ที่ผ่านมาเราคุยกันแต่เรื่องการพูดความโกรธของตัวเอง แต่ในชีวิตจริง เรามักจะเป็นฝ่ายที่เห็นคนอื่นหน้าบึ้งแล้วอยากถามมากกว่าใช่ไหมครับ
สองประโยคนี้ต่างกันแค่คำว่า te ตัวเดียว แต่ ความหมายคนละเรื่องกันเลยครับ
¿Qué pasa? กับ ¿Qué te pasa? ต่างกันตรงไหน
ก่อนอื่นต้องรู้จักกริยา pasar ก่อนครับ คำนี้มาจากภาษาละติน passus ที่แปลว่า “ก้าว” ⇒ ความหมายเดิมคือ “ผ่านไป” ⇒ แล้วขยายมาเป็น “เกิดขึ้น” ครับ
เมื่อรู้แบบนี้แล้ว ความต่างของสองประโยคจะชัดขึ้นมากเลยครับ
ต่างกันแค่ te ตัวเดียว
¿Qué pasa? ＝ “เกิดอะไรขึ้น”
⇒ ถามถึง สถานการณ์รอบตัว（เสียงดัง คนมุงกัน ฯลฯ）
⇒ และยังใช้ทักทายแบบกันเองได้ด้วย ＝ “ว่าไง” “เป็นไงบ้าง”
¿Qué te pasa? ＝ “เป็นอะไรไป”
⇒ ถามถึง ตัวคนที่อยู่ตรงหน้า（หน้าเสีย เงียบผิดปกติ ฯลฯ）
⇒ ไม่ใช่คำทักทาย ถ้าพูดกับคนที่ปกติดีอยู่ จะกลายเป็นการทักผิดที่
ถ้าแปลตรงตัวจะได้ว่า “มีอะไรเกิดขึ้นกับเธอ” ⇒ ซึ่งก็คือ “เป็นอะไรไป” ของเราเป๊ะ ๆ เลยครับ
เปลี่ยน te เป็นตัวอื่นก็ถามคนอื่นได้
| ประโยค | ถามใคร | ความหมาย |
| ¿Qué te pasa? | เธอ（กันเอง） | เป็นอะไรไป |
| ¿Qué le pasa? | คุณ（สุภาพ）／ เขา เธอ | คุณเป็นอะไรไปครับ ／ เขาเป็นอะไรไป |
| ¿Qué les pasa? | พวกเขา | พวกเขาเป็นอะไรกันไป |
| ¿Qué me pasa? | ตัวเอง | ฉันเป็นอะไรของฉันเนี่ย |
เปลี่ยนแค่ชิ้นเล็ก ๆ ข้างหน้า（me / te / le / les）ก็เปลี่ยนคนที่เราถามได้แล้วครับ จำง่ายมาก
และถ้าจะพูดกับผู้ใหญ่หรือคนที่ต้องให้เกียรติ ให้ใช้ ¿Qué le pasa? นะครับ
ประโยคเดียว สองใบหน้า น้ำเสียงคือตัวตัดสิน
ลองนึกถึงประโยค “เป็นอะไรไป” ดูสิครับ —
ถ้าพูดเบา ๆ ช้า ๆ ⇒ เป็นห่วง
ถ้าพูดห้วน ๆ เสียงแข็ง ⇒ กลายเป็น “มีปัญหาอะไร” ทันที
ประโยคเดียวกันแท้ ๆ แต่ น้ำเสียงเป็นตัวเปลี่ยนความหมาย ครับ ¿Qué te pasa? ก็ทำงานแบบนี้ 100 เปอร์เซ็นต์เลย
สองใบหน้าของ ¿Qué te pasa?
【ใบหน้าที่ 1 เป็นห่วง】
เสียงเบา จังหวะช้า เสียงสูงตอนท้ายนุ่ม ๆ ／ มักมีท่าทางเข้าไปใกล้
・¿Qué te pasa? Te veo triste.（เป็นอะไรไป ดูเศร้า ๆ นะ）
【ใบหน้าที่ 2 หาเรื่อง】
เสียงดัง ห้วน เน้นหนักที่ te ／ มักมาพร้อมท่าทางท้าทาย
・¿Pero qué te pasa?（นี่เป็นอะไรของแกเนี่ย）
※ การเติม pero ข้างหน้าจะเพิ่มความหงุดหงิดเข้าไปทันที
อยากถามให้อ่อนโยนแน่ ๆ ใช้ประโยคเหล่านี้แทน
สำหรับคนที่ยังไม่มั่นใจเรื่องน้ำเสียง ผมแนะนำให้เริ่มจากประโยคที่ ไม่ว่าจะพูดยังไงก็ฟังดูดี ก่อนครับ
・¿Estás bien?
（โอเคไหม ／ ไม่เป็นไรนะ）
⇒ ปลอดภัยที่สุด ถามใครก็ได้ ไม่มีทางฟังเป็นการหาเรื่อง
・¿Te pasa algo?
（มีอะไรหรือเปล่า）
⇒ เติม algo（อะไรบางอย่าง）เข้าไป ทำให้เป็นคำถามแบบตอบว่า “ไม่มี” ก็ได้ ⇒ ไม่กดดัน
・¿Ocurre algo?
（มีเรื่องอะไรหรือเปล่าครับ）
⇒ สุภาพขึ้นอีกขั้น ใช้ได้ในที่ทำงาน
・¿Cómo te sientes?
（รู้สึกยังไงบ้าง）
⇒ ถามความรู้สึกตรง ๆ อย่างอ่อนโยน เหมาะกับตอนที่เขาไม่สบายใจ
・¿Quieres hablar?
（อยากคุยไหม）
⇒ ไม่บังคับให้ตอบ แค่เปิดประตูทิ้งไว้
แล้วพอเขาเริ่มเล่า ค่อยตามด้วย ¿Qué pasó?（เกิดอะไรขึ้นเหรอ）ก็ลื่นไหลมากครับ
เขาตอบกลับมาว่าอะไรได้บ้าง
ถามเป็นแล้ว ก็ต้องฟังคำตอบออกด้วยครับ คำตอบที่เจอบ่อยมีไม่กี่แบบ
คำตอบที่เจอบ่อย
・Nada.（ไม่มีอะไร）
⇒ คำตอบยอดฮิต แปลว่าเขายังไม่อยากพูด เหมือน “เปล่า” ของเรา・No me pasa nada.（ไม่มีอะไรหรอก）
⇒ ปฏิเสธชัดขึ้น ถ้าน้ำเสียงห้วน แปลว่า “อย่ามายุ่ง” ได้เหมือนกัน・Estoy cansado. ／ Estoy cansada.（แค่เหนื่อยน่ะ）
⇒ คำตอบที่ใช้เลี่ยงบ่อยที่สุด・Estoy un poco molesto.（รู้สึกไม่ค่อยดีนิดหน่อย）
⇒ ยอมรับว่ามีเรื่อง แต่ยังไม่ลงรายละเอียด・Es que…（คือว่า…）
⇒ สัญญาณดี! แปลว่าเขากำลังจะเล่าให้ฟังแล้วครับ
มันเป็นคำที่คนสเปนใช้เกริ่นก่อนอธิบายเหตุผลหรือระบายความในใจ ⇒ ถ้าได้ยินคำนี้ให้ตั้งใจฟังต่อเลยนะครับ
สำนวนเล่น ๆ ¿Qué te pasa, calabaza?
pasa ／ calabaza ⇒ เสียงท้ายคล้ายกัน ⇒ ฟังแล้วสนุก ⇒ จบ ครับ
เป็นสำนวนเล่นคำที่เด็ก ๆ ในโลกที่พูดภาษาสเปนใช้กัน คล้าย ๆ กับคำคล้องจองในเพลงเด็กบ้านเราเลยครับ
ชุดคำคล้องจองยอดนิยม
ถาม ・¿Qué te pasa, calabaza?（เป็นไงบ้าง เจ้าฟักทอง）
ตอบ ・Nada, nada, limonada.（ไม่มีอะไร ๆ น้ำมะนาว）
คำคล้องจองอื่นในตระกูลเดียวกัน
・De nada, empanada.（ไม่เป็นไร เจ้าเอ็มปานาดา）
・Otra cosa, mariposa.（เรื่องอื่นแล้ว เจ้าผีเสื้อ ＝ เปลี่ยนเรื่องกันเถอะ）
⇒ ทั้งหมดนี้ ไม่มีความหมายตามตัวอักษร เป็นแค่การเล่นเสียงล้วน ๆ
เป็นสำนวนสำหรับ เด็ก คนสนิท หรือบรรยากาศสบาย ๆ ครับ ถ้าเพื่อนกำลังเสียใจอยู่จริง ๆ แล้วเราไปพูดว่า “¿Qué te pasa, calabaza?” ก็จะกลายเป็นการล้อเลียนได้ครับ
เก็บไว้ใช้ตอนบรรยากาศเบา ๆ จะดีที่สุดครับ
ถ้าอีกฝ่ายกำลังโกรธจริง ๆ พูดต่อยังไงดี
สุดท้ายครับ สมมติว่าเราถามไปแล้วอีกฝ่ายกำลังโมโหอยู่จริง ๆ เรามีชุดประโยคที่ช่วยลดอุณหภูมิได้ครับ
ชุดประโยคลดอุณหภูมิ
・Cálmate. ／ Tranquilo. / Tranquila.（ใจเย็น ๆ นะ）
⇒ ทำงานเหมือน “ใจเย็น ๆ” ของเราเลยครับ
・Perdona, no quise molestarte.（ขอโทษนะ ไม่ได้ตั้งใจจะกวนใจ）
・Te entiendo.（ผมเข้าใจนะ）
⇒ ประโยคสั้น ๆ ที่ทรงพลังที่สุดประโยคหนึ่ง
・¿Hablamos luego?（ไว้ค่อยคุยกันทีหลังดีไหม）
⇒ ถอยออกมาก่อนอย่างสุภาพ
เหมือนกับที่คนไทยโดนบอกว่า “ใจเย็น ๆ” ตอนกำลังโมโหแล้วยิ่งหัวร้อนนั่นแหละครับ ในภาษาสเปนก็เหมือนกันเป๊ะเลย
ถ้าไม่มั่นใจ ผมแนะนำให้ใช้ Te entiendo. ก่อนครับ ปลอดภัยกว่ามาก
สรุป ¿Qué te pasa?
●¿Qué pasa? ＝ “เกิดอะไรขึ้น” ⇒ ถามถึง สถานการณ์ และใช้ทักทายแบบกันเองได้
●pasar ⇐ ละติน passus（ก้าว） ⇒ “ผ่านไป” ⇒ “เกิดขึ้น”
●เปลี่ยนคนถูกถามที่ชิ้นเล็กข้างหน้า ⇒ te（กันเอง）／ le（สุภาพ）／ les（หลายคน） ※ pasa ไม่เปลี่ยน
●น้ำเสียงเปลี่ยนความหมาย ⇒ เบา ๆ ＝ เป็นห่วง ／ ห้วน ๆ ＝ หาเรื่อง（เหมือน “เป็นอะไรไป” ของไทย）
●อยากปลอดภัย ⇒ ¿Estás bien? ／ ¿Te pasa algo? ／ ¿Ocurre algo?
●¿Qué te pasa, calabaza? ＝ คำคล้องจองเล่น ๆ ตอบว่า Nada, nada, limonada.
●ลดอุณหภูมิ ⇒ Te entiendo. ปลอดภัยกว่า Cálmate.
ส่วนคำที่ใช้ตอบว่า “โกรธ” นั้นมีหลายคำและเลือกใช้ด้วยแกนคนละแบบ ผมสรุปไว้ในบทความข้างล่างนี้แล้วครับ
ภาพรวมของแกนทั้ง 4 ที่ใช้เลือกคำโกรธ พร้อมกับดักเรื่อง ser กับ estar และการผันเพศ
Wiktionary “pasar”（https://en.wiktionary.org/wiki/pasar）
WordReference Spanish-English “pasar”（https://www.wordreference.com/es/en/translation.asp?spen=pasar）
WordReference Spanish-English “molesto”（https://www.wordreference.com/es/en/translation.asp?spen=molesto）
