครับ

มันคือ「ภาพข้างหน้า」เฉย ๆ ครับ ส่วนภาพนั้นจะสวยหรือน่ากลัว อยู่ที่เนื้อหาครับ

② prospects(มี s):「อนาคต・โอกาสก้าวหน้า」

พอเติม -s เข้าไป ความหมายจะแคบลงและชัดขึ้นทันทีครับ

prospects (รูปพหูพจน์) หมายถึง「โอกาสที่จะประสบความสำเร็จในอนาคต」ครับ ใช้กับเรื่องงาน เรื่องเรียน เรื่องเศรษฐกิจบ่อยมาก

ถ้าจะแปลไทยให้ติดปาก ผมแนะนำคำว่า「อนาคต」หรือ「ความก้าวหน้า」ครับ

job prospects(โอกาสในการหางาน)
career prospects(อนาคตในสายอาชีพ)
promotion prospects(โอกาสได้เลื่อนตำแหน่ง)
economic prospects(แนวโน้มเศรษฐกิจ)
have good / bright / poor prospects(มีอนาคตดี / สดใส / ไม่ค่อยดี)

【ตัวอย่าง:prospects】
・Her career prospects look bright.
(อนาคตในสายอาชีพของเธอดูสดใสมากครับ)
・Without a degree, his job prospects are limited.
(ถ้าไม่มีวุฒิ โอกาสหางานของเขาก็จำกัดครับ)
・Long-term prospects for the economy have improved.
(แนวโน้มเศรษฐกิจระยะยาวดีขึ้นแล้วครับ)

แค่เติม s ความหมายเปลี่ยนเลยเหรอครับ? แล้วผมจะจำยังไงดีครับว่าอันไหนต้องเติม อันไหนไม่ต้อง
Kodak

จำแบบนี้ครับ — 「ภาพเดียว」ใช้เอกพจน์ / 「ภาพทั้งผืน」ใช้พหูพจน์ ครับ

the prospect of losing my job = ภาพเดียว คือภาพที่ผมตกงาน(เรื่องเดียวชัด ๆ)
my job prospects = ทิวทัศน์ทั้งผืน ของเส้นทางอาชีพผม(หลายความเป็นไปได้รวมกัน)

กลับไปที่ภาพยืนบนเนินเขาอีกทีนะครับ มองไปข้างหน้าแล้วเห็น “ต้นไม้ต้นหนึ่ง” กับเห็น “ทิวทัศน์ทั้งหมด” ต่างกันแค่นั้นเองครับ!

③ a prospect:「คนที่มีแวว・ลูกค้ามุ่งหวัง」

ความหมายนี้เป็นความหมายที่ใหม่ที่สุด (เพิ่งมาราว ๆ ปี 1922) แต่คนไทยที่ทำงานสายขายหรือสายกีฬาจะคุ้นมากครับ

เมื่อเรามองไปข้างหน้าแล้วเห็นว่า「คนนี้แหละ น่าจะไปได้ไกล」คนคนนั้นก็เลยกลายเป็น a prospect เสียเองครับ

a prospect ในโลกการทำงานจริง

● สายขาย / การตลาด
prospect = ลูกค้ามุ่งหวัง / ผู้มุ่งหวัง(คนที่ยังไม่ได้ซื้อ แต่มีแนวโน้มว่าจะซื้อ)
・Our team is following up with 30 new prospects.(ทีมเรากำลังตามลูกค้ามุ่งหวังใหม่ 30 ราย)
※ ในองค์กรไทยหลายที่ใช้ทับศัพท์ว่า “พรอสเปค” กันเลยครับ

● สายกีฬา
prospect = ดาวรุ่ง / นักกีฬาที่มีอนาคตไกล
・a top prospect in the draft(ดาวรุ่งอันดับต้น ๆ ของการดราฟต์)

● คำกริยา prospecting
prospecting = การออกไปเสาะหา(เดิมคือขุดหาทองคำ ปัจจุบันใช้กับการหาลูกค้าด้วย)
・sales prospecting(การเสาะหาลูกค้าใหม่)

Kodak

น่าสนใจตรงที่คำว่า prospecting ในวงการขาย มาจากภาพ「นักขุดทองยุคตื่นทอง」ตรง ๆ เลยนะครับ!

นักขุดทองสมัยศตวรรษที่ 19 ต้องออกไปสำรวจว่าตรงไหน “น่าจะ” มีทอง แล้วค่อยลงมือขุด — พนักงานขายที่ไล่หาว่าใคร “น่าจะ” ซื้อ ก็ทำเรื่องเดียวกันเป๊ะเลยครับ

④ prospect(ทิวทัศน์):ความหมายดั้งเดิมที่เจอในงานเขียน

ความหมายนี้เก่าที่สุดครับ (ราวปี 1530) และปัจจุบันถือว่าเป็นภาษาทางการหรือภาษาวรรณกรรม

ในชีวิตประจำวันเราจะใช้ view มากกว่า แต่ถ้าอ่านนิยาย อ่านบทความท่องเที่ยว หรือเจอชื่อสถานที่แบบ “Prospect Park” ในนิวยอร์ก ก็จะเข้าใจทันทีว่ามันมาจากความหมายนี้ครับ

【ตัวอย่าง:prospect = ทิวทัศน์】
・The house commands a fine prospect of the sea.
(บ้านหลังนี้มองเห็นทิวทัศน์ทะเลได้อย่างงดงามครับ)

ถ้าอย่างนั้นเวลาผมเขียนอีเมลหรือคุยทั่วไป ผมไม่ต้องใช้ความหมายนี้ก็ได้ใช่ไหมครับ?
Kodak

ใช่ครับ! ความหมายนี้ให้ “รู้จักไว้เฉย ๆ” ก็พอครับ ไม่ต้องฝืนเอาไปใช้เองนะครับ

แต่รู้ไว้แล้วดีมากตรงที่ มันเป็นรากของทุกความหมายที่เหลือครับ พอเรารู้ว่า “เดิมทีมันแปลว่าทิวทัศน์” ความหมายอื่น ๆ จะเรียงต่อกันเป็นเส้นเดียวทันทีเลยครับ

ไวยากรณ์และโครงสร้างของ prospect ที่ต้องจำ

ตอนนี้เรารู้ความหมายแล้ว ทีนี้มาดูกันว่าเวลาใช้จริงต้องวางคำยังไงบ้างครับ

ข่าวดีคือ prospect มีโครงสร้างหลักอยู่แค่ 4 แบบเท่านั้นครับ จำ 4 แบบนี้ครบ ก็ใช้ได้แทบทุกสถานการณ์แล้ว

1. the prospect of + คำนาม / V-ing(ที่เจอบ่อยที่สุด)

จุดที่คนไทยพลาดบ่อยที่สุดคือ หลัง of ต้องเป็นคำนามหรือกริยาเติม -ing เสมอครับ ห้ามใส่ to + กริยา เด็ดขาด

◯ the prospect of finding a new job(ภาพของการได้งานใหม่)
✕ the prospect to find a new job

◯ I’m excited at the prospect of working with you.
(ผมตื่นเต้นมากที่จะได้ร่วมงานกับคุณครับ)

2. the prospect that + ประโยค

ถ้าอยากพูดเป็นประโยคเต็ม ๆ ให้ใช้ that แทน of ครับ วิธีนี้ใช้เยอะในข่าวและงานเขียนเชิงวิชาการ

・There is a reasonable prospect that the debts will be paid.
(มีความเป็นไปได้พอสมควรว่าหนี้ก้อนนี้จะได้รับการชำระครับ)
・We must face the prospect that the plan may fail.
(เราต้องยอมรับความเป็นไปได้ว่าแผนนี้อาจล้มเหลวครับ)

3. prospects for ~ / prospects of ~

ตรงนี้คนสับสนกันเยอะ แต่จริง ๆ แยกง่ายมากครับ

for กับ of ต่างกันตรงไหน

prospects FOR + [คน / สิ่งของ / วงการ]
⇒ 「อนาคตของใคร/อะไร」(for ชี้ไปที่ “เจ้าของอนาคต”)
・prospects for the economy(แนวโน้มของเศรษฐกิจ)
・prospects for young workers(อนาคตของคนทำงานรุ่นใหม่)

prospects OF + [เหตุการณ์ / การกระทำ]
⇒ 「โอกาสที่เรื่องนั้นจะเกิด」(of ชี้ไปที่ “เนื้อหาของภาพ”)
・prospects of employment(โอกาสได้งานทำ)
・prospects of success(โอกาสที่จะสำเร็จ)

อ๋อ… for คือ “ของใคร” ส่วน of คือ “เรื่องอะไร” ใช่ไหมครับ? แบบนี้จำง่ายขึ้นเยอะเลยครับ
Kodak
สรุปได้เป๊ะมากครับ! และถ้าลังเลจริง ๆ ให้ใช้ for ไว้ก่อนก็ได้ครับ เพราะเป็นรูปที่เจ้าของภาษาใช้กว้างกว่า และแทบไม่มีใครรู้สึกว่าผิดเลยครับ

4. in prospect:「กำลังจะมาถึงเร็ว ๆ นี้」

วลีสั้น ๆ ที่ดูเป็นทางการและเจอในข่าวบ่อยมากครับ ความหมายคือ「มีท่าทีว่าจะเกิดขึ้นในเร็ว ๆ นี้」

・A new round of trade talks is in prospect.
(การเจรจาการค้ารอบใหม่มีท่าทีว่าจะเกิดขึ้นเร็ว ๆ นี้ครับ)
・A place in the semi-finals is in prospect.
(มีลุ้นเข้ารอบรองชนะเลิศแล้วครับ)

กับดักสำคัญ:อย่าใช้ prospect เป็นกริยาแปลว่า “คาดหวัง”

นี่คือข้อผิดพลาดอันดับหนึ่งของคนไทยเลยครับ

เพราะ prospect ดูคล้าย expect มาก หลายคนเลยเผลอเขียนว่า “I prospect that he will come.” ซึ่งผิดเต็ม ๆ ครับ

I prospect that the price will go up.
◯ I expect that the price will go up.(ผมคาดว่าราคาจะขึ้นครับ)
◯ There is a prospect that the price will go up.(มีความเป็นไปได้ว่าราคาจะขึ้นครับ)

prospect เป็น “คำนาม” เป็นหลัก / expect เป็น “คำกริยา”
⇒ prospect ที่เป็นคำกริยา มีความหมายเดียวคือ「ออกสำรวจหาแร่ / หาลูกค้า」เท่านั้นครับ

โอ๊ะ… ผมเกือบเขียนแบบนั้นในอีเมลงานไปแล้วครับ! รอดไปที
Kodak

555 ดีเลยครับที่รู้ก่อน! วิธีจำง่าย ๆ คือ

「อยากพูดว่าคาด → ใช้กริยา expect」「อยากพูดว่ามีโอกาส → ใช้คำนาม prospect」

สองคำนี้เป็นพี่น้องกันจริง ๆ ครับ ต่างกันแค่หน้าที่ในประโยคเท่านั้นเองครับ

prospect กับ expect ต่างกันยังไง? pro- กับ ex- คนละภาพกัน

ครับ พูดถึงเรื่องนี้พอดี — ทั้ง prospect ทั้ง expect ก็เป็นเรื่อง “อนาคต” เหมือนกันเลยนะครับ แล้วมันต่างกันตรงไหนกันแน่เหรอครับ?
Kodak

คำถามคมมากครับ! ตอบสั้น ๆ คือ ทั้งสองคำมี spect(มอง) เหมือนกัน แต่「ทิศทางที่มอง」คนละทิศกันครับ

pro- = ข้างหน้า ⇒ กวาดสายตามองไปข้างหน้าไกล ๆ ว่ามีอะไรรออยู่
ex- = ออกไปข้างนอก ⇒ ชะเง้อมองออกไปนอกประตู รอของที่รู้ว่ากำลังจะมา

เป็นเรื่อง「สิ่งที่กำลังจะมา」เหมือนกันครับ แต่ prospect กว้างกว่าและไกลกว่า ส่วน expect เจาะจงกว่าและใกล้กว่าครับ

เทียบภาพ:prospect / expect

prospect = pro-(ข้างหน้า)+ spect(มอง)
⇒ ยืนบนเนิน กวาดสายตามองทิวทัศน์ข้างหน้า「มีอะไรรออยู่บ้างนะ」
ยังไม่รู้แน่ชัด ยังไม่มีเป้าเดียว เป็น “ภาพรวมของอนาคต”
⇒ ส่วนใหญ่เป็น คำนาม
・The prospects for peace are improving.(แนวโน้มสันติภาพดีขึ้น)

expect = ex-(ออกไปข้างนอก)+ spect(มอง)
⇒ ยืนหน้าบ้าน ชะเง้อมองออกนอกรั้ว「เดี๋ยวคนส่งของก็มาแล้ว」
มีเป้าชัดเจน มีเหตุผลรองรับว่ามันจะมาแน่
⇒ เป็น คำกริยา
・I expect the package to arrive today.(ผมคาดว่าพัสดุจะมาถึงวันนี้)

อ๋อ! prospect คือ “มองภาพกว้าง ๆ ข้างหน้า” ส่วน expect คือ “จ้องรอของชิ้นนั้นชิ้นเดียว” ใช่ไหมครับ ภาพชัดขึ้นเยอะเลยครับ
Kodak

เป๊ะเลยครับ! และเพราะ expect มีเป้าชัด มันเลยเอามาผูกกับ「ความคาดหวังต่อคนอื่น」ได้ด้วย เช่น I expect you to be on time. ครับ

ส่วน prospect ทำแบบนั้นไม่ได้ เพราะมันไม่ได้จ้องใครเป็นพิเศษ มันแค่「มองไปข้างหน้า」เฉย ๆ ครับ

เรื่อง expect นี่มีรายละเอียดสนุก ๆ อีกเยอะเลยนะครับ โดยเฉพาะการแยก「รอ / หวัง / คาดหวัง」ให้ขาดจากกัน ใครสนใจแวะไปอ่านต่อได้ที่ expect แปลว่าอะไร ทำไม「มองออกไปข้างนอก」ถึงกลายเป็น “คาดหวัง” เลยครับ

prospective แปลว่าอะไร? และต่างจาก perspective ตรงไหน

อาจารย์ครับ ผมมีคำถามที่ค้างคาใจมานานมาก… prospective กับ perspective นี่มันคำเดียวกันไหมครับ? ผมสะกดผิดตลอดเลยครับ
Kodak

อันนี้คนทั้งโลกสับสนกันครับ ไม่ใช่แค่คนไทยนะครับ 555

แต่ผมมีข่าวดีครับ — สองคำนี้แยกกันได้ 100% ด้วยตัวอักษรแค่ตัวเดียว ครับ นั่นคือดูว่าเป็น PRO- หรือ PER- ครับ!

prospective =「ที่คาดว่าจะเป็น・ในอนาคต」(คำคุณศัพท์)

prospective คือรูปคำคุณศัพท์ของ prospect ครับ แปลว่า「ที่คาดว่าจะเป็น / ที่อาจจะกลายเป็น…ในอนาคต

จุดสำคัญทางไวยากรณ์คือ prospective วางไว้หน้าคำนามเสมอ ครับ ไม่ใช้ในตำแหน่งหลัง be เหมือนคุณศัพท์ทั่วไป

【ตัวอย่าง:prospective】
・a prospective buyer(ผู้ที่คาดว่าจะซื้อ = ว่าที่ลูกค้า)
・a prospective employer(ว่าที่นายจ้าง)
prospective students(ว่าที่นักศึกษา, นักเรียนที่กำลังสนใจจะสมัคร)
Prospective parents are welcome to visit the school at any time.
(ผู้ปกครองที่กำลังสนใจ สามารถเข้าเยี่ยมชมโรงเรียนได้ตลอดเวลาครับ)

The buyer is prospective.(ใช้แบบนี้ไม่ได้ครับ)

Kodak

ภาษาไทยเรามีคำที่ตรงกับ prospective เป๊ะ ๆ อยู่แล้วนะครับ นั่นคือคำว่า「ว่าที่~」 ครับ!

ว่าที่เจ้าบ่าว, ว่าที่ลูกค้า, ว่าที่นักศึกษา — ยังไม่ได้เป็น แต่มีแนวโน้มสูงว่าจะได้เป็น ครับ

เวลาเจอ prospective ที่ไหน ลองแทนด้วย「ว่าที่」ดูนะครับ เข้ากันได้เกือบทุกครั้งเลยครับ

「ว่าที่」นี่ตรงมากเลยครับ! ผมจะจำแบบนี้แหละครับ

perspective =「มุมมอง・ทัศนคติ」(คำนาม)

ส่วน perspective เป็นคนละสายพันธุ์กันเลยครับ

โครงสร้างของมันคือ 「per-(ทะลุ, ผ่าน)」+「spect(มอง)」 =「มองทะลุผ่านเข้าไป」ครับ

เดิมทีคำนี้เป็นศัพท์ด้านทัศนศาสตร์และการวาดภาพ (แปลว่า “ทัศนียภาพ / การเขียนภาพให้มีระยะลึก”) แล้วค่อย ๆ กลายมาเป็น「มุมมองความคิด」ในราวปี 1762 ครับ

【ตัวอย่าง:perspective】
・From my perspective, the plan makes sense.
(ในมุมมองของผม แผนนี้ก็ฟังขึ้นนะครับ)
・Try to see it from her perspective.
(ลองมองจากมุมของเธอดูสิครับ)
・Living abroad gave me a new perspective on my own country.
(การไปอยู่ต่างประเทศทำให้ผมมองประเทศตัวเองด้วยสายตาใหม่ครับ)
・You need to keep things in perspective.
(คุณต้องมองให้เห็นภาพรวมตามความเป็นจริงนะครับ)

สรุปวิธีแยก prospective / perspective ให้ขาด

PRO-spective = PRO เหมือน “โปรโมชั่นที่กำลังจะมา”
⇒ pro-(ข้างหน้า)= เรื่องของอนาคต
⇒ เป็นคำคุณศัพท์ วางหน้าคำนาม =「ว่าที่~」
⇒ a prospective client(ว่าที่ลูกค้า)

PER-spective = PER เหมือน PERson(คน)ที่มีความคิดของตัวเอง
⇒ per-(ทะลุผ่าน)= เรื่องของการมองเห็น・มุมมอง
⇒ เป็นคำนาม =「มุมมอง, ทัศนคติ」
⇒ from a different perspective(จากอีกมุมมองหนึ่ง)

ทริกเช็กเร็ว:ถ้าแทนด้วย “มุมมอง / จุดยืน” แล้วเข้า ⇒ perspective / ถ้าแทนด้วย “ว่าที่ / ในอนาคต” แล้วเข้า ⇒ prospective ครับ

เข้าใจแล้วครับ! แล้วที่ผมชอบเห็นในโพสต์ภาษาอังกฤษว่า “prospect customer” นี่มันถูกไหมครับ?
Kodak

จับได้ดีมากครับ! อันนั้นผิดครับ ที่ถูกคือ prospective customer ครับ

เพราะจะไปขยายคำนาม (customer) ต้องใช้รูปคุณศัพท์นะครับ

แต่ถ้าจะพูดว่า「ลูกค้ามุ่งหวัง」แบบคำเดียวจบ ก็พูดว่า a prospect ได้เลยครับ ไม่ต้องเติม customer เลยครับ!

a prospect customer
◯ a prospective customer(ว่าที่ลูกค้า)
◯ a prospect(ลูกค้ามุ่งหวัง ※ใช้คำเดียวจบ)

รากศัพท์ของ ”prospect” มาจากภาษาละติน「มองไปข้างหน้า」

มาถึงตรงนี้ เรามาดูที่มาที่ไปของคำนี้กันสักหน่อยครับ เพราะเรื่องราวของ prospect เป็นตัวอย่างที่สวยงามมากของการที่คำหนึ่งคำ「ขยับจากพื้นที่ไปสู่เวลา」ครับ

ต้นทางของ prospect คือคำละตินว่า prospectus ที่แปลว่า「ทิวทัศน์ที่มองเห็นได้ไกล」ครับ ซึ่งเป็นรูปกริยาช่องสามของ prospicere(มองไปข้างหน้า, มองออกไป)

prospect (n.)
early 15c., “act of looking into the distance,” from Latin prospectus “distant view, look out; sight, faculty of sight,” noun use of past participle of prospicere “look out on, look forward,” from pro- “before, forward” + specere “to look at”

คำแปลภาษาไทย:prospect(คำนาม)ปรากฏครั้งแรกในต้นศตวรรษที่ 15 หมายถึง「การมองออกไปยังที่ไกล ๆ」มาจากภาษาละติน prospectus ที่แปลว่า「ทิวทัศน์ที่มองเห็นแต่ไกล, การมองออกไป, สายตา」ซึ่งเป็นการนำรูปกริยาช่องสามของ prospicere(มองออกไปข้างหน้า)มาใช้เป็นคำนาม โดย prospicere ประกอบจาก pro-(ก่อน, ไปข้างหน้า)+ specere(มอง)

※อ้างอิงจาก「Etymonline

ที่น่าสนใจมากคือ ถ้าเราไล่ดูลำดับเวลาของความหมาย เราจะเห็นเลยว่า prospect ค่อย ๆ「ลอยจากตาขึ้นไปสู่หัว」ยังไงครับ

เส้นทางการเดินทางของ ”prospect”
รากอินโด-ยูโรเปียนดั้งเดิม:*spek-(สังเกต, มอง)

ภาษาละติน:prospicere = pro-(ไปข้างหน้า)+ specere(มอง)

ภาษาละติน:prospectus(ทิวทัศน์ที่มองเห็นแต่ไกล)
↓(ต้นศตวรรษที่ 15 เข้าสู่ภาษาอังกฤษ)
ค.ศ. 1400s:「การมองออกไปไกล ๆ」

ค.ศ. 1530s:「ทิวทัศน์กว้างไกลของภูมิประเทศ」← ยังเป็นเรื่องของตา

ค.ศ. 1620s:「การมองสำรวจในใจ」← เริ่มขยับเข้าสู่หัว

ค.ศ. 1660s:「ความคาดหมาย, สิ่งที่เป็นเหตุให้คาดหวัง」← กลายเป็นเรื่องอนาคตเต็มตัว

ค.ศ. 1832〜1841:「แหล่งที่คาดว่าจะมีแร่」→ กริยา「ออกสำรวจหาทองคำ」← ยุคตื่นทอง

ค.ศ. 1922:「คนหรือสิ่งที่ดูมีอนาคต」← ที่มาของ prospect ในวงการขายและกีฬาทุกวันนี้
โห… เห็นเป็นเส้นเวลาแบบนี้แล้วเข้าใจเลยครับ! จาก “ทิวทัศน์ที่ตาเห็น” ค่อย ๆ กลายเป็น “ภาพอนาคตในหัว” แล้วสุดท้ายกลายเป็น “คนที่มีแวว” นี่มันเรื่องเดียวกันทั้งหมดจริง ๆ ด้วยครับ
Kodak

ใช่เลยครับ! นี่คือความสนุกของการเรียนศัพท์จากรากศัพท์เลยนะครับ

และอีกเรื่องที่น่าสนใจมากคือ คำว่า prospectus ที่แปลว่า「หนังสือชี้ชวน」(เอกสารที่บริษัทออกตอนจะขายหุ้น IPO นั่นแหละครับ)ก็คือคำละตินตัวเดิมที่ยกมาใช้ทั้งคำเลยครับ!

คิดดูสิครับ หนังสือชี้ชวน = เอกสารที่บอกนักลงทุนว่า「อนาคตข้างหน้าของบริษัทนี้หน้าตาเป็นยังไง」— ตรงกับความหมายเดิมเป๊ะ ๆ เลยนะครับ

จำ ”prospect” จากส่วนประกอบ「pro-」+「spect」

ปิดท้ายด้วยวิธีที่คุ้มค่าที่สุด นั่นคือการแยกคำออกเป็นชิ้นส่วน แล้วเอาชิ้นส่วนนั้นไปใช้กับคำอื่นต่อครับ

”prospect” ประกอบขึ้นจาก 「pro-(ข้างหน้า, ล่วงหน้า, ออกไปข้างหน้า)」「spect(มอง)」 ครับ

”pro-” คือส่วนที่แปลว่า「ข้างหน้า・ล่วงหน้า」

pro- เป็นอุปสรรค (prefix) ที่พบบ่อยมากในภาษาอังกฤษ ความหมายหลักคือ「ไปข้างหน้า」「ก่อน・ล่วงหน้า」ครับ

Kodak

คำที่ทุกคนรู้จักดีอยู่แล้วอย่าง ”progress”(ความก้าวหน้า) ก็คือ「pro-(ไปข้างหน้า)」+「gress(ก้าวเดิน)」นั่นเองครับ

เดินไปข้างหน้า = ก้าวหน้า ตรงตัวเลยใช่ไหมครับ!

ลองดูคำอื่น ๆ ที่มี pro- อยู่ข้างในกันครับ

  • promote:「pro-(ไปข้างหน้า)」+「mote(เคลื่อน)」 ⇒ ผลักดันให้ก้าวหน้า, ส่งเสริม, เลื่อนตำแหน่ง
  • project:「pro-(ไปข้างหน้า)」+「ject(โยน)」 ⇒ โยนออกไปข้างหน้า → โครงการ, ฉายภาพ
  • proceed:「pro-(ไปข้างหน้า)」+「ceed(ไป)」 ⇒ ดำเนินต่อไป
  • produce:「pro-(ออกไปข้างหน้า)」+「duce(นำ)」 ⇒ นำออกมา → ผลิต
  • predict / provide:กลุ่มคำที่มีความหมาย「ล่วงหน้า」เช่นเดียวกัน

เห็นภาพร่วมกันไหมครับ? ทุกคำมีทิศทาง「พุ่งไปข้างหน้า」อยู่ในตัวหมดเลยครับ

”spect” คือส่วนที่แปลว่า「มอง」

spect / spec เป็นรากศัพท์ที่แปลว่า「มอง, ดู」ครับ และเป็นรากที่ให้ผลตอบแทนสูงที่สุดรากหนึ่งเลย เพราะมันโผล่มาในคำที่เราใช้กันทุกวันเต็มไปหมด

respect:re-(ซ้ำ ๆ, ย้อนกลับ)+ spect ⇒ หันกลับไปมองซ้ำ = เคารพ
inspect:in-(เข้าไปข้างใน)+ spect ⇒ มองเข้าไปข้างใน = ตรวจสอบ
suspect:sus-(จากข้างล่าง)+ spect ⇒ แอบมองจากข้างล่าง = สงสัย
expect:ex-(ออกไปข้างนอก)+ spect ⇒ มองออกไปรอ = คาดว่าจะเกิด
prospect:pro-(ข้างหน้า)+ spect ⇒ มองไปข้างหน้า = โอกาส, แนวโน้ม
spectator(ผู้ชม)/spectacle(ภาพน่าตื่นตา)/species(ชนิด = สิ่งที่มองแล้วแยกออก)

ว้าว… ทั้งหมดนี้คือคำว่า “มอง” ที่เปลี่ยนแค่คำนำหน้าเองเหรอครับ? แบบนี้จำทีเดียวได้ตั้งหลายคำเลยครับ!
Kodak

ถูกต้องครับ! นี่คือเหตุผลที่ผมเชียร์ให้ทุกคนเรียนศัพท์เป็น “ตระกูล” แทนที่จะท่องทีละคำนะครับ

พอรู้ว่า spect = มอง แล้วก็แค่ดูว่าคำนำหน้าบอก「ทิศทางไหน」เท่านั้นเองครับ — เข้าไปข้างใน, ออกไปข้างนอก, จากข้างล่าง, หรือไปข้างหน้า

ถ้าอยากเห็นสมาชิกทั้งตระกูลเรียงกันในที่เดียว ตามไปดูต่อได้ที่ รวมคำศัพท์รากศัพท์ spect / spec ที่แปลว่า「มอง」 เลยนะครับ!

เช็คให้ชัวร์ใน 30 วินาที: prospect ที่จะพูดควรใช้หน้าตาไหน?

prospect ไม่มีคำแปลไทยคำเดียวที่ตรงเป๊ะ แต่เดาความหมายได้ง่ายๆ แค่ดูว่ามี “s” ต่อท้ายไหม กับกำลังพูดถึงคนหรือเหตุการณ์

Q1. กำลังพูดถึง “คน” ที่มีแวว หรือ “เหตุการณ์” ที่อาจเกิดขึ้น?
คน (ลูกค้ามุ่งหวัง / ดาวรุ่งที่มีแวว) → a prospect
เช่น a top prospect in the draft (นับได้ เอกพจน์)
เหตุการณ์หรือความเป็นไปได้ → ไปข้อ 2 ด้านล่าง
Q2. มี “s” ต่อท้ายไหม (prospects)?
มี s → prospects
อนาคต/โอกาสก้าวหน้าโดยรวม เช่น career prospects, job prospects (ทิวทัศน์ทั้งผืน)
ไม่มี s → the prospect of / that
ภาพเดียวของสิ่งที่กำลังจะมาถึง ดีหรือร้ายก็ได้ เช่น the prospect of losing my job

※ อย่าสับสนกับ perspective (มุมมอง) — ถ้าแทนด้วย “ว่าที่~” แล้วเข้า = prospective (คุณศัพท์) /ถ้าแทนด้วย “มุมมอง” แล้วเข้า = perspective (คำนาม) /และ prospect เป็นคำนามเป็นหลัก ถ้าจะพูดว่า “คาดว่า” ต้องใช้กริยา expect เท่านั้น

สรุปความหมาย รากศัพท์ และวิธีจำ ”prospect”

ด้านล่างนี้คือสรุปทั้งหมดของบทความวันนี้ครับ

”prospect” ประกอบจาก「pro-(ข้างหน้า)」+「spect(มอง)」
⇒ ภาพหลักคือ「ยืนตรงนี้แล้วมองออกไปข้างหน้า」
⇒ ภาษาไทยไม่มีคำเดียวที่ตรงเป๊ะ ให้เลือกจาก「โอกาส / แนวโน้ม / ความหวังข้างหน้า / ทิวทัศน์」ตามบริบทครับ

4 หน้าตาของ prospect
① the prospect of ~ = ภาพของสิ่งที่กำลังจะมาถึง(ดีหรือร้ายก็ได้)
② prospects(มี s)= อนาคต, โอกาสก้าวหน้า(job / career prospects)
③ a prospect = คนที่มีแวว, ลูกค้ามุ่งหวัง, ดาวรุ่ง
④ prospect = ทิวทัศน์(ความหมายดั้งเดิม, ทางการ)

ไวยากรณ์ที่ต้องจำ
⇒ the prospect of + คำนาม/V-ing(ห้ามใช้ to + กริยา)/ the prospect that + ประโยค
⇒ prospects for = อนาคต “ของใคร” / prospects of = โอกาสที่ “เรื่องนั้น” จะเกิด
in prospect = มีท่าว่าจะเกิดขึ้นเร็ว ๆ นี้
⇒ ✕ I prospect that… = prospect เป็นคำนามเป็นหลัก ถ้าจะพูดว่า “คาดว่า” ต้องใช้ expect ครับ

prospect กับ expect
⇒ pro-(มองภาพกว้างข้างหน้า, คำนาม)/ ex-(ชะเง้อรอของที่จะมา, คำกริยา)

prospective กับ perspective
PROspective(คุณศัพท์)=「ว่าที่~」a prospective buyer
PERspective(คำนาม)=「มุมมอง」from my perspective
⇒ ✕ prospect customer ◯ prospective customer / ◯ a prospect

วันนี้ได้เยอะมากเลยครับ! ตอนแรกผมคิดว่าคำนี้ยากเพราะมันมีคำแปลเยอะเกินไป แต่จริง ๆ แล้วมันมีแค่ภาพเดียวเองใช่ไหมครับ
Kodak

เยี่ยมมากครับ! นั่นแหละคือสิ่งที่ผมอยากให้ติดตัวกลับไปที่สุดเลยครับ

คราวหน้าถ้าเจอ prospect ที่ไหน อย่าเพิ่งรีบหาคำแปลไทยนะครับ ให้นึกภาพก่อนเลยว่า 「ยืนบนเนินเขา มองออกไปข้างหน้า」

แล้วค่อยถามตัวเองว่า「ตรงนี้ควรพูดเป็นไทยว่ายังไงดี」 — แค่นี้คำนี้ก็เป็นของเราแล้วครับ!

เอกสารอ้างอิง
「Online Etymology Dictionary(https://www.etymonline.com/word/prospect)」
「Online Etymology Dictionary – perspective(https://www.etymonline.com/word/perspective)」
「Longman Dictionary of Contemporary English(https://www.ldoceonline.com/dictionary/prospect)」
「Longman Dictionary of Contemporary English – prospective(https://www.ldoceonline.com/dictionary/prospective)」
「Wiktionary(https://en.wiktionary.org/wiki/prospect)」