ผมจะบอกคำตอบก่อนเลย แล้วค่อยอธิบายว่าทำไม — enojado กับ enfadado แปลเหมือนกันเป๊ะ และแรงเท่ากันเป๊ะครับ
คำหนึ่งเป็นคำของฝั่งลาตินอเมริกา อีกคำเป็นคำของฝั่งสเปน แค่นั้นเองครับ
คำตอบใน 10 วินาที
enojado ／ enfadado ／ molesto
enojado ＝ โกรธ ／ ใช้เป็นหลักใน ลาตินอเมริกา（เม็กซิโก อาร์เจนตินา เปรู ชิลี ฯลฯ）
enfadado ＝ โกรธ ／ ใช้เป็นหลักใน สเปน
⇒ ระดับความโกรธ เท่ากัน และทั้งสองฝั่ง เข้าใจกันได้ทั้งคู่
molesto ＝ เบากว่าทั้งสองคำข้างบน ＝ รำคาญ หงุดหงิด ไม่พอใจนิด ๆ
⇒ คำนี้ต่างหากที่ต่างกันที่ “ความแรง” จริง ๆ
ทำไมภาษาสเปนถึงมีสองคำนี้ ดูจากที่มาของคำ
เมื่อรู้ว่า “ไม่ต่างกัน” แล้ว คำถามต่อไปคือ แล้วมันเกิดมาแยกกันได้ยังไง ตรงนี้ที่มาของคำช่วยเราได้เยอะเลยครับ
enojar มาจาก “ทำให้เกลียด”
enojar สืบย้อนไปถึงภาษาละตินยุคปลายคือ inodiare ซึ่งประกอบด้วย in-（เข้าไปใน）＋ odium（ความเกลียดชัง）ครับ ภาพเดิมจึงเป็น “ทำให้ตกอยู่ในความเกลียด”
เพราะฉะนั้นถ้าใครเคยเรียนภาษาอังกฤษมา จะเห็นว่า enojar กับ annoy เป็นญาติกันโดยตรงเลยนะครับ
enfadar เป็นคำที่มาจากฝั่งตะวันตกของคาบสมุทร
ส่วน enfadar นั้นน่าสนใจตรงที่ ที่มายังไม่มีข้อสรุปที่แน่นอน ครับ ข้อสันนิษฐานที่มีน้ำหนักที่สุดคือมันเข้ามาจาก ภาษาโปรตุเกสหรือกาลิเซีย เพราะพบการใช้ในสองภาษานั้นก่อนภาษาสเปนหลายร้อยปี
ผลก็คือ enfadar เป็นคำที่ ตั้งหลักอยู่ในคาบสมุทรไอบีเรีย ตั้งแต่แรก ในขณะที่ enojar เป็นคำที่เดินทางข้ามมหาสมุทรไปพร้อมกับภาษาสเปนในลาตินอเมริกาและกลายเป็นคำหลักที่นั่น
สายเลือดของสองคำ
enojar ⇐ ละตินยุคปลาย inodiare（in-＋odium ＝ ทำให้ตกในความเกลียด）
└─ อีกเส้นทางหนึ่ง ⇒ ภาษาอังกฤษ annoy
enfadar ⇐ น่าจะมาจากภาษาโปรตุเกส／กาลิเซีย enfadar（ที่มาแท้จริงยังถกเถียงกันอยู่）
แล้วเราควรใช้คำไหนกันแน่
ไม่ใช่ “ตอนนี้เราโกรธแค่ไหน” นะครับ ตรงนี้ต้องเปลี่ยนวิธีคิดเลย
・เรียนเพื่อไปเม็กซิโก ละตินอเมริกา หรือดูซีรีส์ลาติน
⇒ ใช้ enojado เป็นหลัก และ enojarse เป็นกริยาหลัก
・เรียนเพื่อไปสเปน หรือสอบ DELE ที่ติวโดยครูสเปน
⇒ ใช้ enfadado / enfadarse จะฟังดูเป็นธรรมชาติกว่า
・ยังไม่รู้ว่าจะไปทางไหน / เขียนข้อสอบทั่วไป
⇒ เลือกอันไหนก็ได้ ไม่ผิดทั้งคู่ แต่ถ้าอยากได้คำที่คนเข้าใจกว้างที่สุดในโลก ให้เลือก enojado（เพราะจำนวนผู้พูดภาษาสเปนในลาตินอเมริกามากกว่าในสเปนมาก）
・อยากเลี่ยงการเลือกไปเลย
⇒ ใช้ molesto（เบากว่า）หรือ enojo / enfado ในรูปคำนาม หรือเลี่ยงไปพูดว่า No estoy contento con esto.（ผมไม่พอใจกับเรื่องนี้）
ใช้คำเหล่านี้ในประโยคจริง คำบุพบทสำคัญมาก
รู้คำแล้วยังไม่พอครับ เพราะเวลาพูดจริงเราแทบไม่เคยพูดแค่ว่า “ฉันโกรธ” ลอย ๆ แต่จะพูดว่า “โกรธใคร” หรือ “โกรธเรื่องอะไร” ด้วย
ภาษาสเปนแยกสองอย่างนี้ด้วยคำบุพบทคนละตัวครับ
con ＝ โกรธใคร ／ por ＝ โกรธเรื่องอะไร
estar enojado / enfadado + con + คน ⇒ ระบุ “ผู้รับความโกรธ”
・Estoy enojado con mi hermano.（ผมโกรธน้องชายผม）
・Estoy muy enfadado contigo; no me hables.（ผมโกรธคุณมาก อย่าเพิ่งพูดกับผม）
estar enojado / enfadado + por + เรื่อง ⇒ ระบุ “สาเหตุ”
・Estoy enojado por lo que pasó ayer.（ผมโกรธเรื่องที่เกิดขึ้นเมื่อวาน）
con ＋ mí ⇒ conmigo（กับผม）
con ＋ ti ⇒ contigo（กับคุณ）
เป็นการหลอมรวมกันจนกลายเป็นคำเดียว เจอบ่อยมากในประโยคเกี่ยวกับอารมณ์ครับ จำไปเลยสองคำนี้นะครับ
เปลี่ยนเป็นกริยา enojarse / enfadarse
อีกเรื่องที่ทำให้ผู้เรียนงงคือ คำเดียวกันนี้มีทั้งรูปคำคุณศัพท์และรูปกริยา และความหมายก็ต่างกันนิดหนึ่ง
| รูป | ตัวอย่าง | ความหมาย |
| estar + คำคุณศัพท์ | Estoy enojado. | ตอนนี้อยู่ในสภาพโกรธ ＝ “โกรธอยู่” |
| กริยาสะท้อน | Me enojo fácilmente. | เกิดอาการโกรธขึ้นมา ＝ “โกรธง่าย” |
| กริยาสะท้อน อดีต | Se enojó conmigo. | ตอนนั้นเขาโกรธขึ้นมา ＝ “เขาโกรธผมขึ้นมา” |
| กริยาตรง | Eso me enoja. | สิ่งนั้นทำให้ผมโกรธ ＝ “มันน่าโมโห” |
estar enojado ＝ ถ่ายรูปสภาพตอนนี้（โกรธอยู่）
enojarse ＝ ถ่ายวิดีโอตอนที่อารมณ์เปลี่ยน（โกรธขึ้นมา）
เหมือน “โกรธอยู่” กับ “โกรธขึ้นมา” ในภาษาไทยเลยครับ
คำที่สาม molesto ตรงนี้ต่างกันที่ความแรงจริง ๆ
คราวนี้มาถึงคำที่คนพูดภาษาไทยได้เปรียบที่สุดครับ
molesto มาจากภาษาละติน molestus ที่เกี่ยวข้องกับ moles（ก้อนมวลหนัก ๆ）ครับ ภาพของมันจึงไม่ใช่ไฟที่ลุก แต่เป็น “มีอะไรหนัก ๆ ทับใจอยู่” ⇒ เบากว่า enojado / enfadado อย่างชัดเจน
enojado・enfadado ＝ โกรธ
furioso ＝ โมโหมาก / เดือดดาล
จุดที่คนพูดภาษาไทยเข้าใจได้เร็วกว่าคนชาติอื่น
คำว่า molesto มีสองหน้าครับ และการแยกสองหน้านี้ ทำงานเหมือนกลไก “รำคาญ” กับ “น่ารำคาญ” ของภาษาไทยเป๊ะ ๆ
estar molesto กับ ser molesto
estar molesto ⇒ รำคาญ（คนคนนั้นกำลังรู้สึกไม่พอใจ）
・Está molesto con sus vecinos porque son muy ruidosos.
（เขารำคาญเพื่อนบ้าน เพราะเสียงดังมาก）
ser molesto ⇒ น่ารำคาญ（สิ่งนั้นเป็นตัวก่อความรำคาญ）
・El humo del cigarro es muy molesto.
（ควันบุหรี่น่ารำคาญมาก）
ผู้เรียนจากหลายภาษาต้องนั่งท่องกฎนี้อยู่นาน แต่เราแค่แปลกลับเป็น “รำคาญ” หรือ “น่ารำคาญ” ในหัวก็เลือก ser / estar ถูกทันทีครับ
ข้อควรระวังคือ ถ้าเราอยากบอกว่า “ผมไม่ค่อยพอใจนะ” แต่ดันพูดว่า Soy molesto ความหมายจะกลายเป็น “ผมเป็นคนน่ารำคาญ” ซึ่งเป็นการด่าตัวเองไปเลยครับ
ประโยคที่เอาไปใช้ได้ทันที
ชุดประโยคใช้จริง
【บอกว่าตัวเองโกรธ】
・Estoy enojado.（ผมโกรธอยู่ ／ ผู้ชายพูด）
・Estoy enojada.（ฉันโกรธอยู่ ／ ผู้หญิงพูด）
・Estoy enfadado contigo.（ผมโกรธคุณ ／ สำเนียงสเปน）【บอกแบบเบา ๆ ไม่ให้บรรยากาศพัง】
・Estoy un poco molesto.（ผมรู้สึกไม่ค่อยสบายใจนิดหน่อย）
・No me gustó mucho eso.（ผมไม่ค่อยชอบเรื่องนั้นเท่าไหร่）【พูดถึงคนอื่น】
・Se enojó porque llegamos tarde.（เขาโกรธขึ้นมาเพราะพวกเรามาสาย）
・No te enojes, por favor.（อย่าเพิ่งโกรธนะ）【ถามอีกฝ่าย】
・¿Estás enojado conmigo?（คุณโกรธผมอยู่หรือเปล่า）
รูปนี้เป็นรูปคำสั่งปฏิเสธ ซึ่งใช้บ่อยมากในบทสนทนาจริง และเป็นประโยคที่ช่วยกู้สถานการณ์ได้ดีเลยครับ ถ้าจำได้ประโยคเดียวจากหมวดนี้ ผมแนะนำอันนี้ครับ
อย่าลืมเรื่องหางคำ
สุดท้ายคือจุดที่คนพูดภาษาไทยพลาดบ่อยที่สุดครับ เพราะภาษาไทยไม่มีระบบนี้เลย
คำว่า enojado / enfadado / molesto ทุกคำ ต้องเปลี่ยนหางตามเพศและจำนวนของ “คนที่โกรธ” ไม่ใช่ตามสิ่งที่ทำให้โกรธนะครับ
| ใครพูด | ตัวอย่าง |
| ผู้ชาย 1 คน | Estoy enojado / enfadado / molesto. |
| ผู้หญิง 1 คน | Estoy enojada / enfadada / molesta. |
| กลุ่มที่มีผู้ชายอยู่ด้วย | Estamos enojados / enfadados / molestos. |
| กลุ่มผู้หญิงล้วน | Estamos enojadas / enfadadas / molestas. |
สรุป
●ตัวชี้ขาดคือ “คู่สนทนาอยู่ที่ไหน” ไม่ใช่ “โกรธแค่ไหน” ⇒ ถ้าเลือกไม่ถูกให้ใช้ enojado
●enojar ⇐ ละติน inodiare（in-＋odium）⇒ เป็นญาติกับคำว่า annoy ในภาษาอังกฤษ
●con ＝ โกรธใคร ／ por ＝ โกรธเรื่องอะไร（con mí ⇒ conmigo ／ con ti ⇒ contigo）
●estar enojado ＝ โกรธอยู่ ／ enojarse ＝ โกรธขึ้นมา
●molesto เบากว่า และแยกสองหน้าเหมือนภาษาไทย ⇒ estar molesto ＝ รำคาญ ／ ser molesto ＝ น่ารำคาญ
●หางคำเปลี่ยนตาม คนที่โกรธ ⇒ enojado / enojada / enojados / enojadas
ผมสรุปภาพรวมทั้งหมดไว้ในบทความข้างล่างนี้แล้ว ลองไปดูต่อได้เลยนะครับ
ภาพรวมของแกนทั้ง 4 ที่ใช้เลือกคำโกรธ พร้อมกับดักเรื่อง ser กับ estar และการผันเพศ
Wiktionary “enojar”（https://en.wiktionary.org/wiki/enojar）
Wiktionary “enfadar”（https://en.wiktionary.org/wiki/enfadar）
WordReference Spanish-English “enfadado”（https://www.wordreference.com/es/en/translation.asp?spen=enfadado）
WordReference Spanish-English “molesto”（https://www.wordreference.com/es/en/translation.asp?spen=molesto）
