พจนานุกรมของคุณไม่ได้ผิดนะครับ harto แปลว่า “อิ่ม” จริง ๆ และความหมาย “ทนไม่ไหวแล้ว” ก็โตออกมาจาก “อิ่ม” นั่นแหละครับ
วันนี้เรามาไล่ดูกันว่ามันโตออกมาได้ยังไง แล้วทำไมประโยคนี้ถึงเป็นประโยคที่ต้องใช้ให้ระวังนะครับ
- 1 estoy harto ความหมายหลัก คือ “เต็มจนใส่อีกไม่ได้แล้ว”
- 2 ที่มาของคำ ทำไม “อิ่ม” ถึงกลายเป็น “ทนไม่ไหว”
- 3 กฎเหล็กของ harto ต้องมี de ตามเสมอ
- 4 ระวังให้ดี estoy harto de ti หนักกว่าที่คิดมาก
- 5 กับดักใหญ่ harto ยังแปลว่า “เยอะ” ได้ด้วย
- 6 รูปอื่น ๆ ในตระกูลเดียวกัน
- 7 อย่าลืมหางคำ harto / harta / hartos / hartas
- 8 สรุป estoy harto
estoy harto ความหมายหลัก คือ “เต็มจนใส่อีกไม่ได้แล้ว”
Estoy harto.（ผู้ชายพูด）／Estoy harta.（ผู้หญิงพูด）＝ “ผมทนไม่ไหวแล้ว” “พอกันที” “เบื่อจนไม่อยากยุ่งแล้ว”
สิ่งที่ต้องเข้าใจให้ตรงตั้งแต่แรกคือ ประโยคนี้ไม่ได้บอกว่า “โกรธแรงแค่ไหน” แต่บอกว่า “อดทนมานานแค่ไหน” ครับ
harto ต่างจากคำโกรธคำอื่นตรงไหน
enojado / enfadado ⇒ “ตอนนี้โกรธอยู่” ＝ วัดที่ อุณหภูมิ
furioso ⇒ “โกรธจนคุมไม่อยู่” ＝ วัดที่ อุณหภูมิ เหมือนกัน
harto ⇒ “เรื่องนี้มันซ้ำมานาน จนตอนนี้เต็มแล้ว” ＝ วัดที่ ปริมาณที่สะสม
⇒ เพราะฉะนั้น harto จะไม่ใช้กับเรื่องที่เพิ่งเกิดครั้งแรก
ภาษาไทยเราก็มีคำแบบเดียวกันอยู่แล้ว — “เบื่อ” “เซ็ง” “ทนไม่ไหวแล้ว” “พอกันที” คำพวกนี้ล้วนบอก “สะสม” ไม่ใช่ “ระเบิด” ครับ
ที่มาของคำ ทำไม “อิ่ม” ถึงกลายเป็น “ทนไม่ไหว”
harto สืบย้อนไปถึงภาษาละตินคำว่า fartus ซึ่งเป็นรูปของกริยา farcire ที่แปลว่า “ยัดเข้าไปจนแน่น” ครับ
นึกภาพการยัดไส้เข้าไปในไก่ทั้งตัวก่อนเอาไปอบดูนะครับ นั่นคือภาพต้นฉบับของคำนี้เลย
ละติน farcire / fartus（ยัดจนแน่น）
↓（เสียง f ต้นคำในภาษาสเปนกลายเป็น h ที่ไม่ออกเสียง）
สเปน harto（อิ่มจนแน่นท้อง）
↓（ขยายจากท้องไปสู่ใจ）
สเปนปัจจุบัน harto（รับเรื่องนี้เข้าไปจนเต็ม ใส่อีกไม่ได้แล้ว ＝ ทนไม่ไหวแล้ว）
เดิมที farce หมายถึงฉากตลกที่ถูก “ยัด” แทรกเข้าไประหว่างละครจริงจัง แล้วค่อยกลายเป็น “ละครตลกโปกฮา” ครับ
เพราะฉะนั้น harto กับ farce ก็เป็นญาติห่าง ๆ กันนะครับ
กฎเหล็กของ harto ต้องมี de ตามเสมอ
เพราะ harto แปลว่า “เต็มไปด้วยอะไรบางอย่าง” มันจึงต้องบอกด้วยว่า เต็มไปด้วยอะไร ครับ และตัวที่ทำหน้าที่นี้คือคำบุพบท de
ตรงนี้ต่างจาก enojado ที่พูดลอย ๆ ว่า Estoy enojado. ก็จบประโยคได้ แต่ Estoy harto. ลอย ๆ จะฟังดูเหมือน “พูดค้างไว้” นิดหนึ่ง（ใช้ได้ในกรณีที่ทั้งสองฝ่ายรู้อยู่แล้วว่าเรื่องอะไร）
แบบที่ 1 harto de ＋ คำนาม
ง่ายที่สุดและใช้บ่อยที่สุดครับ
・Estoy harto de mi trabajo: voy a renunciar.
（ผมเบื่องานตัวเองจนทนไม่ไหวแล้ว จะลาออกแล้วครับ）
・Estoy harta de este ruido.
（ฉันทนเสียงนี้ไม่ไหวแล้ว）
・Estamos hartos de las excusas.
（พวกเราฟังข้ออ้างมาจนพอแล้ว）
แบบที่ 2 harto de ＋ กริยารูปเดิม（infinitivo）
ใช้ตอนที่สิ่งที่เราเบื่อคือ “การกระทำ” ครับ ตรงนี้ให้ใช้กริยารูปที่ยังไม่ผัน คือรูปที่ลงท้ายด้วย -ar / -er / -ir
・Estoy harto de esperar.
（ผมเบื่อการรอเต็มทีแล้ว）
・Estoy harta de repetir lo mismo.
（ฉันเบื่อที่ต้องพูดเรื่องเดิมซ้ำ ๆ แล้ว）
・Está harto de trabajar los fines de semana.
（เขาเบื่อการทำงานวันหยุดเต็มทีแล้ว）
Estoy harto de esperar. ＝ ผมเป็นคนรอเอง แล้วผมก็เบื่อการรอนั้น
ถ้าคนละคนล่ะครับ? นั่นแหละที่ต้องใช้แบบที่ 3 ครับ
แบบที่ 3 harto de que ＋ subjuntivo
เมื่อสิ่งที่ทำให้เราเบื่อคือ “การที่คนอื่นทำอะไรบางอย่าง” เราต้องใส่ que เข้ามา และเมื่อมี que ปุ๊บ กริยาข้างหลังต้องเปลี่ยนเป็นรูปที่เรียกว่า subjuntivo ทันทีครับ
・Estoy harto de que siempre llegues tarde.
（ผมทนไม่ไหวแล้วกับการที่คุณมาสายตลอด）
※ llegas ⇒ llegues・Estamos hartos de que nos traten así.
（พวกเราทนไม่ไหวแล้วกับการที่ถูกปฏิบัติแบบนี้）
※ tratan ⇒ traten・Está harta de que nadie le haga caso.
（เธอเบื่อเต็มทีที่ไม่มีใครสนใจเธอเลย）
※ hace ⇒ haga
ไม่ต้องเข้าใจทฤษฎีของ subjuntivo ทั้งหมดตอนนี้ก็ได้ครับ ให้จำแบบนี้แทน —
เห็นคำว่า “de que” ต่อจาก harto เมื่อไหร่ ⇒ กริยาข้างหลังเปลี่ยนรูป
เหตุผลคือ ประโยคหลังนี้ไม่ได้กำลัง “รายงานข้อเท็จจริง” แต่กำลัง “บอกความรู้สึกที่มีต่อเรื่องนั้น” ครับ ภาษาสเปนใช้รูปกริยาแยกสองอย่างนี้ออกจากกัน
สรุปสามแบบให้จำง่าย
harto de ＋ คำนาม ⇒ เบื่อ “สิ่งนั้น” ⇒ harto de mi trabajo
harto de ＋ กริยารูปเดิม ⇒ เบื่อ “การกระทำของตัวเอง” ⇒ harto de esperar
harto de que ＋ subjuntivo ⇒ เบื่อ “การที่คนอื่นทำ” ⇒ harto de que llegues tarde
ระวังให้ดี estoy harto de ti หนักกว่าที่คิดมาก
ประโยค Estoy harto de ti ไม่ใช่การบ่นครับ แต่เป็นประโยคระดับ “ฉันจะไม่เอาแล้วนะ ความสัมพันธ์นี้” ครับ
ลองเทียบสองประโยคนี้ดูนะครับ
| ประโยค | ความหมายจริง | ระดับความเสียหาย |
| Estoy enojado contigo. | ผมโกรธคุณอยู่นะ（แต่ยังคุยกันได้） | ยังกู้คืนได้ |
| Estoy harto de ti. | ผมเต็มกลืนกับตัวคุณแล้ว ไม่อยากยุ่งอีกแล้ว | ตัดขาด |
ความต่างอยู่ตรงที่ enojado contigo โกรธ “การกระทำ” ของอีกฝ่าย แต่ harto de ti เบื่อ “ตัวคนคนนั้นทั้งคน” ครับ นั่นคือเหตุผลที่มันหนักมาก
ผมเลยอยากแนะนำ วิธีพูดแบบไม่ให้บานปลาย ไว้ด้วยครับ
・Estoy harto de esta situación.
（ผมเบื่อสถานการณ์แบบนี้เต็มทีแล้ว）
⇒ เล็งไปที่ “สถานการณ์” ไม่ใช่ตัวคน ⇒ ปลอดภัยกว่ามาก
・Estoy un poco cansado de esto.
（ผมเริ่มเหนื่อยกับเรื่องนี้แล้วนิดหน่อย）
⇒ เปลี่ยนไปใช้ cansado（เหนื่อย）ซึ่งเบากว่ามาก
・Ya no puedo más.
（ผมไปต่อไม่ไหวแล้วจริง ๆ）
⇒ ไม่ได้โทษใคร แต่บอกขีดจำกัดของตัวเอง
กับดักใหญ่ harto ยังแปลว่า “เยอะ” ได้ด้วย
ในลาตินอเมริกา（โดยเฉพาะชิลี เม็กซิโก โคลอมเบีย）คำว่า harto ยังใช้ในความหมายว่า “เยอะ” “มาก” ได้ด้วยนะครับ ซึ่งไม่เกี่ยวกับความโกรธเลย
harto ที่แปลว่า “เยอะ” ／ “มาก”
・Hay que beber harta agua en verano.
（หน้าร้อนต้องดื่มน้ำเยอะ ๆ นะ）
※ harta ตรงนี้ ＝ mucha ไม่ได้แปลว่าเบื่อน้ำ・El vestido te queda harto grande.
（ชุดนี้ใหญ่เกินไปมากสำหรับเธอ）
※ harto ตรงนี้ทำหน้าที่เหมือน muy ＝ มาก
1. มี estar อยู่ข้างหน้าไหม ⇒ estoy harto / está harta ＝ ความหมาย “ทนไม่ไหว”
2. มี de ตามหลังไหม ⇒ ถ้ามี de ⇒ ความหมาย “ทนไม่ไหว” แน่นอน
ถ้า harto ไปวางอยู่หน้าคำนาม（harta agua）หรือหน้าคำคุณศัพท์（harto grande）ล่ะก็ ⇒ ความหมาย “เยอะ / มาก” ครับ
รูปอื่น ๆ ในตระกูลเดียวกัน
คำในตระกูล harto ที่เจอบ่อย
hartarse de ＋ อาหาร ⇒ กินจนอิ่มแปล้
・Nos hartamos de tacos.（พวกเรากินทาโก้กันจนแน่นท้อง）
tener harto a alguien ⇒ “ทำให้คนคนนั้นเต็มกลืน”（แรงมาก ใช้ในภาษาพูด）
・¡Me tienes harto!（พอแล้วนะ! คุณทำให้ผมทนไม่ไหวแล้ว）
estar harto（ตามความหมายเดิม）⇒ อิ่มจนกินต่อไม่ไหว
・Estoy tan harto que no puedo tomar el postre.（อิ่มจนกินของหวานต่อไม่ไหวแล้ว）
ในประโยคนั้นมีคำว่า postre（ของหวาน）อยู่ข้างหลัง ⇒ ชัดเจนว่ากำลังพูดเรื่องอาหาร ⇒ “อิ่ม” ครับ
แต่ในชีวิตจริง ถ้าเราพูด Estoy harto. ลอย ๆ กลางวงสนทนา คนจะเข้าใจว่า “ทนไม่ไหวแล้ว” เกือบ 100 เปอร์เซ็นต์ครับ เพราะความหมายนี้ใช้บ่อยกว่ามาก
อย่าลืมหางคำ harto / harta / hartos / hartas
เหมือนคำคุณศัพท์ทุกตัวในภาษาสเปนครับ หางของ harto ต้องเปลี่ยนตาม คนที่รู้สึกเบื่อ ไม่ใช่ตามสิ่งที่ทำให้เบื่อ
| ใครพูด | ประโยค |
| ผู้ชาย 1 คน | Estoy harto de esperar. |
| ผู้หญิง 1 คน | Estoy harta de esperar. |
| กลุ่มที่มีผู้ชายอยู่ด้วย | Estamos hartos de esperar. |
| กลุ่มผู้หญิงล้วน | Estamos hartas de esperar. |
คำว่า hermana เป็นเพศหญิง แต่ harto ไม่เปลี่ยนตาม hermana ครับ ถ้าคนพูดเป็นผู้ชายก็ต้องเป็น harto ครับ
สรุป estoy harto
●ที่มา ⇒ ละติน fartus（ยัดจนแน่น）⇒ “อิ่ม” ⇒ “รับเข้าไปจนเต็ม ใส่อีกไม่ได้”
●ต้องมี de เสมอ ⇒ ①de ＋ คำนาม ②de ＋ กริยารูปเดิม ③de que ＋ subjuntivo
●estoy harto de ti ＝ ประโยคตัดความสัมพันธ์ ⇒ หนักกว่า estoy enojado contigo มาก
⇒ ถ้าไม่อยากให้บานปลาย ให้เล็งไปที่ esta situación แทนตัวคน
●กับดัก ⇒ ในลาตินอเมริกา harto ยังแปลว่า “เยอะ / มาก”（harta agua ＝ น้ำเยอะ ๆ）
⇒ ดูว่ามี estar และ de หรือไม่ เป็นตัวแยก
●หางคำเปลี่ยนตาม คนที่เบื่อ ⇒ harto / harta / hartos / hartas
ถ้าอยากเห็นภาพรวมว่าคำไหนอยู่ตรงไหนของแผนที่ ลองอ่านบทความสรุปข้างล่างนี้ต่อได้เลยนะครับ
ภาพรวมของแกนทั้ง 4 ที่ใช้เลือกคำโกรธ พร้อมกับดักเรื่อง ser กับ estar และการผันเพศ
Wiktionary “harto”（https://en.wiktionary.org/wiki/harto）
WordReference Spanish-English “harto”（https://www.wordreference.com/es/en/translation.asp?spen=harto）
WordReference Spanish-English “molesto”（https://www.wordreference.com/es/en/translation.asp?spen=molesto）
